VI SA/Wa 3599/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji dotyczących sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego C. K. adwokata. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2015 roku przyznano C. K. (dalej też jako skarżący) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu skarżący wykazał w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Sąd zwrócił uwagę, że z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący ma trudną sytuację materialną. Wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym i od dłuższego czasu jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie w [...] o powierzchni 31 m2 oraz w [...] o powierzchni 26 m2, które wynajmuje, natomiast nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Podał, że jego jedyny dochód stanowi kwota którą uzyskuje z tytułu najmu jednego z mieszkań w wysokości 550 zł brutto miesięcznie. Przedstawił dokumenty z których wynika, że zobowiązany jest pokrywać opłaty na mieszkanie w wysokości 231,01 zł miesięcznie, opłatę za energię – 79,79 zł, opłatę za gaz – 24,67 zł, do tego skarżący ponosi wydatki związane z zakupem biletów komunikacji miejskiej oraz z zakupem żywności oraz środków czystości. Następnie skarżący wniósł w niniejszej sprawie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu wynika, że jego sytuacja nie zmieniła się w stosunku do stanu faktycznego, aktualnego na dzień rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wydane w niniejszej sprawie w dniu [...] marca 2015 r. postanowienie Sądu ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego zażalenia. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało również skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Jednocześnie w sytuacji, gdy skarżący składa dwa kolejne wnioski o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym najpierw poprzez zwolnienie od kosztów sądowych a następnie ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego, ten drugi wniosek należy rozpatrywać pod kątem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje bowiem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pod kątem wystąpienia więc tych przesłanek rozpoznawany będzie aktualny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, skoro skarżącego zwolniono już od kosztów sądowych. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość dochodów, które uzyskuje skarżący z tytułu najmu mieszkania w kontekście konieczności pokrycia niezbędnych, miesięcznych wydatków, w tym wydatków związanych chociażby z zakupem żywności czy też odzieży, nie jest możliwe poczynienie przez skarżącego oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania. Nie sposób oczekiwać bowiem czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Skarżący nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, jak wynika z oświadczenia skarżącego. Tym samym uznać należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.