VI SA/Wa 345/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-21
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto wynosi około 1.250 zł miesięcznie, a która jest obciążona znacznymi zobowiązaniami kredytowymi i spłaca je dzięki pomocy rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód netto jest niski, a która jest obciążona znacznymi zobowiązaniami finansowymi i korzysta ze wsparcia rodziny w ich spłacie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący H. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie za pracę w kwocie ok. 1.250 zł netto, z czego część jest potrącana w związku z egzekucją. Posiada dom obciążony hipoteką, niewielkie środki na koncie i karcie kredytowej, a także znaczący kredyt konsolidacyjny. Oświadczył, że jego sytuacja finansowa bez wsparcia rodziny byłaby beznadziejna.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego H. O. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego H. O. od kosztów sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] marca 2013 r.) skarżący H. O. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych.
Z informacji zawartych we wniosku, a także z nadesłanych do akt dokumentów wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym dochodem skarżącego jest wynagrodzenie za pracę [...] w wysokości 3.560 zł brutto, przy czym 50% tego wynagrodzenia podlega potrąceniu w związku z egzekucją prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Zatem do wypłaty skarżącemu przekazywana jest kwota 1.247,26 zł netto [...]. Należności podlegające potrąceniu z wynagrodzenia skarżącego wynoszą łącznie 357.658,89 zł [...].
Jako jedyny składnik majątku skarżący wskazał dom o powierzchni 185 m kw obciążony hipoteką.
Natomiast przedłożony do akt sprawy bankowy wyciąg łączony za okres od [...] lutego do [...] marca 2013 r. [...] wskazuje, iż na dzień [...] marca 2013 r. saldo końcowe na koncie oszczędnościowym skarżącego wynosiło 353,93 zł, a środki dostępne na karcie kredytowej zamknęły się w kwocie 59,80 zł. Ponadto skarżący jest obciążony kredytem konsolidacyjnym, obejmującym (na dzień [...] marca 2013 r.) kwotę 204.560,05 zł, którego miesięczna rata spłaty wynosi 1.835,10 zł. Skarżący oświadczył, iż "jego sytuacja finansowa bez wsparcia rodziny byłaby beznadziejna". Podkreślił, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z małżonką, z którą od 2007 r. posiada rozdzielność majątkową [...].
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09), udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Mając na uwadze, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w kwocie ok. 1.250 zł netto (w związku z zajęciem części tego wynagrodzenia na poczet egzekucji prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.), zaś ciążące na nim zobowiązania pieniężne (z tytułu udzielonego kredytu) reguluje wyłącznie dzięki pomocy finansowej rodziny, stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło