VI SA/Wa 35/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo rzecznika patentowego w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2008 r. nr [...] i [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego postanawia: 1. zwolnić Z. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. P. rzecznika patentowego. Skarżący – Z. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo rzecznika patentowego w sprawie ze skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2008 r. nr [...] i [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Z informacji zawartych ww. wniosku oraz z dokumentów nadesłanych przez skarżącego wynika, iż pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz małoletnim synem. Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1.164,75 złotych miesięcznie (k. 44 akt). Skarżący natomiast prowadzi działalność gospodarczą, przy czym w uzasadnieniu wniosku wskazał, iż z uwagi na sytuację na rynku praktycznie prowadzony przez niego zakład produkcyjny został doprowadzony do upadku. Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego odpisów z podatkowej księgi przychodów i rozchodów osiągnął on w 2008 r. dochód w kwocie 6.737 złotych (k. 37 akt), natomiast w bieżącym roku do końca lutego dochód z działalności gospodarczej sięgnął kwoty 4.017 złotych (k. 38 akt). Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż na wspólnym rachunku z żoną saldo oscylowało - w okresie od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] lutego 2009 r., pomiędzy kwotami 92 złote a 175 złotych (k. 42 akt), natomiast na drugim rachunku bankowym odnotowywano w różnym okresie bieżącego roku saldo w kwocie 5605,69 złotych, 4886,78 złotych, czy też 8.026,70 złotych (k. 39 i 40 akt). Niezbędne miesięczne wydatki skarżący oszacował na kwotę 2.900 złotych, bez wydatków na żywność, leki i odzież (k. 36 akt). Po rozpoznaniu ww. wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r. w pkt 1 zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, a w pkt 2 odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata albo rzecznika patentowego. Uzasadnił to tym, że na rachunku bankowym skarżący w różnych okresach bieżącego roku dysponował on środkami, pozwalającymi na pokrycie chociażby części kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym. Skarżący nie wskazał przy tym, zdaniem referendarza żadnych okoliczności uniemożliwiających mu wydatkowanie części tych środków na powyższy cel. Wobec tego uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem niezasadnym było przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i pismem z dnia 10 czerwca 2009 r. (k. 60 akt) wniósł od niego sprzeciw. Podniósł, że: od dnia [...] maja do [...] czerwca 2009 r. był na zwolnieniu lekarskim (k. 62 akt), a od dnia [...] czerwca 2009 r. będzie hospitalizowany (k. 63 akt), co uniemożliwia mu prowadzenie działalności zarobkowej. Nadto wskazał, że na koncie bankowym w dniu [...] czerwca 2009 r. posiadał środki finansowe w kwocie 4.119,48 złotych (k. 64 akt), przy czym oświadczył, że z tych środków musi opłacić FAV z dnia [...] maja 2009 r., wystawioną na kwotę 3.957,68 złotych (k. 65 akt). W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący oświadczył, że pełnomocnik jest mu niezbędny, bowiem jego zdolność postulacyjna jest ograniczona z uwagi na problemy zdrowotne – ekscentryczna fiksacja wzroku, a nadto że nie posiada żadnych środków pieniężnych na zaangażowanie pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę postępowania sądowego jego kosztów i jako wyjątek od zasady nie może być traktowany rozszerzająco. Pomoc tą należy kierować wyłącznie do podmiotów, które z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację materialną, obiektywnie nie są w stanie bez pomocy Państwa wygospodarować środków na pokrycie tych kosztów. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (sygn. akt II CZ 104/84), ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w istocie dochody osiągane z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w bieżącym roku łącznie z dochodami żony z tytułu emerytury zaledwie bilansują się z niezbędnymi wydatkami, nie wliczając w to wydatków na żywność, leki czy odzież itp. Nadto skarżący obecnie przebywa w szpitalu, a pobyt ten był poprzedzony zwolnieniem lekarskim, co spowodował, że skarżący nie prowadził działalności zarobkowej. Zdaniem Sądu przedstawione wyżej okoliczności powodują, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo rzecznika patentowego, w pełni zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze ww. dowody i okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.