VI SA/Wa 3444/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek p o s t a n a w i a: 1. zwolnić M. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. G. rzecznika patentowego. M. G. (dalej też jako skarżący) złożył w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Z informacji podanych przez skarżącego i przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, przy czym żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. Sam skarżący oświadczył, że uzyskuje dochody w wysokości ok. 500 zł miesięcznie z tytułu pisania wierszy i umów o dzieło. Dochód brutto obojga małżonków w 2012 roku wyniósł 6524 złotych. Skarżący wraz z żoną do 2012 r. prowadzili gospodarstwo rolne, które następnie skarżący przekazał następcy w zamian za rentę strukturalną, której jednakże nie otrzymał. Skarżący podał, że wraz z żoną zamieszkują w mieszkaniu należącym do rodziny brata, przy czym mają problemy finansowe związane z regularnym opłacaniem zobowiązań. Skarżący przedstawił nadto wydruk z rachunku bankowego za okres od dnia 1 listopada 2013 roku do dnia 31 stycznia 2014 r. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że dochód skarżącego z tytułu umów o dzieło oscyluje wokół kwoty pięciuset złotych miesięcznie. W sytuacji, w której żona skarżącego nie pracuje, jest to jedyny dochód obojga małżonków. Również wydruk z rachunku bankowego potwierdza, że skarżący nie uzyskuje niemalże żadnych wpłat (poza jednorazowym odszkodowaniem w kwocie 1380 złotych) a saldo oscylowało od 474 złotych (początkowe) do 20 złotych (końcowe). Uznać więc należy, iż skarżący nie ma możliwości pozyskania środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W konsekwencji nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a zatem zasadnym będzie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). W związku z powyższym, uznać należy za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie dla niego rzecznika patentowego oraz zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.