VI SA/Wa 3420/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. C. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym w dniu [...] stycznia 2014 r. na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący K. C. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). W uzasadnieniu wniosku powołał się na ciężką sytuację materialną, podnosząc, iż jego miesięczne koszty utrzymania pokrywają się z dochodem, a niekiedy przewyższają dochód. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Swój miesięczny dochód (z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu transportu drogowego taksówką) oszacował na kwotę 2.000 zł - 2.500 zł brutto. Jako jedyny składnik majątkowy wskazał miejsce postojowe w garażu podziemnym. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia [...] stycznia 2014 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów w terminie 14 dni: a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2012, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2013 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania, np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, a jeżeli nie posiada rachunków bankowych, to został zobowiązany do złożenia stosownego oświadczenia), d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący (w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r.) wskazał, że nie posiada żadnych rachunków bankowych (ostatni rachunek zlikwidował [...] sierpnia 2013 r.). Podał też, iż w roku 2012 jego całkowity dochód zamknął się w kwocie 21.113 zł, a wydatki wyniosły 29.487,19 zł, zatem poniósł stratę w wysokości 8.373,99 zł. Natomiast w roku 2013 jego całkowity dochód brutto wyniósł 25.643,06 zł, wydatki zamknęły się w kwocie 31.468,47 zł, a więc odnotował stratę w wysokości 5.825,41 zł. Jednocześnie swoje miesięczne wydatki (na które składają się m.in. czynsz, opłata za energię elektryczną, gaz i telefon) skarżący określił na poziomie 800 zł - 1.200 zł. Do ww. pisma z dnia [...] lutego 2014 r. załączył dwa zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdzające, że skarżący figuruje w ww. urzędzie w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego w formie Karty Podatkowej - usługi transportowe w zakresie przewozu osób "taksówka osobowa" oraz, że wysokość stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2012 wynosi 242 zł miesięcznie, a na rok podatkowy 2013 - 251 zł miesięcznie [...]. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów finansowych potwierdzających straty poniesione w latach 2012 - 2013 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, mimo że takimi dokumentami musiał dysponować, skoro w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. podał szczegółowe zestawienie dochodu całkowitego i wydatków w odniesieniu do tego okresu, tj. lat 2012 - 2013. Ponadto skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego zlikwidowanie rachunków bankowych, jak również nie wykazał (fakturami, rachunkami bądź dowodami wpłat) skali swoich miesięcznych wydatków. Jedyny miesięczny wydatek, jaki skarżący udokumentował, to wysokość stawki karty podatkowej w roku podatkowym 2012 i 2013. Wobec nieprzedstawienia dokumentów wykazujących z jednej strony dochody, a z drugiej strony - wydatki skarżącego w skali miesiąca, nie można stwierdzić, iż K. C. nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.