VI SA/Wa 3438/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: - przywrócić skarżącej J. S. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - W dniu [...] listopada 2013 r. J. S. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") - działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania przez stronę skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r., Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został doręczony skarżącej w dniu 8 stycznia 2014 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 17 akt sądowych). Z informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2014 r. (k. 19verte akt sądowych) wynika, że do dnia 30 stycznia 2014 r. w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. W konsekwencji powyższych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a. - postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r. odrzucił skargę J. S. z uwagi na nieuiszczenie należnego wpisu sądowego od skargi. Z akt niniejszej sprawy wynika, że powyższe postanowienie WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi strona skarżąca odebrała w dniu 7 maja 2014 r. (k. 58verte akt sądowych). Pismem z dnia 20 maja 2014 r. skarżąca wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że termin na uiszczenie żądanej opłaty upłynął w dniu 15 stycznia 2014 r. i w tym terminie strona nie uiściła stosownej opłaty. Strona skarżąca podniosła, że niedopełnienie wspomnianego obowiązku wynikało z faktu, iż w dniu 14 stycznia 2014 r. strona przeżyła zawał prawej półkuli mózgu. Skarżąca wyjaśniła, że w szpitalu przebywała do dnia 21 stycznia 2014 r. Strona podniosła ponadto, że po wyjściu ze szpitala w okresie od dnia 7 lutego do 28 lutego 2014 r. przebywała na Oddziale Rehabilitacji z Pododdziałem Rehabilitacji Neurologicznej. Skarżąca podkreśliła, że po zakończeniu rehabilitacji zaczęła dopiero normalnie funkcjonować. Jednocześnie strona nadmieniła, że zdawała sobie sprawę z tego, że nie uiściła wpisu sądowego od skargi, jednak nie wiedziała jak postąpić. Skarżąca wskazała, że w dniu 20 maja 2014 r. udała się do profesjonalnego prawnika, który poradził jej, aby złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Do wniosku strona skarżąca załączyła kopię karty informacyjnej z dnia 21 stycznia 2014 r. ze Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w [...] , z której wynika, że skarżąca przeżyła zawał i leczyła się w szpitalu od 14 stycznia 2014 r. do dnia 22 stycznia 2014 r. Skarżąca dołączyła także kartę informacyjną z Oddziału Rehabilitacji z Pododdziałem Rehabilitacji Neurologicznej Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., z której wynika, że w okresie od dnia 7 lutego 2014 r. do dnia 28 lutego 2014 r. strona przebywała na tym oddziale celem odbycia rehabilitacji. W dokumentacji medycznej wskazano na podejrzenie zmian organicznych w zakresie koorydynacji wzrokowo-ruchowej, percepcji spostrzegania. Z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżąca mogła wykonywać jedynie czynności samoobsługowe (spożywanie posiłków, ubieranie się, rozbieranie, toaleta osobista). Skarżąca nadmieniała, że po wyjściu ze szpitala, ze względu na stan zdrowia, korzystała z pomocy społecznej. Wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca dopełniła czynności - uiściła wpis sądowy od skargi (vide: kserokopia potwierdzenia uiszczenia wpisu - k. 33 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej także: "p.p.s.a.")., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w przypadku, jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i równocześnie z wnioskiem należy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin do wniesienia pisma jest ustawowym terminem procesowym, który podlega również przywróceniu na zasadach ogólnych. Warunkiem dopuszczalności wniosku jest jego złożenie w ściśle zakreślonym w ustawie terminie, który liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GZ 298/11, LEX nr 1083426 oraz z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II GZ 193/10, LEX nr 743002). Zgodnie z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Mając na względzie powyższe unormowania zawarte w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy - zdaniem Sądu - w pierwszej kolejności ustalić, czy strona skarżąca dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, gdyż od spełnienia tego warunku zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd. Sąd podkreśla, że termin siedmiu dni do wniesienia pisma (wniosku) liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a nie od czasu dowiedzenia się o tym (por. B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013). Należy zauważyć, że przyczyną uchybienia przez skarżącą J. S. terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego była słaba kondycja psycho-motoryczna skarżącej spowodowana przeżytym zawałem prawej półkuli mózgu. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należałoby liczyć od dnia ustania powikłań po zawale oraz dnia powrotu do w pełni normalnego funkcjonowania skarżącej. Na podstawie przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów Sąd nie jest w stanie z całą pewnością ustalić, kiedy nastąpiła poprawa stanu zdrowia skarżącej do tego stopnia, by skarżąca mogła należycie dbać o swoje interesy. Sąd uznał jednak, że skoro ustawodawca nie nakłada na stronę składającą wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, obowiązku uprawdopodobnienia zachowania wspomnianego siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a strona nie wskazała w stopniu dostatecznym okoliczności dotyczących jej zachowania, zaś Sąd nie jest w stanie z całą pewnością ustalić, iż strona terminu tego nie zachowała - to Sąd rozpatrujący sprawę powinien rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie (tak m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I Oz 65/11; podobnie: B. Dauter /w:/ Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wydanie 3, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 291). W tej sytuacji, pomimo istniejących wątpliwościami co do zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd postanowił rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie, w trybie przewidzianym w art. 86 § 1 p.p.s.a. Przechodząc do analizy okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd zobowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku, jako okoliczność wyłączającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca wskazała na jej stan zdrowia związany z przeżyciem zawału prawej półkuli mózgu. Skarżąca wskazał, że mogła wykonywać jedynie czynności samoobsługowe (spożywanie posiłków, ubieranie się, rozbieranie, toaleta osobista), a zatem zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu z uwagi na brak winy po stronie skarżącej. Strona we wniosku wskazała, że w celu normalnego funkcjonowania potrzebowała pomocy osoby trzeciej - pracownika pomocy społecznej. Sąd uznał w tej sytuacji, że stan zdrowia skarżącej uniemożliwił jej dochowanie terminu, o przywrócenie którego skarżąca wnioskuje. W świetle przytoczonych we wniosku okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, przedstawione argumenty strony należało uznać za zasadne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.