VI SA/Wa 3368/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: odmówić H. N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu [...] lutego 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo sporządzony na urzędowym formularzu wniosek H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący od roku pozostaje bez pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, żona pobiera emeryturę w wysokości 905 zł netto miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, b) dokumentu potwierdzającego podaną w rubryce 8 formularza PPF wysokość świadczenia emerytalnego małżonki skarżącego, np. kserokopia ostatniej decyzji organu rentowego ustalającej wysokość tego świadczenia, odcinek ostatniego przekazu pocztowego emerytury lub wydruk z wyciągu bankowego obejmujący ostatni przelew tego świadczenia, c) oświadczenia czy skarżący i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi – zobowiązać do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w tym okresie, d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. koszty zakupów leków, kredyty, pożyczki). Ponadto pouczono skarżącego o treści art. 49 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący w dniu 14 marca 2016 r. przesłał do Sądu: - dowody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za dostarczanie wody i wywóz śmieci, za prąd, za gaz, - kopię decyzji Prezesa KRUS potwierdzającą pobieranie przez żonę skarżącego emerytury rolniczej w kwocie 905,23 zł netto miesięcznie, - wydany przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] dokument potwierdzający wypłatę skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych w okresie styczeń-marzec 2015 r., - PIT-11 za rok 2015, z którego wynika iż skarżący z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych uzyskał w 2015 r. dochód w wysokości 1827, 30 zł. Skarżący nie przedłożył natomiast oświadczenia czy skarżący i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi –wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w tym okresie. Nie przedłożył także aktualnego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącego była niepełna. Skarżący nie przedłożył bowiem oświadczenia czy on i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi – nie przedłożył wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżący posiada rachunki bankowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył także aktualnego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Przesłane dokumenty potwierdzają jedynie, że skarżącemu w okresie styczeń-marzec 2015 r. wypłacano zasiłek dla bezrobotnych. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, oraz także aktualnego zaświadczenia o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.