VI SA/Wa 3460/14
WyrokWSA w Warszawie2015-11-20
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych może zostać wydana na podstawie protokołu kontroli i oświadczenia pracownika, nawet jeśli odbiorniki zostały zarejestrowane po kontroli, a kontrola nie odbyła się zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustaleniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych jest zasadna, jeśli kontrola wykazała posiadanie w lokalu odbiorników w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Domniemywa się, że posiadanie takiego odbiornika jest równoznaczne z jego używaniem. Oświadczenie wiedzy pracownika podczas kontroli jest miarodajnym dowodem, a rejestracja odbiorników po kontroli nie wyklucza nałożenia opłaty. Ponadto, przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych.Stan faktyczny
W związku z kontrolą wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, w lokalu Spółki M. Sp. z o.o. Sp.k.a. ujawniono 36 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Pomimo rejestracji odbiorników po kontroli, organy administracji nałożyły opłatę za ich używanie. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku jednoczesnego nakazania rejestracji i nałożenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę w całości
W dniu [...] lutego 2013 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.), przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. T. w S. zajmowanym przez Spółkę M. Sp. z o.o. Sp. Komandytowo-Akcyjna z siedzibą przy ul. P. w S. Kontrola została przeprowadzona w obecności M.D. - Kierownika obiektu. W wyniku przeprowadzonej kontroli ujawniono w lokalu 36 odbiorników telewizyjnych marki [...] i [...]. W protokole odnotowano cyt: "Podczas kontroli odbiorniki były unieruchomione". Stwierdzono, że 36 odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu TVP1, TVP2, Polsat, TVN. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosi: "jeden rok". W protokole dokonano następującego wpisu: "Kontrolowany nie przedstawił dowodu zarejestrowania odbiorników. Poinformowano o obowiązku rejestracji.
Według oświadczenia M.D. okres używania odbiorników w kontrolowanym lokalu wynosi jeden rok i odbiorniki telewizyjne są urządzeniami technicznie dostosowanymi do odbioru programów". W trakcie kontroli nie przedstawiono dowodu zarejestrowania odbiorników. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów i M. D.
Do protokołu załączono oświadczenie M.D., opatrzone datą [...] lutego 2013 r., z którego wynika, że 36 odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez stronę jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: pokoje są częściowo zajęte przez gości hotelowych. M.D. oświadcza, że wszystkie trzydzieści sześć odbiorników telewizyjnych jest sprawnych technicznie i są dostosowane do odbioru programów. Oświadczenie z dnia [...] lutego 2013 r. zostało podpisane przez M.D.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. wydał decyzję Nr [...] ustalającą opłatę za używanie 36 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 20 142,00 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy sto czterdzieści dwa zł 00/100).
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 6 i 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Podniosła, że organ I instancji wydał decyzję ustalającą opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych bez nakazania ich rejestracji, podczas gdy przepisy prawa w sposób jednoznaczny wskazują na konieczność zastosowania obu ww. sankcji jednocześnie. Wskazał ponadto, iż przed wydaniem ww. decyzji odbiorniki zostały zarejestrowane. Zarzucił przy tym, iż kontrola została przeprowadzona w obecności osoby nieupoważnionej do reprezentowania spółki.
W dniu [...] czerwca 2013 r. organ II instancji wydał decyzję Nr [...] uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał przy tym, iż organ I instancji winien zawiadomić stronę o wszczęciu postępowania oraz powinien uwzględnić uwagi organu II instancji.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., organ I instancji poinformował o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Do pisma organ załączył kserokopie potwierdzonego za zgodność z oryginałem protokołu z kontroli oraz oświadczenia.
Strona pismem z dnia [...] lutego 2014 r. (data nadania w placówce operatora wyznaczonego) zwróciła się do organu I instancji o przedłużenie terminu o 7 dni do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zgromadzonych w sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. organ I instancji ustosunkował się do pisma strony. Strona pismem z dnia [...] marca 2014 r. (data nadania w placówce operatora wyznaczonego) wniosła o umorzenie postępowania. Jednocześnie strona odniosła się do ustaleń poczynionych podczas przeprowadzonej kontroli.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] ustalającą opłatę za używanie 36 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 20 142,00 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy sto czterdzieści dwa zł 00/100). Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2013 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, oświadczenia oraz materiału zgromadzonego w sprawie.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Podniosła, że organ I instancji wydał decyzję o nałożeniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, podczas gdy nie jest kwestionowane, że w dniu wydania decyzji, strona zarejestrowała odbiorniki, a ww. przepis daje podstawę wyłącznie do jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty. Wskazała ponadto, iż przed wydaniem ww. decyzji odbiorniki zostały zarejestrowane. Jednocześnie pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz przepisów rozporządzenia w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień, poprzez wejście w trakcie kontroli do siedziby strony, mimo braku stosownego uprawnienia ustawowego w tym zakresie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania przez Spółkę M. Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w S. reprezentowanej przez radcę prawnego M.L., od decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. ustalającej opłatę za używanie 36 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 20 142,00 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy sto czterdzieści dwa zł 00/100), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Stosownie od treści art. 2 ust. 2 w/w ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle w/w uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
Organ podkreślił, że przeprowadzona w dniu [...] lutego 2013 r. w kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. T. w S. zajmowanym przez Spółkę M. Sp. z o.o. Sp. ujawniła w lokalu 36 odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu nie budzi wątpliwości.
Za nietrafny organ uznał zarzut naruszenia prawa materialnego art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji o nałożeniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, podczas gdy nie jest kwestionowane, że w dniu wydania decyzji, strona zarejestrowała odbiorniki, a ww. przepis daje podstawę wyłącznie do jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty. Organ odwoławczy stwierdził, że w myśl postanowień art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika kierownik jednostki operatora publicznego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustała opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika, przy czym użyty w art. 7 ust. 6 łącznik " oraz" nie wskazuje na konieczność zawierania obu wskazanych elementów w sentencji wydanej decyzji.
Biorąc pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że strona dokonała po kontroli rejestracji ujawnionych w toku kontroli odbiorników telewizyjnych w ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie odstąpił od nakazania rejestracji tych odbiorników.
Odnosząc się do kwestii, że obecna podczas kontroli M.D. nie była upoważniona do reprezentowania spółki i nie mogła wypowiadać się w jej imieniu, organ wyjaśnił, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia kontroli w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Podobnie żaden przepis prawa nie uzależnia ważności protokołu od podpisania go przez osoby przez osobę upoważnione do składania oświadczeń woli zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Ponadto osoby biorące udział w kontroli nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie bez wątpienia M.D., posiadała wystarczającą wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli skoro złożyła stosowne oświadczenie, którego zresztą nie odwołał na żadnym etapie postępowania. Złożone przez nią oświadczenia mogą stanowić podstawę do ustaleń niezbędnych do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia [...] września 2015 r. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo - akcyjna, z siedzibą w S., reprezentowana przez radcę prawnego M.L., wniosła na powyższą decyzję skargę. Zaskarżonej decyzji, zarzuciła:
1. naruszenie prawa procesowego, a to art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo że ustalenia faktyczne zostały poczynione wyłącznie na podstawie protokołu kontroli, przeprowadzonej z naruszeniem przepisów prawa,
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 77 ust. 1 i ust. 6, oraz art. 80 ust. 1, 79 ust. 1 i ust. 4, art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie i dopuszczenie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa;
3. naruszenie prawa materialnego, a to błędną wykładnię art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez przyjęcie, że istnieje podstawa do wydania decyzji, w sytuacji, gdy w dniu jej wydania, brak było podstaw do nakazania zarejestrowania odbiorników, a przepis powyższy daje podstawę wyłącznie do jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty;
W związku z powyższymi zarzutami, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty, podnosząc że ustawodawca, nie wyposażył pracowników P. w uprawnienie do oglądania pomieszczeń, w których mogą znajdować się odbiorniki oraz że pracownicy P. nie zostali upoważnieni do wstępu na teren kontrolowanych jednostek. W ocenie strony skarżącej żaden z przepisów nie stanowi prawnej podstawy dla kontrolujących do wejścia na teren siedziby spółki i dokonywania ustaleń faktycznych na jej terenie. Mimo to, wszystkie ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione wyłącznie w oparciu o protokół kontroli przeprowadzonej właśnie w siedzibie spółki i to w obecności osoby nieupoważnionej do reprezentowania spółki, która nie mogła składać żadnych wiążących oświadczeń. Żadnych innych dowodów w sprawie organy nie przeprowadzały. Błędnie organy przyjęły, że M.D. zorientowana jest w sprawach spółki na tyle, aby składać wyjaśnienia w sprawie.
Podniesiono, że w protokole znalazł się zapis, iż spółka w dniu kontroli użytkowała odbiorniki od około roku, podczas gdy kontrola przeprowadzona była dnia [...] lutego 2013 r., a spółka powstała w lipcu 2012 r., co potwierdza wydruk z KRS. W lutym 2013 r. spółka istniała zatem zaledwie od pół roku, nie mogła więc użytkować odbiorników około roku. Jest to okoliczność dla sprawy istotna dlatego, że po pierwsze świadczy o tym, że osoba składająca wyjaśnienia nie była zorientowana w sprawach spółki, po drugie o tym, że ustalenia faktyczne w sprawie były błędne. Nie jest więc trafne stanowisko organów orzekających, że protokół "odzwierciedla wyłącznie stan faktyczny".
Strona skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie, kontrolowanym podmiotem był przedsiębiorca i wbrew twierdzeniom organu II instancji, ma tu zastosowanie ustawa o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców przeprowadzana jest na zasadach określonych w niniejszej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo z ratyfikowanych umów międzynarodowych. W niniejszej sprawie, żadne przepisy prawa wspólnotowego ani ratyfikowanych umów międzynarodowych, nie przewidują zasad ani trybu kontroli. Nie ma racji organ II instancji twierdząc, że skoro obowiązek zarejestrowania odbiorników dotyczy zarówno osób fizycznych, jak i przedsiębiorców, to do kontroli jego wykonywania nie stosuje się przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis art. 77 ust. 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że przepisy ustawy mają zastosowanie do kontroli każdego przejawu działalności gospodarczej, a za taki należy również uznać posiadanie przez niego odbiorników telewizyjnych. Zgodnie z art. 77 ust. 6 ww. ustawy, dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnoskarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy.
W ocenie skarżącej w toku kontroli prowadzonej w "M." naruszony został szereg przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przede wszystkim: kontrola nie odbywała się w obecności kontrolowanego ani jego upoważnionego przedstawiciela (co narusza art. 80 ust. 1 ustawy, przedsiębiorca nie został o kontroli zawiadomiony z siedmiodniowym wyprzedzeniem (co narusza art. 79 ust. 1 i ust. 4 ww. ustawy), nie została okazana osobie upoważnionej legitymacja służbowa ani upoważnienie do kontroli, wystawione zgodnie z przepisami ustawy (co narusza art. 79a ust. 1 ustawy). Zatem zarówno ustalenie co do ilości odbiorników, jak i ustalenie co do tego, że znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w dniu [...] lutego 2013 roku, zostało poczynione z naruszeniem cytowanych wyżej przepisów prawa. Już z tego względu, decyzje organów obu instancji powinny zostać uchylone.
Ponadto skarżąca spółka podniosła, że zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. W sytuacji, gdy na dzień wydania decyzji, spółka dokonała rejestracji odbiorników, nie ma podstaw do nałożenia opłaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółki M. Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji jak również utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. - nie naruszają przepisów prawa, w tym przede wszystkim unormowań zawartych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto, zdaniem Sądu, organy administracji publicznej obu instancji, wydając sporne decyzje, nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym - mających kluczowe znaczenie w sprawie - przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a w szczególności powołanego przez stronę skarżącą art. 2 ust. 2 tej ustawy.
Na wstępie należy zauważyć, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. art. 7 ust. 6 cyt. ustawy - decyzji administracyjnej, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ustawy, opłatę za jego używanie.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Należy zauważyć, iż posiadanie, w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych, zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.
W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym obiekcie przy ul. T. w S., w którym prowadzi swoją działalność gospodarczą skarżąca spółka, znajdowało się 36 sztuk niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a zatem organ - na podstawie art. 2 ust. 2 cyt. ustawy - zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli.
Nie ulega wątpliwości, że ustalenie, czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób - bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Nie jest zatem wymagane w tym przedmiocie oświadczenie woli osoby działającej z upoważnienia podmiotu kontrolowanego. Oświadczenie wiedzy, jakie pracownik złożył w trakcie kontroli, jest miarodajnym źródłem dowodowym. Również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż wynajęcie pokoi przez gości hotelowych przekonuje nie tylko do braku możliwości przeprowadzenia kontroli odbiorników, co do ich sprawności technicznej, ale również do stanowiska, że telewizory te były sprawne technicznie - pokoje te były przecież wynajęte. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że w ramach działalności hotelarskiej, co do zasady, wynajmuje się pokoje ze sprawnymi telewizorami. Nie jest możliwe, aby telewizory w wynajmowanych pokojach były niesprawne technicznie (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 208/14).
W niniejszej sprawie podstawowym i zarazem jedynym dowodem w sprawie jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz oświadczenie uczestniczącego w niej pracownika – M.D. - Kierownika obiektu.
Zdaniem Sądu, uznać należy, że bez wątpienia osoba ta, była zorientowana w przedmiocie dotyczącym przeprowadzanej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie, które to nie zostało przez nią ani zmienione, ani odwołane na dalszym etapie postepowania. Osoba ta musiała zatem wiedzieć, jaka jest ilość znajdujących się w posiadaniu skarżącej odbiorników telewizyjnych funkcjonujących w pokojach gościnnych. Była zorientowana w funkcjonowaniu tego obiektu, świadoma celu kontroli, w której brała udział. Gdyby było inaczej, z pewnością nie udzieliłaby kontrolującym informacji, a następnie nie podpisałaby stosownego oświadczenia.
W ocenie Sądu, złożone przez M.D. oświadczenie wiedzy stanowi pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie.
Zgodzić należy się z organem, że użyty w art. 7 ust. 6 łącznik " oraz" nie wskazuje na konieczność zawierania obu wskazanych elementów w sentencji wydanej decyzji. Biorąc pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, iż strona dokonała po kontroli rejestracji ujawnionych w toku kontroli odbiorników telewizyjnych organ I instancji słusznie odstąpił od nakazania rejestracji tych odbiorników. Na podobnym stanowisku stanął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 lipca 2013 roku sygn. akt VI SA/Wa 998/13.
Mając na względzie powyższe, uznać należy zatem, iż organ - działając zgodnie z normą prawną wyrażoną w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli.
Z oświadczenia recepcjonistki M.D. wynika, że uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, nie było możliwe, ponieważ w dniu kontroli pokoje były zajęte przez gości. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, stwierdzenie posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu musiało się zasadnie opierać na oświadczeniu wiedzy złożonym przez pracownika obiektu uczestniczącego w kontroli.
Wbrew zarzutom skargi kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie wiąże się bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa strony skarżącej, albowiem dotyczy jedynie ustalenia, czy podmiot istniejący w obrocie używa odbiorników RTV, czy są one zarejestrowane i czy z tego tytułu uiszczona została należna opłata. Dlatego też organ nie miał obowiązku wcześniejszego informowania strony o terminie planowanej kontroli, czy też udzielania pouczeń przewidzianych w art. 79a ust. 6 pkt 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jak również nie był zobowiązany do przedstawiania upoważnienia do kontroli, spełniającego wymagania określone w art. 79a ust. 6 tej ustawy, i przeprowadzania jej w obecności osoby do tego upoważnionej, gdyż w tym zakresie art. 80 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie ma zastosowania. Również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 1264/13/. Warto zauważyć, że w wyroku tym NSA wskazał również, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył podmiot kontrolowany, ani też by ważność protokołu z takiej kontroli zależała od podpisu przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Dodatkowo, NSA podkreślił również, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W konsekwencji, NSA uznał, że nie ma przeszkód prawnych, by w kontroli uczestniczyła inna, niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, która jak w tej sprawie jest pracownikiem zorientowanym w sprawach wyposażenia pokoi gościnnych.
W wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 92/12 (ONSAiWSA z 2015 zeszyt 2, poz. 28), NSA wyraźnie stwierdził, że P. może bez zapowiedzi kontrolować, czy firmy mają zarejestrowane odbiorniki telewizyjne lub radiowe, albowiem do tych kontroli nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dotyczących kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, zawartych w rozdziale 5 tej ustawy.
Należy zauważyć, że w myśl przepisu art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników, kierownik jednostki operatora wyznaczonego, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło