VI SA/Wa 335/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2016 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy p o s t a n a w i a przywrócić T. J. termin do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2016 roku nr [...]. W dniu 1 lutego 2016 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek T. J. (dalej też jako "skarżący") o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] udzielonego na rzecz D. z o.o. z siedzibą w W. Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało umorzone wobec niewykazania interesu prawnego przez wnioskodawcę. Organ pouczył skarżącego o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie dwóch miesięcy od doręczenia decyzji. W dniu 26 września 2016 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] udzielonego na rzecz D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Następnie Urząd Patentowy RP postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zgodnie z linią jurydyczną Naczelnego Sądu Administracyjnego aktualny jest pogląd, w myśl którego w postępowaniu spornym decyzje o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy podlegają zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego. Skoro więc na przedmiotową decyzję o umorzeniu postępowania nie przysługuje wskazany w niej środek zaskarżenia, to wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy organ uznał za niedopuszczalny. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 stycznia 2017 roku. Następnie w dniu 16 stycznia 2017 roku skarżący złożył, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminie do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2016 r. zasługuje na uwzględnienie. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący przedłożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., cytowana dalej też jako "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, z zastrzeżeniem § 3 cyt., że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 cyt.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 cyt.). W pierwszej kolejności Sąd musi ustalić, czy przedmiotowy wniosek jest dopuszczalny, a następnie – w przypadku stwierdzenia jego dopuszczalności, rozpoznać go merytorycznie. I tak, o właściwym trybie zaskarżenia decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] skarżący powziął wiadomość w dniu 12 stycznia 2017 roku, tj. chwili doręczenia mu postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności złożonego przez niego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym dzień ten należy uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wobec tego siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. upłynął w dniu 19 stycznia 2017 roku. Należy zatem uznać, iż skarżący składając dnia 16 stycznia 2017 roku, za pośrednictwem wyznaczonego operatora pocztowego, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, działał z zachowaniem terminu do jego złożenia. Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 83 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Ponadto skarżący wnosząc ów wniosek zadośćuczynił obowiązkowi wynikającemu z dyspozycji art. 87 § 4 p.p.s.a., tj. złożył wraz z przedmiotowym wnioskiem skargę, czyli dokonał czynności, której nie dokonał w ustawowym terminie. Nadto ww. dokumenty – skargę i wniosek złożył za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP, czym zadośćuczynił wymogowi z art. 87 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał zatem, że przedmiotowy wniosek jest dopuszczalny, został złożony w terminie i trybie przewidzianym ww. przepisami prawa. Nadmienić przy tym należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2016 roku sygn. akt II GSK 213/16 uznał za właściwy pogląd, że w postępowaniu spornym decyzje o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy podlegają zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu cytowanego orzeczenia podkreślono, że konkluzja ta wynika z całokształtu uregulowań postępowania spornego. W przepisach o postępowaniu spornym ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje decyzji o umorzeniu postępowania, w zależności od powodu umorzenia. Są to decyzje o umorzeniu postępowania podejmowane na posiedzeniu niejawnym w sytuacjach określonych w art. 2553 ust. 2 p.w.p. i w art. 2554 ust. 2 p.w.p., a więc z powodów wyłącznie procesowych oraz decyzja o umorzeniu postępowania, o której mowa w art.256 ust.3 p.w.p. rozstrzygająca sprawę co do istoty, wydana po przeprowadzeniu rozprawy. Taką decyzją jest decyzja o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego, która ma charakter materialno-procesowy, a jej podjęcie jest wynikiem ustalenia, że wnioskodawca nie ma legitymacji materialnej do prowadzenia postępowania. Od decyzji wydanych w sytuacjach, o których mowa w art. 2553 ust. 2 p.w.p. zgodnie z art. 256 ust. 31 p.w.p. służy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzja o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego do grupy tej nie należy, zatem podlega zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego na podstawie art. 257 p.w.p. jako decyzja wydana w sprawie z art. 255 p.w.p. Przechodząc do merytorycznej oceny ww. wniosku Sąd zauważa, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje mu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Jednocześnie Sąd oceniając ww. brak winy przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego, kto należycie dba o swoje interesy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 417/09 do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, a także brak pouczenia lub błędne pouczenie przez organ administracji o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach i sposobie ich wniesienia. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Na powyższy przepis może powołać się strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji. Dla wystąpienia skutku przewidzianego w tym przepisie nie jest zatem wystarczające, że w decyzji zawarto błędne pouczenie, lecz jest konieczne, aby strona zastosowała się do tego pouczenia, tj. zgodnie z pouczeniem wniosła środek zaskarżenia przewidziany w tym przepisie. Strona, która wskutek błędnego pouczenia nie wniosła skargi do sądu administracyjnego, może wnieść ją w każdym czasie równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, który podlega przywróceniu przez ten sąd, bowiem strona uchybiła terminowi bez własnej winy (p. Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art.112 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX). W związku z powyższym uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy błędne pouczenie skarżącego o przysługującym mu środku zaskarżenia decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] uznać należy za niewypełnienie przez organ swoich ustawowych obowiązków. Przypomnieć należy w tym miejscu pogląd, który Sąd Najwyższy wyraził w postanowieniu z dnia 20 czerwca 1995 r. (sygn. akt III ARN 21/95, OSNP 1995 r., nr 24, poz. 298), iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi, z uwagi na brak winy po stronie skarżącego w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji, spowodowanych brakiem pouczenia w zaskarżonej decyzji o prawie do wniesienia skargi, wobec czego należało przywrócić wnioskowany termin. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.