VI SA/Wa 358/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej jako skarżąca, spółka, strona) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, iż znalazła się w trudnej sytuacji spowodowanej kryzysem na rynku wskutek czego wartość zysków w bieżącym roku będzie minimalna. Nadto z uwagi na wydanie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kilkudziesięciu decyzji o tej samej treści, dotyczących różnych osób, z którymi skarżąca zawierała umowy cywilnoprawne, musiałaby ona uiścić wpisy w łącznej wysokości około 10 000 zł. Co więcej, ewentualna przegrana w kilkudziesięciu sprawach toczących się równolegle przed sądem powszechnym pociągnęłaby konieczność uiszczenia znacznej kwoty zaległych składek. W rubryce 9 Formularza skarżąca spółka podała, iż stan środków na jednym z rachunków bankowych wynosi 4 624 Euro, na drugim widnieje debet w wysokości 12 671 zł, a na trzecim posiada 7 dolarów. Z kolei w rubryce 8 Formularza spółka wskazała, iż wartość zysku za ubiegły rok obrotowy wyniosła 87 116 zł. Z uwagi na fakt, iż złożony wniosek był niewystarczający do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony skarżącej, została ona wezwana zarządzeniem referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie: a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2010 r. – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec czerwca 2010 r., ewentualnie kopii ostatniej tegorocznej deklaracji o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku roku podatkowego, b/ zeznania o wysokości dochodu (poniesionej straty) za rok 2009, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu (straty) uzyskanego w tym okresie, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, d/ kopię ostatniej deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7). W odpowiedzi strona przedłożyła: a/ rachunek zysków i strat na dzień 30 czerwca 2010 r. z którego wynika, iż osiągnęła na ten dzień dochód w kwocie 14 485 zł, przy przychodach z tytułu sprzedaży sięgających 1 134 753 zł. b/ zeznanie podatkowe za rok 2009, z którego wynika, iż osiągnęła w ubiegłym roku dochód w wysokości 187 125 zł. Natomiast, mimo wezwania referendarza sadowego skarżąca nie załączyła wyciągów z rachunków bankowych. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie powyższa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w żądanym przez skarżącą spółkę zakresie nie zachodzi. Nie można bowiem mówić o braku środków w sytuacji, w której spółka osiągnęła na koniec pierwszego półrocza br. zysk netto przekraczający 14 tysięcy złotych a dochód przed opodatkowaniem za ubiegły rok wyniósł ponad 187 tysięcy złotych. Podnoszona natomiast we wniosku argumentacja odnosi się w istocie nie do aktualnej na dzień złożenia wniosku sytuacji finansowej skarżącej, lecz do potencjalnych i przewidywanych przez spółkę w dalszej perspektywie rezultatów pogorszenia sytuacji gospodarczej oraz wpływu toczących się aktualnie postępowań sądowych na jej kondycję finansową. Co więcej, spółka, mimo skierowanego do niej wezwania nie załączyła wyciągów z rachunków bankowych. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jej odpowiedź była niepełna, pomijała bowiem kwestię posiadanych przez nią rachunków bankowych. Tymczasem dopiero możliwość analizy skali wpływów i wydatków, a także salda pozwoliłaby na dokonanie pełnej oceny jej możliwości płatniczych. Natomiast, w sytuacji, w której skarżąca nie udostępniła powyższych dokumentów, pomimo skierowanego do niej wezwania, na rozpoznającym wniosek nie ciąży obowiązek żądania dalszego uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty (p. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt FZ 17/04). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji