VI SA/Wa 34/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. N. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie zawieszenia adwokata w czynnościach zawodowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania A. N. prawa pomocy w żądanym zakresie. A. N. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie zawieszenia adwokata w czynnościach zawodowych. Skarżący podał w rubryce 5 formularza, iż nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego ze względu na trudną sytuację materialną. Wskazał, że nie posiada majątku ani oszczędności. Skarżący nie wypełnił natomiast pozostałych rubryk obejmujących dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 marca 2012 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: 1/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia). Pouczyć skarżącego o treści art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe. 2/ wskazania, wobec zawartej w Rubryce 5 Formularza PPF informacji, iż skarżący "reguluje należności wobec Okręgowej Rady Adwokackiej, podatki i opłaty ZUS", z jakich źródeł uzyskuje środki, które przeznacza na spłatę tych zaległych należności wraz z przedłożeniem dokumentów potwierdzających wysokość wpłat z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy. 3/ informacji, czy skarżący wykonuje działalność gospodarczą, czy też został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej i nie posiada statusu przedsiębiorcy a jedynie uiszcza należności pieniężne z okresu wykonywania działalności gospodarczej, przy czym: a/ jeżeli skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej zobowiązano go do przedstawienia decyzji potwierdzającej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej, b/ jeżeli natomiast nadal prowadzi działalność gospodarczą, zobowiązano skarżącego do przedstawienia informacji o formie opodatkowania skarżącego wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższą okoliczność: (np. w sytuacji opłacania podatku na zasadach ogólnych: - przedłożenie dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego w 2011 roku – np. kopii ostatniej deklaracji na zaliczkę na podatek dochodowy - jeżeli skarżący powyższą deklarację złożył, lub kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec 2011 r.) 4/ informacji, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący zamieszkuje w lokalu i czy ponosi jakiekolwiek koszty utrzymania tego lokalu (wobec faktu, iż nie posiada mieszkania ani domu), 5/ wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy zapisem pisma z dnia 25 stycznia 2012 r., w którym skarżący podniósł, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych "bez uszczerbku koniecznego utrzymania nie tylko siebie, ale i rodziny" a brakiem jakichkolwiek wpisów w Rubryce 6 Formularza PPF, w którym wskazuje się w ramach stanu rodzinnego osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym. Przedmiotowe wezwanie skarżący odebrał w dniu 12 marca 2012 r. a tym samym termin do przedłożenia dokumentów objętych wezwaniem upłynął dnia 26 marca 2012 r. Skarżący tymczasem w zakreślonym terminie żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.