VI SA/Wa 3352/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary upomnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa uznał Z. S. winnym popełnienia czynu z art. 95 pkt 4 w związku z art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego polegającego na niedbałym wykonywaniu ustawowych obowiązków kierownika budowy. Uznał także, że wobec ukarania Z.S. przez PINB w W. prawomocnym mandatem za wykroczenia z art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego ponosi on odpowiedzialność zawodową z art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym OSD wymierzył Obwinionemu karę upomnienia. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] uznał, że Z. S. popełnił czyn polegający na nie wykonaniu odpowiedniego zabezpieczenia terenu, na którym prowadzone były roboty rozbiórkowe oraz został ukarany w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie i z tego tytułu orzekł karę upomnienia. Jednocześnie OSD wskazał, że Obwiniony nie naruszył obowiązku z art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego polegającego na wykonywaniu rozbiórki w sposób odbiegający od projektu, w zakresie zmiany sposobu rozbiórki z ręcznej na mechaniczną i w tym zakresie umorzył postępowanie. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że Z. S. ponosi odpowiedzialność zawodową z tytułu ukarania mandatem karnym przez PINB (art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego) oraz z tytułu nieodpowiedniego zabezpieczenia terenu rozbiórki (art. 42 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z dnia [...] września 2013 r. Z. S. zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania: - art. 27 w związku z art. 24 § 1 K.p.a., - § 54 pkt 1 Trybu postępowania rzeczników odpowiedzialności zawodowej i sądów dyscyplinarnych w postępowaniu w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, - art. 7, 76 § 3, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., 2. Naruszenie prawa materialnego: - art. 95 pkt 2 i 3 oraz art. 42 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, - § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w składzie orzekającym Krajowego Sądu Dyscyplinarnego w dniu [...] września 2012 r. oraz w dniu [...] września 2013 r. zasiadały dwie te same osoby. W jego ocenie osoby wydające decyzję w dniu [...] września 2012 r. powinny być na podstawie art. 24 i 27 K.p.a. wyłączone od udziału w rozpatrywaniu sprawy w dniu [...] września 2013 r. W ocenie skarżącego organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w jego sprawie pozbawiając go inicjatywy dowodowej. Wniosek o ukaranie oparł na twierdzeniach PINB w W.. Dopiero w postępowaniu przed OSD skarżący mógł ustosunkować się do wniosku o ukaranie, jednak materiał dowodowy został zinterpretowany na jego niekorzyść. Uzasadniając naruszenia prawa materialnego Skarżący wskazał, że OSD wydając decyzję z [...] lutego 2012 r. pomimo posiadania dowodów, że projektant wyraził zgodę na zmianę sposobu rozbiórki z ręcznej na mechaniczną uznał, że Skarżący dopuścił się czynu polegającego na prowadzeniu prac rozbiórkowych niezgodnie z projektem. Stwierdził, że OSD i KSD nie odniosły się do jego twierdzeń (do jego kontrdowodu), że brak było podstaw do nałożenia mandatu karnego, że mandat karny opłacił podwykonawca (firma F.) oraz, że przyjmując przedmiotowy mandat nie zgadzał się z podstawą jego nałożenia. W rzeczywistości to osoba nadzorująca roboty z ramienia firmy F. powinna ponosić odpowiedzialność za ewentualne nieprawidłowości. Wskazał, że strefa niebezpieczna była wygrodzona prawidłowo i kończyła się wraz z murowanym ogrodzeniem wokół rozbieranego budynku. Według Skarżącego sądy obu instancji nie wskazały jakich konkretnie obowiązków nie dopełnił i z czego one wynikały. Stwierdził, że to na kierowniku robót ciążyła odpowiedzialność za prawidłowe zabezpieczenie terenu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko co do meritum. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 27 w zw. z art. 24 § 1 kpa organ stwierdził, że jest to zarzut niezasadny bowiem (pomimo pokrywania się częściowo składu orzekającego w dniu [...] września 2012 r. oraz w dniu [...] września 2013 r.) członkowie składu orzekali w innych sprawach. Zdaniem organu, uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oznaczało w trybie instancyjnym nową sprawę administracyjną dla Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:   Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zasadny jest zarzut skarżącego, naruszenia przepisów art. 27 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie polegające na braku wyłączenia ze składu orzekającego Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wydającego zaskarżoną decyzję osób, które brały udział w wydaniu pierwszej decyzji Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w tej sprawie (v. decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2012 r nr [...]). Jak wynika z akt sprawy, w składzie orzekającym Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, który wydawał po raz pierwszy decyzję w niniejszej sprawie w dniu [...] września 2012 r. zasiadały następujące osoby: - B.T.- jako Przewodnicząca; - M. L. - jako sprawozdawca - R. S.; - S. Do.; - M. M.;  Na mocy powyższej decyzji, na podstawie m.in. art. 138 § 2 k.p.a. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, zapadła decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] marca 2013r. nr [...] nr [...], od której powtórnie odwołał się skarżący Z. S.. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania zapadła zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2013r. nr [...]. Skład orzekający, który wydał wymienioną decyzję składał się z: - W. K.; - T. L. – sprawozdawca; - M. L.; - B. T.; - M. D.. Z powyższego wynika jednoznacznie, iż w wydaniu wymienionych rozstrzygnięć Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby inżynierów Budownictwa brały udział te same osoby, a mianowicie M. L. i B. T.. Dla porządku należy dodać, że w podejmowaniu decyzji pierwszoinstancyjnych, które zapadły w toku niniejszego postępowania brały udział składy trzyosobowe, niepowtarzające się. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie I SA/Po 882/13, że pojęcie brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji odnosi się nie tylko do postępowania odwoławczego, ale również do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji realizowane jest w następstwie decyzji wydanej wcześniej przez ten sam skład osobowy. Przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania. W takim klasycznym modelu postępowania administracyjnego odwołanie (wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) rozpatruje inny organ, co istotne zdaniem Sądu, w innym składzie osobowym. Na tym właśnie polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy ponownej ocenie w sprawie. Celem wyłączenia pracownika i członka organu kolegialnego jest zapewnienie bezstronności w postępowaniu odwoławczym i jest bez znaczenia, czy osoba ta brała udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, czy w tej samej instancji (zob. wyrok TK z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 7/07, OTK-A 2008, nr 10, poz. 178). Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że względy prawdy obiektywnej nakazują wyłączyć pracownika organu kolegialnego od udziału w postępowaniu odwoławczym, gdy brał wcześniej udział w wydaniu decyzji zarówno w organie pierwszoinstancyjnym, jak i drugoinstancyjnym. W ocenie Sądu nie można zaakceptować sytuacji, kiedy to Krajowy Sąd Dyscyplinarny w dniu [...] września 2012 r. uchyla uchwałę Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego zajmując określone stanowisko, co do dalszych losów postępowania dając wytyczne organowi I instancji, a następnie w częściowo tym samym składzie rozpoznaje odwołanie od kolejnej uchwały pierwszoinstancyjnej. Takie procedowanie stanowi naruszenie zasady obiektywnego rozstrzygania sprawy, dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 kpa). Przy czym należy dodać, że omawiana przesłanka wyłączenia nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie konkretnej sprawy, gdyż ma charakter bezwzględny. Nie można podzielić stanowiska organu, że przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ale z odwołaniem, dlatego orzecznictwo dotyczące wyłącznie członka organu kolegialnego (SKO) nie odnosi się do tej sprawy. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że równoważność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w stosunku do odwołania wnoszonego do organu wyższego stopnia mocno akcentuje Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 14 października 2009 r. Kp 4/09 zwrócił uwagę na funkcjonalną tożsamość tych środków. Z powyższych względów argument organu, że decyzje wydane po decyzji kasacyjnej Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa zostały wydane w nowej sprawie w związku z czym mogli orzekać ci sami członkowie składu, nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także dodać, że w myśl Regulaminu Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa poprawionego i uzupełnionego przez VII Krajowy Zjazd PIIB 20-21 czerwca 2008r., Sąd orzeka w składzie 3-osobowym jako sąd pierwszej instancji i 5-osobowym jako sąd odwoławczy (§ 5), zgodnie zaś z § 7 tego aktu: 1. Członkowie Sądu wybierają spośród siebie wiceprzewodniczącego Sądu i sekretarza na posiedzeniu organizacyjnym zwołanym w ciągu jednego miesiąca od zakończenia Zjazdu. 2. Przewodniczący Sądu kieruje pracą Sądu, a w szczególności: 1) zaznajamia się z każdą sprawą wpływającą do Sądu i wyznacza terminy poszczególnych posiedzeń, 2) ustala składy kompletów orzekających oraz wyznacza przewodniczącego składu orzekającego, 3) zapewnia sprawny przebieg postępowania. 3. W razie ponownego rozpatrywania sprawy, do składu kompletu orzekającego nie mogą być wyznaczeni członkowie Sądu, którzy poprzednio brali udział w sprawie. Tak więc uregulowanie zawarte w § 7 ust. 3 Regulaminu jest analogicznie do rozwiązania przyjętego w art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 wyroku. O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ze względu na uchylenie zaskarżonej uchwały z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania niecelowym (przedwczesnym) jest odnoszenie się na tym etapie postępowania do pozostałych zarzutów skargi, w tym naruszenia prawa materialnego.