VI SA/Wa 36/05

WyrokWSA w Warszawie2005-06-14

Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Ewa Marcinkowska, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za nieokazanie wykresówek lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu jest zasadna, jeśli kierowcy wykonujący przewóz nie byli jego pracownikami, a jedynie zleceniobiorcami?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za brak wykresówek lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu jest niezasadna, jeśli kierowcy wykonujący przewóz nie byli jego pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy, a organ administracji nie wykazał, że przepisy ustawy o czasie pracy kierowców mają zastosowanie do stosunków cywilnoprawnych. Błędne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności relacji prawnej między przedsiębiorcą a kierowcami, stanowi istotną wadę postępowania.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę A. K. karę pieniężną w wysokości 800 zł za nieokazanie podczas kontroli drogowej czterech wykresówek z urządzenia rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, a także za nieokazanie zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Przedsiębiorca skarżył decyzję, argumentując, że kierowcy wykonujący przewóz nie byli jego pracownikami, a jedynie zleceniobiorcami, i że nie mógł wystawić im zaświadczeń bez ryzyka poświadczenia nieprawdy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdzając jednocześnie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie: Asesor WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r.. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 87 ust. 1, art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w nawiązaniu do Lp. 1.11.11 ust. l lit. b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, art. 31 ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92 poz. 879), art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym /OJ.L.85. 370.87/, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego - Pana A. K. wniesionego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 800zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Główny Inspektor Transportu Drogowego ustalił, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] lipca 2004r. w miejscowości [...] stwierdzono, że kierowcy pojazdu - Pan P. K. i Pan S. K. wykonujący przewóz w imieniu przedsiębiorcy Pana A. K. nie okazali w sumie czterech wykresówek z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju tj. - za dzień [...] lipca 2004r.; - za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Kierowcy ci również nie okazali zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdów. Organ wskazał, że przepis art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym /OJ.L.85.370.8/ stanowi, iż na żądanie uprawnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 31 ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okresy, którego dotyczy, wskazane przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie takie pracodawca wystawia kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Biorąc powyższe pod uwagę organ powołując się na przepis art. 92 ust. l pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wskazał, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o czasie pracy kierowców- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł. Zdaniem organu treść Lp. 1.11.11 ust. l lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, stanowi, że nie okazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej opiewającej na kwotę w wysokości 200 złotych za każdą wykresówkę. Skarżący wnosząc skargę wskazał, że nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 800 zł jest niesłuszne. Podniósł, że brak posiadania czterech wykresówek z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, przy kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] 1ipca 2004 w miejscowości [...], wynikał z faktu udokumentowania własnej pracy wykresówkami, od dnia [...] lipca 2004 do [...] lipca 2004 (włącznie do godz. 22.00). Wskazał, że osobiście prowadził pojazd [...] i posiada tylko jeden pojazd marki [...] w związku z tym świadomie nie wystawił kierowcom zaświadczenia potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdów, gdyż z w/w powodu nie mógł ich wcześniej zatrudniać jako kierowców. Wskazał, że zażądał od kierowców, którzy prowadzili pojazd oświadczeń stwierdzających, że w ostatnich dniach lub dobie nie prowadzili pojazdów powyżej 3,5 tony. Wskazał, że nie mógł wystawić kierowcom zaświadczeń, że nie prowadzili wcześniej pojazdów powyżej 3,5 tony, gdyż byłoby to poświadczeniem nieprawdy. Podniósł, że z uwagi na fakt, iż kierowcy nie byli jego pracownikami nie mógł wystawić zaświadczenia, bowiem zaświadczenie w żaden sposób nie odzwierciedlałoby faktu, że kierowcy w ostatnich dniach lub dobie nie prowadzili pojazdów powyżej 3,5 tony, natomiast gdyby późniejsze dochodzenie przez organ wykazało, iż kierowcy jednak prowadzili pojazd, wówczas to właściciel miałby nieprzyjemności związane z poświadczeniem nieprawdy. Wskazując na powyższe wnosił o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2004r. naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. Organ powołując się na przepis art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w nawiązaniu do Lp. 1.11.11 ust. l lit. b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, art. 31 ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92 poz. 879), art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym uznał za zasadne wymierzenie kary pieniężnej w opisanej wysokości. Organ uznał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak posiadania czterech wykresówek z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju. Stan faktyczny ustalono podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2004 r. w miejscowości [...]. Organ w decyzji pierwszoinstancyjnej (str.1 decyzji) wskazał, że prowadzący pojazd byli zatrudnieni przez skarżącego. W zaskarżonej decyzji organ pominął tę okoliczność stwierdzając jedynie, że zaświadczenie pracodawca wystawia kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Biorąc pod uwagę stan faktyczny ustalony w sprawie oraz dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazujące na fakt, iż prowadzący pojazd kierowcy nie byli pracownikami skarżącego ale osobami zatrudnionymi na umowę zlecenia do wykonania tego jednego przewozu należy uznać, że ustalony stan faktyczny pozostawia wątpliwości co do zastosowanych przez organ przepisów, a błędne przywołanie stanu faktycznego powoduje istotną wadę postępowania obligującą Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92 poz. 879) ustawa określa czas pracy kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Podobnie cytowany wyżej art. 31 ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców wskazuje, że zaświadczenie dotyczące przyczyn nieposiadania wykresówek pracodawca wystawia kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Pojazdem realizującym przewóz kierowały osoby nie będące pracownikami ukaranego podmiotu w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy a przynajmniej ta okoliczność nie została przez organ wykazana. Wobec powyższego na podstawie zgromadzonej dokumentacji nie jest możliwe przyjęcie czy do osób prowadzących pojazd miały zastosowanie przepisy ustawy o czasie pracy kierowców. Organ nie wskazał, jakie konkretnie przepisy zastosował do tego stanu faktycznego i na jakiej podstawie uznał, że w tym konkretnym stanie faktycznym może mieć zastosowanie ustawa z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz czy wobec przedstawionych przez stronę wyjaśnień można postawić zarzut braku czterech wykresówek czy też braku dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Należy zauważyć, że Lp. 1.11.11 ust. l lit. b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym do którego odsyła art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) zawiera dwa stany faktyczne, które mogą stać się przyczyną wymierzenia kary. Za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej – za każdą wykresówkę 200 zł. Należy zauważyć, iż organ nie wykazał co zresztą jest konsekwencją błędnego ustalenia stanu faktycznego z jakich powodów przyjął brak czterech wykresówek a nie brak zaświadczenia. Rozpoznając ponownie sprawę organ wyjaśni dokładnie stan faktyczny w sprawie i ustali jaki stosunek prawny łączył kierowców i przedsiębiorcę. Biorąc pod uwagę ustalony ponownie stan faktyczny organ wskaże prawidłową podstawę prawną ukarania bądź umorzy postępowanie w sprawie jeżeli okaże się że brak jest przepisów penalizujących ustalony stan faktyczny. Organ wykaże na jakiej postawie prawnej odnosi przepisy ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców do stosunków cywilnoprawnych łączących przedsiębiorcę z kierowcami. W szczególności organ uzasadni podstawę prawą ewentualnej kary i odniesie się do ewentualnych obowiązków przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy i wyposażającego kierowców niebędących pracownikami w odpowiednie dokumenty tj. w tym wypadku zaświadczenie lub wykresówki. Organ zajmie stanowisko w odniesieniu do konkretnej sprawy i w ustalonym stanie faktycznym oraz odniesie się do zarzutów skarżącego, że wystawienie takiego zaświadczenia przez skarżącego nie będącego pracodawcą może być uznane za poświadczenie nieprawdy. Ponadto organ wskaże z jakich powodów przyjmuje do wymierzenia kary naruszenie w postaci braku wykresówek, co skutkowało wymierzeniem kary w wysokości 800 zł a nie brak zaświadczenia co mogłoby skutkować wymierzeniem kary w wysokości 200 zł. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło