VI SA/Wa 3444/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Pamela Kuraś -Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] października 2013 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] grudnia 2012 r., którą odmówił M. G. (dalej skarżący) udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Aktywna turbina rotorowa o pionowej osi obrotu "GÓRA"", (nr [...]), zgłoszony przez niego do ochrony dnia [...] kwietnia 2009 r. Jako podstawę skarżonej decyzji wskazano m.in. art. 24 i art. 27, a także art. 33 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej p.w.p. W dniu [...] kwietnia 2009 r. skarżący wniósł do Urzędu Patentowego RP o udzielenia na jego rzecz patentu na wynalazek pt.:"Aktywna turbina rotorowa o pionowej osi obrotu "GÓRA"". Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu na przedmiotowe zgłoszenie argumentując, że rozwiązanie przedstawione w zgłoszeniu skarżącego nie spełnia właściwego ujawnienia zawartego w art. 33 p.w.p. i w związku z tym nie ma zdolności patentowej w rozumieniu art. 24 i art. 27 p.w.p. Organ wskazał, że powiadomił skarżącego o braku ustawowych warunków do uzyskania zawnioskowanego przez niego patentu, a mimo to skarżący nie odniósł się on do postawionych zarzutów. Urząd Patentowy RP stwierdził, że przesłana przez skarżącego korespondencja nie zawiera żadnych argumentów przemawiających za udzieleniem ww. patentu. Nadto zarzucił, że skarżący pomimo wezwania nie przesłał zmienionej, wolnej od wad, braków i błędów wersji zgłoszenia, spełniającej wymogi przepisów Prawo własności przemysłowej. Z zachowaniem terminu skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, że złożone dokumenty nie wypełniają wymogu art. 33, a także art. 27 i art. 24 p.w.p. Jego zdaniem dokumenty te w stopniu dostatecznym wypełniają wymogi ww. przepisów, a ewentualne wątpliwości przybliża rysunek. Nadto zarzucił, że w jednym miejscu decyzji Urząd Patentowy RP stwierdza, że ww. wynalazek ma "adekwatność ujawnionych wynalazków", a w innym, że "ilość odkrytych walorów nie wypełnia art. 33 p.w.p." Skarżący próbując doprecyzować przedmiot zgłoszenia wskazał, że jego wynalazki i praktyczne doświadczenie w tworzeniu przyjaznych naturze rozwiązań, a także urządzeń oszczędzających energię, mają genezę w latach 70-tych. Urząd Patentowy RP w decyzji z [...] października 2013 r. podtrzymał swoje stanowisko, że przedmiotowe zgłoszenie narusza wymóg art. 24, art. 27 oraz art. 33 p.w.p. Organ wskazał, że skarżący przedłożył opis, zastrzeżenia patentowe i rysunki, które przedstawiają tylko koncepcję turbiny rotorowej o pionowej osi obrotu, co jego zdaniem nie stanowi wynalazku. Zastrzeżenia nie przedstawiają zastosowanych środków technicznych, jak również nie zawierają konkretnych cech konstrukcyjnych tychże środków, a zatem zakres żądanej ochrony nie został jednoznacznie określony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. G. zarzucił, że Urząd Patentowy RP przyjął błędną interpretację złożonych przez niego dokumentów dotyczących zgłoszonego do ochrony ww. wynalazku, gdyż przesłane dokumenty wypełniały zakres pełnej dokumentacji, wymaganej w polskiej procedurze patentowej. Odnośnie zarzutu niedopełnienia zasad tworzenia dokumentacji, skarżący stwierdził, że opis wynalazku przedstawiony jest w sposób prosty i jasny, co jest wymagane w dokumentach informujących o sposobie przygotowania dokumentacji, a uwypuklone zostało by nie umieszczać niepotrzebnych udziwnień, do czego w swojej ocenie się zastosował. Zauważył, że "kryteria Urzędu Patentowego RP są wyjątkowo skomplikowane, biorąc adekwatność innych tego rodzaju instytucji, działających poza granicami Polski, czego efektem są wnioski polskich twórców i wynalazców do niepolskich urzędów, gdzie przyznawanie ochrony patentowej odbywa się bez zbędnej uciążliwości, co w konsekwencji sprawia, iż polska myśl wynalazcza jest absorbowana przez inne gospodarki narodowe." Skarżący stwierdził, że stanowisko organu jest chybione, a tym samym ww. zgłoszenie spełnia wymogi z art. 24, art. 27 i art. 33 p.w.p. i powinien uzyskać patent na przedmiotowy wynalazek. Reasumując wniósł o uruchomienie procedur powodujących zgodnie z przysługującym prawem do ochrony patentowej i uznanie patentu "Aktywna turbina rotorowa o pionowej osi obrotu "GÓRA"" w całkowitym zakresie, lub w części dotyczącej zastosowania przy Wiatrochodzie. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko, że ww. wynalazek nie spełnia ustawowych warunków zawartych w art. 24 i art. 27, a także w art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu - rzecznika patentowego. Popierając skargę pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 20 stycznia 2015 r. podniósł następujące zarzuty; • wadliwe zastosowanie art. 33 p.w.p. bowiem organ nie wskazał, które z 6 jednostek redakcyjnych art. 33 p.w.p. znajduje zastosowanie w sprawie; • wadliwe zastosowanie art. 24 p.w.p., gdyż organ nie wyjaśnił czy zgłoszone rozwiązanie jest pozbawione cech nowości, czy też poziomu wynalazczego; • wadliwe zastosowanie art. 27 p.w.p. przez przyjęcie, że zgłoszone rozwiązanie nie spełnia wymogów przemysłowej stosowalności; • naruszenie art. 7 i art. 77 kp.a., gdyż brak posługiwania się przez skarżącego profesjonalną terminologią stosowaną przez rzeczników patentowych samo w sobie nie stanowi podstawy uzasadniającej odmowę udzielenia patentu; • naruszenia art. 107 k.p.a. bowiem w zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że zgłoszony wynalazek nie ma zdolności patentowej, nie wyjaśniając w czym rzekomy jej brak upatruje. Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Stosownie do art. 31 ust. 1 p.w.p. zgłoszenia wynalazku dokonuje się w celu uzyskania patentu. Celem postępowania zgłoszeniowego (wszczętego wskutek dokonania zgłoszenia) jest zatem rozpoznanie i załatwienie sprawy zgłoszenia przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty tj. decyzji o udzieleniu patentu w przypadku niestwierdzenia braku ustawowych warunków do uzyskania patentu (art. 52 p.w.p.), bądź decyzji o odmowie jego udzielenia, w sytuacji stwierdzenia braku tych warunków (art. 49 ust. 1 p.w.p).Ten cel nie zawsze może być osiągnięty, bo przepisy p.w.p. przewidują również możliwość zakończenia postępowania zgłoszeniowego jego umorzeniem. Pamiętać jednak należy, iż decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty wywołuje skutki w sferze stosunku materialnoprawnego, zaś decyzja o umorzeniu postępowania zamykająca stronie drogę do konkretyzacji prawa, wywołuje skutki wyłącznie w sferze stosunku procesowego. Taki stan rzeczy wywołuje różne dla strony i organu konsekwencje, w tym nie pozostaje bez wpływu na granice i zakres kontroli tych decyzji, różniących się od siebie z punktu widzenia skutków, jakie one wywołują. Jeżeli bowiem w sprawie wydano decyzję o odmowie udzielenia patentu tj. decyzję o charakterze merytorycznym, to kontrola tej decyzji (bądź w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bądź skargi do wojewódzkiego sadu administracyjnego) obejmuje jej ocenę także z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, w tym przypadku z punktu widzenia określonych w p.w.p. ustawowych przesłanek do udzielenia patentu, co wiąże się z koniecznością odniesienia się do zarzutów o charakterze merytorycznym, odnoszącym się do przedmiotu zgłoszenia. W przypadku decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na jej istotę i wyłącznie procesowy charakter skutków jej wydania, takiej możliwości nie ma. Nie jest zatem możliwe, by sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmowała również ocenę wiążącą się z przedmiotem zgłoszenia, składaną w postępowaniu dokumentacją, w tym kolejnymi wersjami zastrzeżeń patentowych i ich oceną w aspekcie dopuszczalności ich zmiany( v. wyrok WSA z 7 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1594/07, Lex nr 437983). W rozpoznawanej sprawie dokumenty, o których mowa w art. 31 p.w.p. zostały formalnie złożone przez skarżącego, zatem prawidłowe było działanie organu, że przystąpił on do merytorycznej oceny zgłoszonego rozwiązania. Przenosząc wyżej opisane rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszej kolejności zauważyć, że wbrew zarzutom skargi Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołał przepis art. 33 ust. 3 p.w.p. W myśl regulacji zawartej w art. 33 ust. 1 p.w.p. opis wynalazku, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2, powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków (jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji, bądź stosowania wynalazku. Zgodnie z art. 33 ust. 3 p.w.p. zastrzeżenia patentowe, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3, powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej. Organ powołał się także na art. 24 i art. 27 p.w.p. przez co należy rozumieć, że w zgłoszonym rozwiązaniu nie dopatrzył się ani cech nowości, ani poziomu wynalazczego. W konsekwencji sporne rozwiązanie nie może nadawać się do przemysłowego zastosowania przede wszystkim dlatego, że wobec braku jednoznaczności technicznej mogło być zakwalifikowane jedynie jako pewna idea, czy też koncepcja, co wyraźnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się zatem do zarzutów skargi nie można Urzędowi Patentowemu RP zarzucić, że nie pochylił się on nad pomysłami skarżącego. Z akt sprawy wynika, że organ wiele uwagi i starań poświęcił wyjaśniając skarżącemu reguły obowiązujące w toku rozpatrywania zgłoszenia, odsyłając go do stosownych opracowań (v. zawiadomienie z [...] września 2012 r. oraz pismo z [...] maja 2013 - akta administracyjne nienumerowane). W ocenie Sądu te wszystkie działania organu czyniły zadość zasadom wyrażonym w art. 8 i art. 9 k.p.a. W konsekwencji zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP wystarczająco wnikliwie zapoznał się z całokształtem koncepcji technicznej zgłoszonego rozwiązania, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo opisał i wyjaśnił powody, dla których uznał, że przedmiotowe zgłoszenie nie ma zdolności patentowej. Nie ma zatem racji skarżący wywodząc, że brak posługiwania się przez niego w redagowaniu zgłoszenia fachową terminologią jest bez znaczenia w sprawie. Sąd zauważa, że przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej w rozdziale 1 działu II - wynalazki i patenty, odwołują się w swej treści do techniki (por. art. 24-30 p.w.p.), zatem logiczne jest, że skarżący jako zgłaszający, także był obowiązany do opracowania zgłoszenia przez odwoływanie się do pojęć i definicji z tej dziedziny. Jeśli zgłaszający, mimo wezwań, tego nie czynił, to w takiej sytuacji Urząd Patentowy RP uprawniony był do uznania braku zdolności patentowej rozwiązania, które tej jednoznaczności technicznej jest pozbawione, będąc, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, jedynie pewną ideą, czy też pomysłem. W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a. Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego oceny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.