VI SA/Wa 3400/13
WyrokWSA w Warszawie2014-09-22
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Zbigniew Rudnicki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego dotyczącego prawidłowości doręczenia decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Nie ustalił bowiem w sposób należyty, czy adres, na który doręczono decyzję, był właściwy do doręczeń zgodnie z art. 42 k.p.a., ani czy doręczenie dorosłemu domownikowi było skuteczne. Brak wszechstronnej analizy i oceny materiału dowodowego, w tym twierdzeń i dowodów skarżącego, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący W. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia 20 listopada 2012 r., która stwierdzała jego objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Decyzja ta została doręczona rodzicom skarżącego, którzy odebrali ją w jego imieniu. Skarżący twierdził, że nie został poinformowany o odbiorze decyzji i dowiedział się o niej dopiero po wielu miesiącach, a adres, na który doręczono decyzję, nie był jego adresem zamieszkania ani pracy. Prezes NFZ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy skarżącego, ponieważ decyzję odebrał dorosły domownik, a skarżący nie wykazał braku winy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2014 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego W. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako Prezes NFZ), na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako k.p.a.) w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm., dalej jako ustawa o świadczeniach), po rozpatrzeniu wniosku W. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (dalej jako OW NFZ) z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z akt sprawy wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., pismem z dnia 25 września 2012 r. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sprawy objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym W. W. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Dyrektor [...] OW NFZ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu 20 listopada 2012 r. stwierdził, że W. W. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia 1 lutego 2002 r. do dnia 26 marca 2003 r. oraz od dnia 8 kwietnia 2003 r. do nadal.
Decyzja w tej sprawie została doręczona stronie w dniu 26 listopada 2012 r. Na dokumencie potwierdzającym odbiór widnieje podpis "W." i adnotacja "da W. W.".
W. W. w dniu 29 lipca 2013 r. złożył za pośrednictwem [...] OW NFZ odwołanie od tej decyzji, w którym wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Złożył on też jednocześnie "wniosek o prawidłowe doręczenie decyzji z dnia [...] listopada 2012 r." oraz "wniosek o wznowienie postępowania".
Wnioskodawca przedstawił m.in. oświadczenie swoich rodziców, zgodnie z którym decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. dyrektora [...] OW NFZ odebraną przez rodziców w dniu 26 listopada 2012 r. otrzymał w dniu 22 lipca 2013 r.
Prezes NFZ rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podkreślił, że art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. określa warunki, których spełnienie jest konieczne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania.
Powołując się na stanowisko doktryny podniósł, że przy ocenie braku winy organ powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska [w:] Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Stwierdził, że decyzja została doręczona i odebrana przez dorosłego domownika. Bezsprzecznym jest, iż w oświadczeniu z dnia 23 lipca 2012 r. rodzice W. W. potwierdzili: "Oświadczamy, że kopertę z decyzją nr [...] adresowaną do naszego syna W. W. osobiście odebraliśmy w listopadzie 2012 r. Syna o tej przesyłce poinformowaliśmy dopiero 22 lipca 2012 r.".
Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Op 331/12, gdzie Sąd wskazał, iż: "Jeżeli osoba, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego, nie powiadomiła adresata o decyzji w terminie do wniesienia odwołania, to zaniechanie tej osoby wywołuje skutki dla adresata tej decyzji i nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez adresata nastąpiło bez jego winy".
Nie zgodził się z twierdzeniem strony, że adres doręczenia był wadliwy, bowiem z akt sprawy wynika, iż wcześniejszą korespondencję kierowaną pod sporny adres W. W. odbierał osobiście. Powyższe potwierdza pismo [...] OW NFZ z dnia 9 października 2012 r., informujące o wszczętym na wniosek ZUS postępowaniu w sprawie rozstrzygnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i o prawie wniesienia uwag, wniosków zgodnie z art. 10 k.p.a. oraz notatka służbowa z dnia 9 października 2012 r. pracownika [...] OW NFZ.
Prezes NFZ wskazywał, że z ustaleń organu I instancji wynika, iż W. W. od dnia 18 kwietnia 1997 r. jest zameldowany na stałe przy ul. O. w K., a jego jedyny meldunek na pobyt czasowy miał miejsce w okresie od dnia 18 lutego 2002 r. do dnia 18 lutego 2004 r.
Podniósł, iż według regulacji zawartych w art. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 Nr 139 poz. 993 z późn. zm.) obywatel przebywający na terytorium Polski jest zobowiązany między innymi zameldować się w miejscu stałego pobytu.
Organ odnotował również fakt, że według Centralnego Wykazu Ubezpieczonych W. W. został zgłoszony od dnia 1 września 2011 r. do ubezpieczenia zdrowotnego przez pracodawcę z podaniem adresu ul. O. i jest pod tym adresem zgłoszony do dnia dzisiejszego. Ponadto na stronie internetowej [...] W. W. podaje adres kontaktowy: ul. O. w K.
W konkluzji stwierdził, że nie uprawdopodobnił on, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Skargę na postanowienie Prezesa NFZ z dnia [...] września 2013 r., nr [...] wniósł W. W. (dalej jako skarżący). Zarzuty skargi obejmowały naruszenie:
1. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że uchybienie terminu nastąpiło z jego winy, gdy tymczasem organ doręczył skarżoną decyzję na wadliwy adres (pod którym od kilku lat nie zamieszkiwał) a decyzję należało doręczyć na adres jego mieszkania, tj. ul. T. w K. lub adres jego miejsca pracy, tj. ul. K. w K. (adres ten widniał w jawnej ewidencji działalności gospodarczej),
2. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zgromadzonych w sprawie materiałów przed wydaniem w sprawie postanowienia o charakterze kończącym postępowanie (postanowienia ostatecznego),
3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (organ oparł się jedynie na oświadczeniu jego rodziców z dnia 23.07.2013 r.) z jednoczesnym pominięciem szeregu wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu i wniosku o przywrócenie terminu,
4. art. 126 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zbyt ogólnikowym odniesieniu się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia do stanu faktycznego występującego w sprawie (w tym zwłaszcza brak ustosunkowania się do pozostałych zawnioskowanych przez niego dowodów) oraz stanu prawnego (w tym zwłaszcza regulacji dotyczących doręczeń),
5. art. 89 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wyznaczenie rozprawy celem przesłuchania zawnioskowanych świadków przy jednoczesnym braku ustosunkowania się do wniosku o przeprowadzenie rozprawy w sytuacji gdy organ powinien przeprowadzić rozprawę z uwagi na konieczność wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków oraz powinien odnieść się do samego wniosku w tej materii (choćby poprzez jego oddalenie).
Na podstawie przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) W. W. wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z szeregu dokumentów wymienionych w skardze.
W. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa NFZ z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w całości i zwrot kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinął przytoczone wyżej zarzuty.
Podniósł, że decyzja z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] nie została doręczona na adres jego mieszkania, ani na adres jego miejsca pracy a miał on charakter jawny, udostępniony w ewidencji działalności gospodarczej (art. 42 § 1 k.p.a.). O decyzji dowiedział się dopiero w lipcu 2013 r., kiedy to została mu przekazana przez rodziców. Wcześniej nikt nie poinformował go o fakcie odbioru decyzji, co zapewne było związane z toczącym się procesem rozwodowym, którego był stroną.
Wskazywał, że przedłożone przez niego dokumenty obrazują jego miejsce zamieszkania w różnych okresach.
Ponadto skarżący podniósł, że ponieważ w dokumencie potwierdzającym odbiór decyzji (co do której odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) widnieje podpis "W." oraz adnotacja "da W. W.", odbioru decyzji nie mógł dokonać osobiście. Z tej adnotacji organ winien wysnuć wniosek o nieprawidłowym doręczeniu i ponowić próbę doręczenia na rzeczywisty adres zamieszkania lub na adres jego miejsca pracy.
Skarżący wskazywał, że punkt wyjścia dla organu winny stanowić rozważania na temat prawidłowości doręczenia. Tymczasem organ skupiał się na zagadnieniu "dochowania należytej staranności" przez niego w odbiorze korespondencji - wysłanej w sposób sprzeczny z przepisami k.p.a. Zdaniem skarżącego obywatel nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji naruszenia przepisów przez organ. Zauważył, że w tej sytuacji organ próbuje przerzucić na niego odpowiedzialność za wadliwe doręczenie decyzji. Rozpatrując zagadnienie "należytej staranności" – jego zdaniem - to właśnie organ jej nie dochował. Natomiast adres miejsca pracy (siedziby jego zakładu pracy) był jawny w ewidencji działalności gospodarczej.
Przepis art. 42 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że doręczenie winno nastąpić na adres zamieszkania lub adres miejsca pracy. Adres na jaki organ doręczył decyzję nie był żadnym z tych, o którym stanowi powyższy przepis.
Jednocześnie wskazał, że nie można zgodzić się z organem, jakoby decyzję odebrał dorosły domownik (w osobie jego rodziców) i z tego tytułu doręczenie było skuteczne. Już w odwołaniu i wniosku o przywrócenie terminu wskazano orzecznictwo i poglądy nauki, że doręczenie zastępcze (np. dorosłemu domownikowi) może nastąpić jedynie wówczas, gdy pismo doręcza się w miejscu zamieszkania.
Zaznaczył też, że wskazana przez organ data zawarta w oświadczeniu jego rodziców a określona na rok 2012 stanowi oczywistą omyłkę pisarską, bowiem trudno przyjąć, że oświadczenie zostało wygenerowane zanim została wydana decyzja.
Dalej podniósł, że fakt odebrania przez niego pisma z 9.10.2012 r. nie może sanować wadliwości doręczenia decyzji. Otóż dom jego rodziców nie był wówczas jego miejscem zamieszkania a osobisty odbiór pisma z dnia 9.10.2012 r. wynikał tylko z tego faktu, że w czasie gdy pojawił się doręczyciel odwiedzał on rodziców. Fakt odwiedzin rodziców i jednorazowego odbioru korespondencji nie może – jego zdaniem - determinować jego miejsca zamieszkania lub pracy, a tym bardziej prawidłowości doręczenia w terminie późniejszym decyzji organu.
Zauważył też, że obowiązek meldunkowy ma charakter czysto ewidencyjny. Zatem nie ma decydującego znaczenia adres zameldowania, lecz adres zamieszkania (faktycznego przebywania w miejscu, w którym koncentruje się życie). Wywiódł z tego, że brak zrealizowania obowiązku wymeldowania z ul. O. i zameldowania pod adresem pod którym faktycznie przebywał nie mógł zmienić reguł doręczania decyzji wskazanych w art. 42 k.p.a. (mieszkanie lub miejsce pracy).
Odnosząc się do treści znajdujących się na stronie www skarżący stwierdził, że w żaden sposób nie mają one charakteru wiążącego. Dodał też, że strona, którą przywołuje organ nigdzie nie ma wskazanego imienia i nazwiska przedsiębiorcy. Działalność została zakończona z końcem 2012 r. a jej kontynuacja jest obecnie prowadzona przez jego ojca, tj. P. W., który zamieszkuje pod adresem wskazanym na stronie www, tj. ul. O. Wskazał, że wcześniej, gdy jeszcze prowadził działalność, na stronie internetowej (przywoływanej przez organ) znajdował się jego adres, tj. ul. K. Obecnie znajduje się na niej nr NIP P. W., wedle którego bez najmniejszych problemów można znaleźć osobę jego ojca w ewidencji działalności gospodarczej.
Ponadto wskazał w skardze na uchybienie w postaci pozbawienia go możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonych na obecnym etapie materiałów dowodowych. Zauważył, że przepis art. 10 § 1 k.p.a. choć stanowi o decyzji, to w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że strona winna mieć możliwość wypowiedzenia się także przed wydaniem postanowienia, które kończy sprawę. O takim charakterze postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przesądza nie tylko jego charakter, ale także przepis art. 59 § 2 k.p.a., stanowiący o "ostateczności" postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) zwanej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, że w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona, Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono wymogom prawa, gdyż wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i skutkującym koniecznością jego uchylenia.
W zakresie dokonanej oceny, w pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie możliwości skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu podlega on przywróceniu na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu złoży w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz ze złożeniem wniosku dopełni czynności, dla której określony był termin. Z treści wskazanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nim przesłanek. Niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni natomiast przywrócenie terminu niedopuszczalnym.
Stosownie do art. 58 k.p.a., podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu organ administracji winien tym samym ustalić, czy spełnione zostały wszystkie określone przez ustawodawcę przesłanki. Zaakcentować należy, że na organie spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Oznacza to, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niedające się wyjaśnić okoliczności nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Zauważyć trzeba, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 k.p.a., organ winien dokonać oceny okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Prowadząc postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu należy zatem, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Jeżeli wniosek nie czyni zadość wymaganiom ustawowym, to na mocy art. 64 § 2 k.p.a., organ powinien także wezwać wnioskodawcę do usunięcia jego braków. Dopełnienie wskazanych obowiązków co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania na jego podstawie oceny ma na celu realizację wynikającego z art. 8 k.p.a. wymogu prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej nawet wtedy, gdy rozstrzygnięcie nie uwzględnia ich żądań.
W niniejszej sprawie organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012r. stając na stanowisku, że decyzja ta została prawidłowo doręczona dorosłemu domownikowi, zaś ewentualne niedbalstwo po stronie osób, które zobowiązały się do przekazania przesyłki zawierającej wspomnianą decyzję nie pozwala na przyjęcie braku winy po stronie skarżącego.
Zgodnie z art. 42 § 1. k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
Zgodnie z art.43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Dla ustalenia wskazanych w art.58 k.p.a. przesłanek przywrócenia terminu niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie czy termin, którego przywrócenia żąda strona rozpoczął swój bieg. W tym przypadku czy doręczenie decyzji z dnia [...] listopada 2012r. zostało dokonane prawidłowo. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z powołanymi wyżej art.42 i 43 k.p.a. dla przyjęcia skuteczności doręczenia pisma dorosłemu domownikowi niezbędne jest ustalenie, że doręczenie to dokonane było w miejscu zamieszkania adresata.
Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu i konsekwentnie w skardze twierdził, że adres na który doręczenie zostało dokonane tj. ul O. w K. nie jest jego adresem zamieszkania, a fakt odebrania zawiadomienia o wszczęciu postepowania skierowanego na ten adres usprawiedliwiał przypadkową obecnością w mieszkaniu rodziców.
Zauważyć należy, że w zawiadomieniu tym organ nie pouczył skarżącego o obowiązku zawiadamiania o zmianie adresu.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wniósł o przeprowadzenie szeregu dowodów dla wykazania wskazanej okoliczności, do których organ nie odniósł się w toku postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu, ani w zaskarżonym postanowieniu.
Zatem stwierdzić należy, że organ nie ustalił zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej czy adres, na który zostało dokonane doręczenie, tj. O. w K. był właściwym adresem do doręczeń w rozumieniu art. 42 k.p.a., czy zatem skuteczne było doręczenie decyzji dorosłemu domownikowi i co za tym idzie czy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg.
W tym zakresie organ oparł się na informacji uzyskanej z ZUS i danych dotyczących zameldowania skarżącego nie odnosząc się do twierdzeń i dowodów wskazanych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu.
Organ nie poddał złożonego przez skarżącego wniosku wszechstronnej analizie i ocenie, a rozstrzygnięcie podjęte zostało bez dokładnego zbadania stanu faktycznego.
Wobec powyższego Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ, stosując się do wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego wyjaśni wskazaną okoliczność i stosownie do poczynionych ustaleń podejmie dalsze rozstrzygnięcia co do wniosku o przywrócenie terminu.
Sąd zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 22 września 2014 r. zawarte w skardze wnioski dowodowe strony skarżącej, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania sądowego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżonym postanowieniem. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżone postanowienie i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).
Należy zauważyć, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż nie może prowadzić to do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu, zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (tak m.in. [w:] wyrok NSA z dnia 27 października 2004 r., FSK 1186/04, nie publik.).
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.
W przedmiocie wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło