VI SA/Wa 349/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-29

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu nieuzupełnienia przez stronę wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać oddalony, jeśli strona nie przedłoży na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, co uniemożliwia ustalenie, czy spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca W. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o ustaleniu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca podała niskie dochody i trudną sytuację życiową, ale jej oświadczenia były niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochody i wydatki, jednak wezwanie zostało dwukrotnie awizowane i ostatecznie zwrócone do sądu, a skarżąca nie dostarczyła wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania W. B. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania W. B. prawa pomocy w żądanym zakresie. W. B. (dalej jako skarżąca) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Z informacji podanych przez skarżącą w formularzu wynikało, iż skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym dochodem skarżącej jest emerytura w wysokości 703 zł. miesięcznie. Skarżąca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 21 m2. Z informacji podanych przez skarżącą w formularzu wynika ponadto, iż jest osobą [...], samotną a niskie dochody nie pozwalają jej na zaspokajanie potrzeb życiowych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2010 ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącej, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego, c) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Przedmiotowe wezwanie wysłane na podany w skardze adres skarżącej tj. ul.[...] , po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 28 marca 2011 r. i w dniu 5 kwietnia 2011 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.), w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu. W niniejszej sprawie spełniono powyższe wymogi, bowiem z uwagi na nieobecność skarżącej przesyłka została dwukrotnie awizowana a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w pocztowej skrzynce oddawczej. Mając powyższe na uwadze zarządzeniem referendarza sądowego uznano przesyłkę za doręczoną z dniem 11 kwietnia 2011 r. a zatem termin do przedłożenia żądanych dokumentów upłynął w dniu 26 kwietnia 2011 r. Skarżąca tymczasem do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło