VI SA/Wa 35/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw oddala skargę 1 VI SA/WA 35/21 2 UZASADNIENIE 3 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. e), art. 32a, art. 32b ust. 2 i 5, art. 32f ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140), art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm, zwanego dalej rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009), po rozpoznaniu wniosku [...] Sp z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2020 r. o cofnięciu świadectwa kierowcy o numerze [...] z [...] marca 2019 r. (dotyczącego kierowcy N. S.) i zawieszeniu wydawania [...] sp. z o.o. nowych świadectw kierowców przez okres roku. 4 W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. udzielono [...] marca 2019 r. świadectwa kierowcy nr [...] do celów zarobkowego przewozu rzeczy realizowanego na podstawie licencji wspólnotowej. Świadectwo kierowcy było ważne od [...] marca 2019 r. do [...] marca 2021 r. i dotyczyło kierowcy N. S., obywatela U. W załączeniu do wniosku o udzielenie świadectwa kierowcy dla N. S. spółka złożyła m.in. kopię orzeczenia psychologicznego nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. wydanego przez [...] s.c. W toku postępowania organ ustalił, na podstawie informacji pochodzących od M. K. z [...], że w/w kierowcy nie wydano orzeczenia psychologicznego nr [...]. Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie tj.: art. 4 pkt 22 lit. e), art. 32b ust. 2 i ust. 5 , art. 32a , art. 32f ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 i wyjaśnił, że warunkiem zatrudnienia kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego UE jest stosowanie określonych w przepisach UE wymogów dotyczących posiadania świadectwa kierowcy. Organ stwierdził, że kierowcy N. S. nie wydano orzeczenia psychologicznego nr [...]. Powyższe zatem dowodzi, że w dacie wydania świadectwa kierowcy przedsiębiorca nie spełniał warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy zatem wystąpiły podstawy do cofnięcia świadectwa kierowcy o numerze [...]i zawieszenia wydawania przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców przez okres roku. 3 W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznając je za bezzasadne. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...]Sp z o.o. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. . Podniósł zarzuty naruszenia: . 1. przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.: . a) art. 32b ust 1 oraz art. 32f ust 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z art. 5 ust 1 i art. 7 ust 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych poprzez orzeczenie o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku, w sytuacji gdy nie było do tego podstaw prawnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 18.11.2019 r., VI SA/Wa 1326/19), . b) art. 32b ust 1 oraz art. 32f ust 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z art. 5 ust 1 i art. 7 ust 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych poprzez orzeczenie o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku, w sytuacji gdy przewoźnik nie miał świadomości, że orzeczenie lekarskie jest sfałszowane, a zatem stosowanie wobec niego sankcji mogącej istotnie wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa stanowi nieadekwatną sankcję. . 2. przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą wykładnię tj.: . a) art. 32b ust 1 oraz art. 32f ust 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z art. 5 ust 1 i art. 7 ust 2 rozporządzenia nr 1072/2009 poprzez uznanie, że przedsiębiorca powinien podjąć próby zweryfikowania wiarygodności dokumentów przedstawionych przez nowo przyjętych pracowników w sytuacji gdy żaden przepis nie zobowiązuje do tego przedsiębiorcy, nie ma w tym zakresie przewidzianej żadnej procedury, a weryfikowanie dokumentu świadczyłoby o wątpliwościach co do jego wiarygodności - uzasadnienie organu w tym zakresie wskazuje na wymagania wobec przedsiębiorcy, których przepisy nie przewidują. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W działaniu organu wydającego decyzję Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został w toku postępowania przed organami zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Ponadto ten materiał dowodowy był znany stronie postępowania. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyr. NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31). W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), co pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania przez organ w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego. Możliwość skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy spełniają wymogi do wydania przedsiębiorcy świadectwa kierowcy zapewnia art. 32f ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), w myśl którego Główny Inspektor Transportu drogowego może w każdym czasie wezwać przedsiębiorcę posiadającego świadectwo kierowcy do przedstawienia dokumentu potwierdzającego spełnianie wymagań, o którym mowa w art. 32b ust. 5. Z kolei w art. 39a ust. 1 ustawodawca wskazał, że przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: 1) ukończyła: a) 18 lat - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną, C1 lub Cl+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną, b) 21 lat w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną, D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną, D1 lub D1+E, o ile przewóz wykonywany jest na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km o ile kierowca uzyskał odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną, c) 23 lata - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną; 2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, z zastrzeżeniem ust. 1a; 3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; 4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; 5) uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną, zwane dalej "kwalifikacją"; 6) ukończyła szkolenie okresowe. Kierowca, który jest obywatelem państwa spoza Unii Europejskiej i Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, chcący zawodowo na terenie RP wykonywać transport drogowy zgodnie z art. 32a i art. 39f ust. 3 u.t.d. zobowiązany jest do posiadania świadectwa kierowcy wydanego w myśl art. 32b ust. 1 u.t.d. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Przedsiębiorca, aby uzyskać świadectwo kierowcy składa wniosek oraz potwierdza, że kierowca ten spełnia wymagania określone w art. 39a u.t.d. Jednym z wymogów jest potwierdzenie odbycia przez kierowcę odpowiedniego szkolenia dotyczącego kwalifikacji wstępnej/szkolenia okresowego. Kolejnymi dokumentami są orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Takie dokumenty muszą zostać wydane na terenie RP lub na obszarze Unii Europejskiej lub Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Stosownie do art. 32b ust. 1 Główny Inspektor Transportu Drogowego w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania, zmienia, cofa świadectwo kierowcy lub zawiesza wydawanie świadectw kierowców. Zatem art. 32a powołanej ustawy daje podstawę do zatrudniania przez przedsiębiorców mających siedzibę na terytorium RP, wykonujących międzynarodowy transport drogowy rzeczy, kierowców niebędących obywatelami państw członkowskich UE. Warunkiem zatrudnienia kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego UE jest stosowanie określonych w przepisach UE wymogów dotyczących posiadania świadectwa kierowcy. Istotą funkcjonowania w prawodawstwie unijnym świadectwa kierowcy jest zagwarantowanie każdemu państwu członkowskiemu, że każdy kierowca z państw trzecich jest legalnie zatrudniony lub pozostaje do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Zauważenia wymaga, że świadectwo kierowcy jest potwierdzeniem, że kierowca niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, który posiada prawo jazdy wydane przez państwo trzecie i wykonuje lub zamierza wykonywać przewóz drogowy rzeczy na rzecz przedsiębiorcy mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego, uzyskał kwalifikację wstępną, kwalifikację wstępną przyspieszoną lub ukończył szkolenie okresowe. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, w dniu [...] marca 2019 r. skarżącemu zostało udzielone świadectwo kierowcy o nr [...] do celów zarobkowego przewozu rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej ważne od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2022 r. w którym jako kierowca został wskazany obywatel U. N. S . Również bezspornym jest , że pismem z dnia [...] stycznia 2020 r skarżący został wezwany do przedstawienia czytelnej kopii orzeczenia psychologicznego nr [...]. Jak bowiem ustalił organ, dołączona do wniosku o udzielenie świadectwa kierowcy kserokopia orzeczenia psychologicznego nr [...]nie została wystawiona przez [...] s.c. Stosownie do treści art. 7 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 1072/2009 właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust.1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1, lub podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy oraz w oparciu o art. 32f ust. 2, w myśl którego w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na: 1) niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub 2) podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy - właściwy organ, o którym mowa w art. 32b, cofa świadectwo kierowcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku. Zgodnie zaś art. 12 ust. 2 w/w rozporządzenia w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika, który dopuścił się takiego naruszenia, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak: a) zawieszenie wydawania świadectw kierowców; b) cofnięcie świadectw kierowców; c) uzależnienie wydania świadectw kierowców od dodatkowych warunków w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu; d) czasowe lub trwałe cofnięcie niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej; e) czasowe lub trwałe cofnięcie licencji wspólnotowej. Skoro skarżący w wymaganym terminie nie przedstawił w/w dokumentu to tym samym w dacie wydania świadectwa kierowcy nie spełniał warunków jego wydania. W sprawie, wbrew przekonaniu skarżącego, znajdował zastosowanie art. 32f ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.t.d. Skarżący jako profesjonalista wykonujący usługi transportowe winien mieć pełną świadomość co do zatrudniania kierowców, dokumentów jakimi winni się legitymować zatrudniani kierowcy niebędący obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej. To skarżący odpowiada za zatrudnianych pracowników i ponosi w tym przedmiocie odpowiedzialność. Określone w ustawie wymogi powinny być spełnione w dniu składania wniosku o wydanie świadectwa kierowcy, zaś obowiązująca w tym zakresie ustawa nie przewiduje konwalidowania tej czynności w okresie późniejszym. Dlatego też niewątpliwie zasadnicze i kluczowe w sprawie były dokumenty kierowcy, których skarżący nie złożył na wezwanie organu. Podnoszone okoliczności takie jak nieświadome przedłożenie kserokopii orzeczenia psychologicznego [...], brak świadomości, że w/w orzeczenie mogło nie zostać wydane przez podmiot figurujący jako jego wystawca nie miały w sprawie znaczenia. Skarżący nie może przenosić odpowiedzialności na inne osoby czy organ wobec braku spełniania warunków do wydania świadectwa kierowcy. Profesjonalny przewoźnik nie może też skutecznie bronić się argumentem, że tego typu zdarzeń czy okoliczności nie mógł przewidzieć, czy też, że zdarzenie miało miejsce po raz pierwszy. W konkluzji stwierdzić należy, że organ nie miał możliwości odstąpienia od zastosowania sankcji wynikającej z art. 32 f ust. 2 u.t.d., tj. cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku, bowiem jak stanowi ust. 2 powołanego art. w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na: 1) niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub 2) podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy – należało zastosować art. 32b oraz art. 32 f ust. 1 i 2 u.t.d. Omawiany przepis nie stwarza trudności interpretacyjnych. Organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne sprawy służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), dając wyraz swej ocenie w uzasadnieniu decyzji w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W kontekście powyższych rozważań Sąd za nieuprawnione uznał podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 3 i 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Końcowo wskazać należy, że zastosowana dolegliwość w postaci cofnięcia świadectwa kierowcy oraz zawieszenie wydawania przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców przez okres roku, z istoty swej wywołuje negatywne konsekwencje dla strony i na tym polega dotkliwość tego środka, wykorzystywanego w systemie prawa jako gwarancja ochrony określonych wartości nadrzędnych i interesu publicznego. Funkcją sankcji przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym jest funkcja nie karną a prewencyjną, służącą mobilizowaniu podmiotów organizujących transport drogowy do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa, by transport drogowy odbywał się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób, zaś w rozpoznawanej sprawie skarżący nie zapewnił takich rozwiązań organizacyjnych, skoro doszło do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani też przepisów prawa materialnego. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały cofnięcie świadectwa kierowcy oraz zawieszenie wydawania skarżącemu nowych świadectw kierowców przez okres roku, Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1