VI SA/Wa 3366/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi O. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie oddala skargę Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) i w związku z art. 100 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2013 r. umarzającą postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie Pana A. U. Rozstrzygnięcie organu zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wniósł do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wobec: - Pana A. U. - autora projektu konstrukcji, - Pana B. W.- kierownika budowy, - Pana P. B.- inspektora nadzoru inwestorskiego, tj. wobec osób pełniących samodzielne funkcje techniczne na budowie budynku zaplecza szatniowo-sanitarnego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor tj. M. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nieprawidłowościach w kierowaniu w/w budową przez kierownika Pana B. W. Kierownik budowy po złożeniu w sprawie wyjaśnień poinformował o próbach wdrażania przez konstruktora, inspektora nadzoru inwestorskiego i inwestora wadliwego rozwiązania projektowego zagrażającego bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzkiego. Do zarzutów kierownika budowy odniósł się autor projektu konstrukcji zapewniając, że przyjęte rozwiązania konstrukcyjne są prawidłowe. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia [...] maja 2013 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wniósł do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego o ukaranie Pana A. U., pełniącego funkcję projektanta budynku zaplecza szatniowo-sanitarnego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S., zarzucając mu naruszenie art. 12 ust. 6, art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. W toku postępowania organ uzyskał ekspertyzę techniczną, wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego Pana Z. P., dotyczącą prawidłowości zaprojektowania sposobu posadowienia zewnętrznej ściany warstwowej. Zdaniem rzeczoznawcy, ściana szczelinowa z izolacją ze styropianu o gr. 8 cm. jest zagłębiona poniżej poziomu terenu 110 cm. Parcie gruntu spowoduje odkształcenie styropianu i warstwy zewnętrznej ściany, co spowoduje rozpad całej ściany szczelinowej. Konstrukcja ściany szczelinowej musi być oparta na sztywnym fundamencie podniesionym na wysokość 30 cm. powyżej terenu. Ponadto w projekcie budowlanym wykonawczym sporządzonym przez Pana A. U. brakuje szczegółowych ustaleń co do sposobu wykonania i posadowienia zewnętrznej ściany szczelinowej realizowanego budynku oraz sprawdzenia wielkości istniejących naprężeń docisku na poziomie spoin. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa umorzył w całości postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie Pana A. U. W rozstrzygnięciu wskazano, że sformułowany przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej zarzut braku w projekcie budowlanym branży konstrukcyjnej ustaleń co do sposobu wykonania i posadowienia zewnętrznej ściany szczelinowej realizowanego budynku zaplecza szatniowo-sanitarnego jest niezasadny. Odwołując się do art. 34 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oraz do przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego Okręgowy Sąd Dyscyplinarny wskazał, że przepisy te traktują projekt budowlany jako element całościowy, składający się z poszczególnych opracowań, w tym z projektu zagospodarowania działki lub terenu, oraz z projektu architektoniczno-budowlanego. Projekt architektoniczno-budowlany stanowią rozwiązania w zakresie m.in. architektury, konstrukcji, instalacji sanitarnych, technologicznych. W związku z tym w ocenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego nie zachodzi konieczność powielania w części konstrukcyjnej zaprojektowanych rozwiązań ujętych w projekcie architektonicznym. Projekt architektoniczny wykonany przez mgr inż. arch. R. D. w lipcu 2011 r. określał sposób wykonania i posadowienia ściany szczelinowej realizowanego budynku. Projektant wskazał w pkt 8.2 sposób wykonania ścian fundamentowych, w pkt 8.3 ścian zewnętrznych na poziomie cokołu i w pkt 8.3 ścian zewnętrznych. Zdaniem organu I instancji projektant architektury na rysunku A-07 wyraźnie oznaczył małymi literami poszczególne części ścian zewnętrznych a w tabelce opisał warstwy ich przekroju. Z rysunku wynika, że ścianka dociskowa ściany fundamentowej oparta jest bezpośrednio na ławie fundamentowej. W ocenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przytoczony powyżej opis oraz rysunek przekroju pionowego są wystarczające ze względu na zakres i formę projektu budowlanego stanowiącego podstawę do uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto podkreślono, że żaden przepis prawa nie reguluje szczegółowości projektu budowlanego oraz wykonawczego, gdyż szczegółowość ta winna wynikać ze wzajemnych ustaleń pomiędzy inwestorem a projektantem (m in. co do potrzebnych rysunków szczegółowych). Organ I instancji jako niezasadny uznał także zarzut braku sprawdzenia w projekcie budowlanym branży konstrukcyjnej wielkości istniejących naprężeń docisku w poziomie spoin zewnętrznej ściany szczelinowej. Odwołując się do § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. wskazał, że od projektanta konstrukcji wymagane jest zawarcie w projekcie budowlanym: układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, zastosowanych schematów konstrukcyjnych (statycznych), założeń przyjętych do obliczeń konstrukcji, w tym dotyczących obciążeń oraz podstawowych wyników tych obliczeń. W związku z tym organ uznał, że wymóg udokumentowania szczegółowego sprawdzenia wielkości istniejących naprężeń docisku w poziomie spoin zewnętrznej ściany szczelinowej wykracza poza w/w przepis. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy organ I instancji uznał, że zarzuty stawiane Panu A. U. dotyczące popełnienia czynów skutkujących odpowiedzialnością zawodową w budownictwie, o których mowa w art. 95 pkt 3 i 5 w zw. z art. 12 ust. 6 i art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego nie zostały potwierdzone w trakcie postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zarzucając: - błędne zastosowanie art. 105 K.p.a. i umorzenie postępowania, - niezastosowanie przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i wybiórcze potraktowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na ekspertyzie sporządzonej na zlecenie inwestora, która to ekspertyza nie odnosiła się do części konstrukcyjnej projektu, przy jednoczesnym pominięciu ustaleń i wniosków zawartych w ekspertyzie sporządzonej przez powołanego przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej rzeczoznawcę budowlanego. Zdaniem odwołującego się, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie Obwinionemu winy, to Sąd powinien wydać merytoryczną decyzję o uniewinnieniu a nie umarzać postępowanie. Brak potwierdzenia zasadności stawianych stronie zarzutów nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Odnośnie drugiego zarzutu odwołujący wskazał, że z ekspertyzy sporządzonej przez Pana Z. P. wynikało, że naprężenia istniejące na ściance stanowiącej podparcie ścianki szczelinowej wynosiły 212 kPa i przekraczały 4-krotnie naprężenia dopuszczalne wynoszące 50 kPa. Dodatkowo sposób oparcia ściany szczelinowej na fundamencie podany na rys. nr 03/K i wpisany przez Obwinionego do dziennika budowy był niezgodny z normą PN-B-03002 : 2007 pkt 7.4.1 rys. nr 25. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny natomiast swoją decyzję oparł na ekspertyzie sporządzonej na zlecenie inwestora przez inż. J. K., której przedmiotem była wyłącznie część architektoniczna projektu i w której brak było obliczeń sprawdzających wielkość naprężeń w miejscu oparcia ścianki szczelinowej na podmurówce z cegły. Rozpatrując wniesione odwołanie organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) i ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz.42 z późn. zm.). Organ wskazał na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i w oparciu o niego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 100 Prawa budowlanego nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później niż po upływie 3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Mając na uwadze ten przepis organ odwoławczy podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2012 r. na skutek zawiadomienia otrzymanego od kierownika budowy powziął wiadomość o czynie projektanta Pana A. U. polegającym na błędnym w jego mniemaniu zaprojektowaniu ściany licowej na fundamencie. Zatem, jak podkreślił organ, od tego momentu rozpoczął bieg termin 6 miesięczny termin przedawnienia, który upłynął z dniem [...] kwietnia 2013 r. Wniosek o ukaranie został wniesiony w dniu [...] maja 2013 r. a więc po upływie 6-miesięcznego terminu przedawnienia. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w stosunku do Pana A. U. po upływie 6-miesięcznego terminu przedawnienia o jakim mowa w art. 100 Prawa budowlanego. Umarzając postępowanie organ podkreślił, że umorzenie postępowania następuje nie z uwagi na brak potwierdzenia zasadności stawianych zarzutów, lecz z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Następnie na powyższą decyzję Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji organu II instancji zarzucił: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 100 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, iż termin przedawnienia o którym mowa w ww. przepisie, należy liczyć od momentu wpływu pierwszego pisma/skargi do organu nadzoru budowlanego (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.), podczas gdy w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego de facto nie powziął wiadomości o popełnieniu czynu powodującym odpowiedzialność zawodową w budownictwie, bowiem nie przeprowadził żadnych czynności pozwalających ustalić spełnienie tej przesłanki. Wiadomość tę powziął dopiero Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej w toku prowadzonego przez niego postępowania, w oparciu o wnioski zawarte w sporządzonej z jego inicjatywy opinii rzeczoznawcy budowlanego. 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędne zastosowanie i jednoczesne naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, iż zaskarżoną decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego należało utrzymać w mocy, podczas gdy z przyjętej w sentencji skarżonej decyzji Krajowego Sądu Dyscyplinarnego materialnej podstawy prawnej (art. 100 Prawa budowlanego) - innej niż ta, na której oparł się Okręgowy Sąd Dyscyplinarny - a także uzasadnienia decyzji wynika, iż Krajowy Sąd Dyscyplinarny winien zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, tj. uchylić zaskarżoną decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej jako: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Ustosunkowując się do zarzutu skargi naruszenia art. 100 Prawa budowlanego Sąd uznał go za niezasadny. Zgodnie z art. 100 Prawa budowlanego nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później niż po upływie 3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Niesporne jest w sprawie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2012 r. na skutek zawiadomienia otrzymanego od kierownika budowy powziął wiadomość o tym, że Pan A. U. błędnie zaprojektował ścianę licową na fundamencie. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że nie było to ogólne doniesienie o nieprawidłowościach ale dokładne wskazanie osoby projektanta, inwestycji dla której został zrealizowany projekt i na czym w ocenie kierownika budowy miały polegać nieprawidłowości. Było to więc bardzo szczegółowe opisanie czynu, który może powodować odpowiedzialność zawodową. Z tych względów należy uznać, że od dnia [...] października 2012 r. rozpoczął bieg 6 miesięczny termin przedawnienia, który upłynął z dniem [...] kwietnia 2013 r. Po tym terminie, bo w dniu [...] maja 2013 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej złożył wniosek o ukaranie A. U. do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego. W świetle art. 100 Prawo budowlanego wniosek o ukaranie należało uznać za przedawniony. Przyjęcie przez stronę skarżącą stanowiska, iż 6-miesięczny termin biegnie od dnia, w którym rzecznik odpowiedzialności zawodowej dowiedział się o czynie jest sprzeczny z wykładnią literalną art. 100 Prawa budowlanego. Świadczą o tym wyroki sądów administracyjnych tj. wyrok NSA z 21 października 2009 r., sygn. akt II GSK 124/09, Lex nr 573517, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt VIISA/Wa 694/08, Lex nr 533192 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt VIISA/Wa 2320/06, Lex nr 322299. W świetle powyższego orzecznictwa sądów oraz wykładni literalnej art. 100 Prawa budowlanego nie ulega wątpliwości, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o czynie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego a nie przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Poza tym przerwa biegu terminu przedawnienia następuje na skutek złożenia wniosku o ukazanie do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego a nie do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Odnosząc się do zarzutu drugiego skargi Sąd stwierdza, że powodem utrzymania przez Krajowy Sąd Dyscyplinarny decyzji organu I instancji było to, że po ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy organ II instancji uznał, że powodem umorzenia jest przedawnienie. Swoje stanowisko w tym zakresie Krajowy Sąd Dyscyplinarny wyjaśnił jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Krajowy Sąd Dyscyplinarny, gdyby zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. musiałby uchylić decyzję o umorzeniu, po raz kolejny orzekł co do istoty umarzając postępowanie w sprawie. Nie było uzasadnionych podstaw prawnych do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia ponieważ po uchyleniu decyzji zapadłoby takie samo rozstrzygnięcie jak przed organem I instancji. Z tych wszystkich względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.