VI SA/Wa 341/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-21

Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Andrzej Czarnecki, Pamela Kuraś - Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, w sytuacji gdy sąd administracyjny w prawomocnym wyroku stwierdził, że takie zmiany nie mogą być dokonane w tym trybie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki, nie może dokonać merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej, zwłaszcza jeśli sąd administracyjny w prawomocnym wyroku jednoznacznie stwierdził, że takie działania są niedopuszczalne w trybie sprostowania. Organ jest związany oceną prawną sądu zawartą w wyroku (art. 153 p.p.s.a.) i nie może ponownie rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny z tą oceną, nawet jeśli uzasadni swoje rozstrzygnięcie inaczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowień Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) o sprostowaniu oczywistych omyłek w decyzji ustalającej warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych. Skarżąca spółka T. S.A. zarzuciła organowi, że w drodze sprostowania dokonuje merytorycznej zmiany decyzji, co jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w poprzednim postępowaniu uchylił postanowienia organu, uznając, że zmiany cen i podmiotu uprawnionego stanowią merytoryczną zmianę decyzji. Po tym wyroku Prezes UKE ponownie wydał postanowienia o sprostowaniu, powtarzając w zasadzie te same zmiany, ale szczegółowo uzasadniając je jako błędy arytmetyczne. WSA w obecnym postępowaniu uznał, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wiążącej oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku.
Rozstrzygnięcie
WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa UKE, stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Prezesa UKE na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji ustalającej warunki świadczenia usługi hurtowego dostępu do sieci telekomunikacyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej także Prezes UKE), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., art. 144 k.p.a. oraz art. 113 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej T. S.A. z siedzibą w W. (dalej także T. S.A.) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia Prezesa UKE z dnia [...] października 2008 r. w sprawie sprostowania oczywistych omyłek - utrzymał w mocy w/w postanowienie z dnia [...] października 2008 r. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] grudnia 2006 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał decyzję nr [...], zwaną dalej Decyzją, w której ustalił warunki świadczenia usług hurtowego dostępu do sieci telekomunikacyjnej T.S.A. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Prezes UKE, powołując się na przepis art. 113 § 1 k.p.a., dokonał sprostowania oczywistej omyłki w treści w/w Decyzji w odniesieniu do następujących kwestii: - podmiotu uprawnionego do aktywacji usługi "Połączenie trójstronne" oraz "Przekierowanie połączeń", - błędów arytmetycznych w zakresie opłat za inicjację połączeń do Internetu i do telefonii internetowej 0-399, - błędów arytmetycznych w zakresie upustu hurtowego dla opłaty za inicjację połączeń do numerów 0-300 9, 0-70x, oraz usług sieci teleinformatycznych (dalej "CCP") 0-20 (7,8), - błędów arytmetycznych w zakresie ceny hurtowej za połączenia do numerów: 0-800, 0-801 3, 0-801 4, 0-801 5, 0-801 6, 0-804 1, 0-804 2 i 0-801 9, a także usług CCP 0-20 oraz usług audioteksowych (dalej "PRS") 30x, 0-40x, 0-70x, jak również do usługi Automatyczne Serwisy Informacyjne 92 28. W dniu 22 grudnia 2006 r. T. S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem powyższego postanowienia, zarzucając mu naruszenie przepisu art. 113 § 1 k.p.a. poprzez merytoryczną zmianę treści decyzji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Prezes UKE utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż sprostowanie oczywistej omyłki we wskazanych przez T. S.A. punktach rozstrzygnięcia dotyczyło jedynie błędów rachunkowych, które polegały na podaniu błędnego wyniku obliczeń matematycznych. Organ stwierdził ponadto, iż wydanie postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r. nie doprowadziło do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia Decyzji, a jedynie do poprawnego przedstawienia obliczenia matematycznego. Błąd wynikł z omyłkowego dokonania obliczenia wysokości ceny hurtowej za połączenia do numerów: CCP 0 20x, do numerów PRS: 0 30x, 0 40x, 0 70x, a także opłaty za inicjację połączeń. Skargę na powyższe postanowienie złożyła T. S.A. zarzucając obrazę przepisów postępowania tj. obrazę art. 113 § 1 k.p.a., polegającą na merytorycznej zmianie Decyzji w niedopuszczalny sposób poprzez zastosowanie instytucji sprostowania oczywistej omyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 433/07, uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz stwierdził, że postanowienia w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu. Sąd uznał, iż Prezes UKE wydając zaskarżone postanowienia dopuścił się, mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, iż Prezes UKE, w trybie instytucji sprostowania oczywistej omyłki, dokonał w istocie merytorycznej zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...]. Sąd wskazał, iż wprowadzone w punktach: V, VI, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV oraz XV postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r. zmiany w treści decyzji nr [...] dotyczą wysokości opłat należnych T. S.A. za świadczenie poszczególnych usług. Sąd stwierdził, iż spornym postanowieniem została wprowadzona zmiana cen. Zmiany w pozostałych punktach dotyczą zmiany uprawnionego podmiotu. Sąd zgodził się ze skarżącą, że cena jest istotnym elementem umowy o dostęp telekomunikacyjny, a w konsekwencji również decyzji administracyjnej zastępującej taką umowę. Każda więc zmiana ceny stanowi – zdaniem Sądu - merytoryczną zmianę decyzji. Według Sądu nie może ona być swobodnie zmieniana poprzez wydanie postanowienia, wydanego w trybie art. 113 § 1 k.p.a., które ma na celu sprostowanie oczywistej omyłki. Zdaniem Sądu zmiana decyzji wymaga wydania decyzji, zgodnie z art. 154 i 155 k.p.a. W konkluzji Sąd stwierdził, iż w formie sprostowania oczywistej omyłki Prezes UKE dokonał w istocie zmiany decyzji. Dowodzi tego ilość dokonanych sprostowań, a przede wszystkim jego przedmiot, materia istotna tak w zakresie cen, jak i pozostałych sprostowań (określenia uprawnionego podmiotu). W dniu 14 sierpnia 2007 r. T. S.A. wniosła skargę kasacyjną od w/w wyroku WSA z dnia 29 czerwca 2007 r., wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej uchylenia postanowienia Prezesa UKE z dnia [...]grudnia 2006 r. w pkt I, II, VII, IX, XI i XIII. T. wskazała, że zaskarżonemu wyrokowi zarzuca naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. T. stwierdziła, że naruszenie nastąpiło poprzez wydanie przez WSA orzeczenia na niekorzyść skarżącego pomimo, iż nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności postanowienia Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...]. W dniu 20 marca 2008 r., po rozpoznaniu w/w skargi kasacyjnej T. S.A. na postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w sprawie dotyczącej Decyzji, NSA oddalił przedmiotową skargę kasacyjną. Rozpatrując sprawę ponownie Prezes UKE postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...], powołując się m. in. na przepis art. 113 § 1 k.p.a. - dokonał sprostowania oczywistych omyłek w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. powtarzając identyczną treść sprostowania, jak w uchylonym przez WSA postanowieniu z dnia [...] grudnia 2006 r., tj. w ten sposób, że: I. W Załączniku Nr 3 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci [...] - dostęp analogowy" dla Usługi Podstawowej, w części II w punkcie C "Połączenia na numery 118 xxx i 9x xx" w podpunkcie 7 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 0,147 na 0,174; II. W Załączniku Nr 3 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp analogowy" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie C "Połączenia na numery 118 xxx i 9x xx" w podpunkcie 7 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 0,147 na 0,174; III. W Załączniku Nr 3 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp analogowy" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie G "Połączenia trójstronne" w części "Sposób aktywacji" zostało zmienione "Abonent Dialog" na "Dialog"; IV. W Załączniku Nr 3 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp analogowy" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie H "Przekierowanie połączeń" w części "Sposób aktywacji" zostało zmienione "Dialog" na "Abonent Dialog"; V. W Załączniku Nr 3 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp analogowy" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie K "Połączenia na numery PRS: 0 30x, 0 40x, 0 70x" w podpunkcie 4 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 1,69 na 1,68; VI. W Załączniku Nr 3 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp analogowy" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie Ł "Połączenia na numery CCP 0-20 x" w podpunkcie 4 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 1,69 na 1,68; VII. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Podstawowej, w części II w punkcie B "Opłaty za inicjacje połączeń", w podpunkcie 2 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 1,38 na 0,138; VIII. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Podstawowej, w części II w punkcie C "Połączenia na numery 118 xxx i 9x xx" w podpunkcie 7 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 0,147 na 0,174; IX. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie B "Opłaty za inicjacje połączeń", w podpunkcie 2 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 1,20 na 0,16; X. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie B "Opłaty za inicjacje połączeń", w podpunkcie 2 w części "Upust Hurtowy" zostało zmienione "40%" na "20%"; XI. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie B "Opłaty za inicjacje połączeń", w podpunkcie 3 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 1,38 na 0,138; XII. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie C "Połączenia na numery 118 xxx i 9x xx" w podpunkcie 7 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 0,147 na 0,174; XIII. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie P "Połączenia na numery PRS: 0 30x, 0 40x, 0 70x" w podpunkcie 4 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 1,69 na 1,68; XIV. W Załączniku Nr 4 do Decyzji [...] "Wysokość opłat za usługi dostępu do sieci T. - dostęp ISDN" dla Usługi Pełnej, w części II w punkcie S "Połączenia na numery CCP 0-20 x" w podpunkcie 4 w części "Opłata hurtowa" zostało zmienione 1,69 na 1,68. W uzasadnieniu postanowienia Prezes UKE stwierdził, iż dokonał sprostowania błędów arytmetycznych, które polegały na podaniu błędnego wyniku obliczeń matematycznych. Organ podał proste przykłady obliczania wysokości opłaty hurtowej. Podkreślił, iż zmiany nie mają charakteru zmian merytorycznych, albowiem wszystkie wskaźniki (cena referencyjna, wysokość upustu hurtowego) pozostały na dotychczasowym poziomie. W dniu [...] października 2008 r. T. S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem powyższego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wniosła o jego uchylenie i stwierdzenie, iż nie ma podstaw do sprostowania oczywistych omyłek w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. lub uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu strona zarzuciła, iż organ poprzez ponowne wprowadzenie merytorycznych zmian do Decyzji, które w całości odpowiadają zmianom wprowadzonymi innymi postanowieniami uchylonymi prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r. - dopuścił się oczywistego naruszenia prawa. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Prezes UKE utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż rozpatrując sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a., miał na uwadze nie tylko całość materiału dowodowego oraz obowiązujące przepisy prawa, ale również wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia 29 czerwca 2007 r. Prezes UKE stwierdził, że w szczególności uwzględnił zawarte w uzasadnieniu tego wyroku stwierdzenie WSA, iż w uchylonych tym wyrokiem postanowieniach nie została przedstawiona metoda kalkulacji, "która wskazywałaby, że wprowadzone postanowieniem zmiany dotyczyły rzeczywiście błędów będących wynikiem działań matematycznych". W tej sytuacji organ wskazał, iż uzasadniając rozstrzygnięcie jednoznacznie wykazał, poprzez przeprowadzenie szczegółowych i konsekwentnych operacji matematycznych w odniesieniu do poszczególnych, objętych sprostowaniem postanowień Decyzji, że wskazane błędy w Decyzji wynikały z nieprawidłowych działań matematycznych i są wobec tego oczywistymi błędami rachunkowymi. Ponadto Prezes UKE wyjaśnił, że zmiana, która nastąpiła na skutek dokonanego sprostowania, nie miała charakteru zmiany merytorycznej, gdyż elementy składowe ceny referencyjnej (tj. elementu, w oparciu o który dokonywane były wyliczenia zawarte w Decyzji) nie uległy zmianie. Organ wskazał, iż jedynie opłata hurtowa, która jest ustalana w oparciu o działania matematyczne przeprowadzone na niezmienionych składnikach, została w postanowieniu sprostowana i w pełni uzasadniona. W tej sytuacji Prezes UKE uznał, iż nie można ponadto zgodzić się z poglądem T. S.A. zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że wprowadzenie przez Prezesa UKE postanowieniem do Decyzji merytorycznych zmian, w całości odpowiadającym zmianom wprowadzonym innymi postanowieniami, które zostały uchylone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, stanowi oczywiste naruszenie prawa. Należy bowiem zauważyć, jak wskazał organ, że spornym postanowieniem dokonano nie zmian merytorycznych, lecz jedynie sprostowania oczywistych omyłek. Ponadto organ zauważył, że WSA nie przesądził ostatecznego kształtu rozstrzygnięcia, lecz przedstawił w wyroku ocenę prawną i wytyczne, które w niniejszej sprawie dotyczyły wadliwego uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia. Prezes UKE stwierdził, iż WSA podkreślił, że organ w zaskarżonych postanowieniach nie uzasadnił dostatecznie potrzeby i możliwości dokonania sprostowania. W tej sytuacji Prezes UKE uznał, że czyniąc zadość ww. wytycznym WSA, usunął wskazaną wadliwość poprzez przeprowadzenie szczegółowych wyliczeń matematycznych. Skargę na powyższe postanowienie złożyła T. S.A. Skarżąca wnosząc o stwierdzenie nieważności obu postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła Prezesowi UKE obrazę przepisów postępowania, tj. obrazę art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającą na wprowadzeniu zmian do decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r. z wykorzystaniem instytucji sprostowania oczywistej omyłki, pomimo prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdzono, że wprowadzenie takich zmian nie może nastąpić w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistych omyłek. W uzasadnieniu skarżąca spółka stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie wyjaśnił w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 433/07, iż zmiany wprowadzone postanowieniem o sprostowaniu oczywistych omyłek powodowały w istocie merytoryczną zmianę Decyzji. Zdaniem skarżącej z tak sformułowanego uzasadnienia wyroku wynika, iż co do dalszego postępowania Sąd wskazał, iż Prezes UKE nie może ponownie rozstrzygnąć sprawy w ten sam sposób i to niezależnie od tego, w jaki sposób organ uzasadniałby swoje rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącej T. S.A., podtrzymując dotychczasowe stanowisko strony, zmodyfikował żądanie skargi - wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Prezesa UKE w części utrzymującej w mocy punkty V, VI, VII, IX, X, XI, XIII i XIV postanowienia z dnia [...] października 2008 r., jak również o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] października 2008 r. w części, tj. w punktach V, VI, VII, IX, X, XI, XIII i XIV. Obecny na rozprawie pełnomocnik Prezesa UKE wniósł o oddalenie skargi, również podtrzymując dotychczasowe stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki T. S.A. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2008 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji ustalającej warunki świadczenia usługi hurtowego dostępu do sieci telekomunikacyjnej - naruszają prawo. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes UKE, wydając w/w postanowienia - dopuścił się ewidentnego naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przyjmuje się zgodnie, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu (tak m.in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3103/02). Należy ponadto wskazać, iż ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, stwierdził, iż związanie samego wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Mając na względzie powyższe należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej bezwzględnie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 433/07. Wskazać trzeba więc, iż w przedmiotowym orzeczeniu WSA w Warszawie, ustosunkowując się do zarzutów skarżącej T. S.A. – stwierdził wyraźnie, iż Prezes UKE wydając zaskarżone postanowienia dopuścił się, mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Sąd uznał, iż Prezes UKE, w trybie instytucji sprostowania oczywistej omyłki, dokonał w istocie merytorycznej zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Sąd wskazał, iż wprowadzone w punktach: V, VI, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV oraz XV postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r. zmiany w treści decyzji nr [...] dotyczą wysokości opłat należnych T. S.A. za świadczenie poszczególnych usług. Sąd stwierdził, iż spornym postanowieniem została wprowadzona zmiana cen. Zmiany w pozostałych punktach dotyczą zmiany uprawnionego podmiotu. Sąd zgodził się ze skarżącą spółką, że cena jest istotnym elementem umowy o dostęp telekomunikacyjny, a w konsekwencji również decyzji administracyjnej zastępującej taką umowę. Każda więc zmiana ceny stanowi - jak wskazał Sąd - merytoryczną zmianę decyzji. W przedmiotowym orzeczeniu WSA w Warszawie wyraźnie stwierdził, że cena nie może być swobodnie zmieniana poprzez wydanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. postanowienia, które ma na celu sprostowanie oczywistej omyłki. W konkluzji Sąd uznał, iż w formie sprostowania oczywistej omyłki Prezes UKE dokonał w istocie zmiany decyzji. Zdaniem Sądu uznać należy, iż w sprawie niniejszej Prezes UKE nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w powołanym wyżej orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r., albowiem - wbrew wyraźnej ocenie tego Sądu - ponownie wydał identyczne rozstrzygnięcie, uzupełniając jedynie jego uzasadnienie poprzez wskazanie działań matematycznych, jakich dokonał dla ustalenia wysokości opłaty hurtowej. Zdaniem Sądu, mając na względzie normę prawną wyrażoną w przepisie art. 153 p.p.s.a. oraz wytyczne zawarte w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku z dnia 29 czerwca 2007 r., uznać należy jednoznacznie, iż organ regulacyjny nie mógł ponownie rozstrzygnąć sprawy w ten sam sposób, jak w uchylonym wcześniej przez Sąd postanowieniu z dnia [...] grudnia 2006 r., i to niezależnie od tego, w jaki sposób organ ten uzasadniałby swoje rozstrzygnięcie. Należy zauważyć na marginesie, iż w analogicznej sprawie podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1662/08 (orzeczenie prawomocne). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, uchylając oba postanowienia Prezesa UKE, działał na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzając, że uchylone postanowienia organu nie podlegają wykonaniu, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 152 p.p.s.a. Orzekając jednocześnie o zwrocie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło