VI SA/Wa 3610/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień zawodowych do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2013 r. [...] Główny Geodeta Kraju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania M. S. od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] o pozbawieniu geodety uprawnionego M. S., uprawnień zawodowych do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: w dniu [...] kwietnia 2013 r. do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. (sygn. akt [...]). Z powyższego wyroku wynika, iż M. S. został uznany winnym tego, że w dniu [...] lutego 2012 r. w P. na terenie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, jako osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, złożył wcześniej wykonany przez siebie operat techniczny pomiaru powykonawczego sieci energetycznej w miejscowości B. - działki nr [...],[...],[...], [...],[...], w którym poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, co skutkowało przyjęciem tegoż operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz wydaniem, wykonawcy pracy geodezyjnej, dokumentacji powykonawczej wymienionej sieci energetycznej, poświadczonej przez Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P.. Za w/w czyn, na podstawie art. 271 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.) w związku z art. 33 § 1 i 3 kk wymierzono M. S. karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 ust. 4 k.p.a. w związku z art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Główny Geodeta Kraju zawiadomił M. S. pismem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, z uwagi na w/w wyrok Sądu Rejonowego w W.. Jednocześnie zwrócił się do geodety uprawnionego z prośbą o przedstawienie swojego stanowiska w sprawie. M. S. w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. wskazał na okoliczności, które jego zdaniem miały wpływ na zdarzenie, do którego doszło w 2012 r. Jednocześnie podniósł, iż przekazując do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. dokumentację geodezyjną z pomiaru powykonawczego sieci energetycznej ([...]) nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji swojego postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju pozbawił geodetę uprawnionego, M. S. uprawnień zawodowych do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. M. S., wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wymierzenie kary nagany, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W jego ocenie zapis art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie nakłada bezwzględnego obowiązku wydania przez organ decyzji o pozbawieniu uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii i ma jedynie charakter proceduralny, przesądzając że w przypadkach w nim określonych, decyzję wydaje Główny Geodeta Kraju bez wniosku właściwego wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. M. S. podniósł także, że zaistnienie przesłanki, określonej w art. 46 ust. 3, nie zdejmuje obowiązku rozpatrzenia okoliczności sprawy i rozważenia zasadności zastosowania innej kary, przewidzianej w art. 46 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a organ takich rozważań nie uczynił, gdyż przyjął tezę, że w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów występuje obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii. Ponadto zdaniem odwołującego się skoro został skazany za przestępstwo mniejszej wagi, określone w art. 271 § 2 kk, to okoliczność ta powinna być wzięta pod uwagę przy orzekaniu kary dyscyplinującej. Dodatkowo podniósł, iż w myśl art. 39 pkt 2 kk zakaz wykonywania określonego zawodu jest środkiem karnym, a Sąd nie uznał za uzasadnione orzeczenie wobec niego środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu. Zdaniem M. S. pozbawienie uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii jest równoznaczne z zakazem wykonywania zawodu. Rozpoznając sprawę ponownie Główny Geodeta Kraju wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w przypadku utraty zdolności do czynności prawnych przez osoby, o których mowa w art. 42, albo skazania ich za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód - o pozbawieniu uprawnień zawodowych orzeka Główny Geodeta Kraju w drodze decyzji. Chodzi tu o utratę zdolności do czynności prawnych oraz zrównane z nią, co do konsekwencji, skazania za wymienione powyżej przestępstwa wymagające pozbawienia takiej osoby uprawnień zawodowych. W ocenie organu w omawianej tu sytuacji sam fakt skazania za przestępstwa, wskazane w art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rodzi obowiązek wydania przez Głównego Geodetę Kraju, decyzji orzekającej o pozbawieniu uprawnień zawodowych, bez możliwości podejmowania analizy faktów towarzyszących. Zatem wbrew argumentom podnoszonym przez M. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sam fakt skazania za przestępstwa objęte art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest wystarczający do pozbawienia uprawnień zawodowych, bez potrzeby korzystania z innych unormowań i konieczności dokonywania ocen. Główny Geodeta Kraju podkreślił, iż niniejszą decyzją nie pozbawił odwołującego się konstytucyjnego prawa do wykonywania zawodu, gdyż pozbawienie uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii, określonych w art. 42 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie jest tożsame z pozbawieniem prawa do wykonywaniu zawodu geodety. Wykonywanie zawodu geodety nie jest uzależnione od posiadania uprawień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii. Posiadanie uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii daje możliwość wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii, a więc daje możliwość wykonywania szerszego wachlarza prac i czynności, których nie może wykonywać geodeta nie posiadający uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii. Główny Geodeta Kraju pozbawił M. S. jedynie uprawnień zawodowych, które sam nadał. Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. M. S. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: 1) naruszenie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne polegające na przyjęciu, że przepis ten nakłada bezwzględny obowiązek orzeczenia o pozbawieniu uprawnień, 2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zastosowanie najwyższej kary dyscyplinarnej bez rozważenia przesłanek i okoliczności popełnionego czynu i uzasadnienia zasadności zastosowanie takiej kary.  Wskazując na powyższe uchybienia wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Geodety Kraju i poprzedzającej ją decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu ponownie wskazał na niewłaściwą jego zdaniem interpretację art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem skarżącego Główny Geodeta Kraju błędnie uznał, iż przepis ten nakład bezwzględny obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii. Tymczasem przepis ten ma jedynie charakter proceduralny, przesądza, że w określonych w nim przypadkach decyzję wydaje Główny Geodeta Kraju bez wniosku właściwego wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, w przeciwieństwie do innych przypadków wymierzenia kary, kiedy decyzja taka wydawana jest wyłącznie na wniosek wojewódzkiego inspektora (art. 46 ust. 2 pgk). W ocenie skarżącego zaistnienie przesłanki z art. 46 ust. 3 nie zwalnia organu z obowiązku rozpatrzenia okoliczności sprawy i rozważenia zasadności zastosowania innej kary przewidzianej w art. 46 ust. 1 pgk. Nałożenie obligatoryjnego pozbawienia uprawnień zawodowych - zastosowania najwyższej kary dyscyplinarnej w drodze administracyjnej w wypadku skazania za przestępstwo, bez uwzględnienia wagi czynu, okoliczności przestępstwa i jego społecznej szkodliwości, jest naruszeniem art. 2 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Zastosowanie poza postępowaniem karnym środka równoznacznego ze środkiem karnym o tak dalekim skutku jest naruszeniem zasad konstytucyjnych. Skarżącemu zostało odebrane prawo wykonywania zawodu poza postępowaniem karnym i przez organ administracyjny. Jest to równoznaczne z wymierzeniem sprawiedliwości przez organ pozasądowy. Zastosowana kara dyscyplinarna jest równoznaczna ze środkiem karnym przewidzianym w art. 39 pkt 2 kodeksu karnego, którego sąd karny nie zastosował. Natomiast zastosował go organ administracji publicznej, wkraczając w sferę wymiaru sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, stąd skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w przypadku utraty zdolności do czynności prawnych przez osoby, o których mowa w art. 42 tej ustawy, albo skazania ich za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód - o pozbawieniu uprawnień zawodowych orzeka Główny Geodeta Kraju w drodze decyzji. Wbrew zarzuto skargi trafnie, więc uznano w postępowaniu administracyjnym, że przepis art. 46 ust.3 powołanej ustawy, nakłada na Głównego Geodetę Kraju obowiązek orzeczenia o utracie uprawnień zawodowych zawsze, o ile wystąpi któreś ze zdarzeń wskazanych w tym przepisie oraz, że przesłanki do orzeczenia o utracie uprawnień wystąpiły w odniesieniu do skarżącego. W ocenie Sądu, organ administracji prawidłowo zakwalifikował czyn popełniony przez skarżącego, bowiem przepis stanowiący podstawę jego skazania, art. 271 § 1 i 3 Kodeksu karnego, umieszczony jest w rozdziale XXXIV tego Kodeksu zatytułowanego "Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów". Organ, dysponując prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. (sygn. akt [...]), skazującym skarżącego za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. Z powyższego wyroku wynika, iż M. S. został uznany winnym tego, że w dniu [...] lutego 2012 r. w P. na terenie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, jako osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, złożył wcześniej wykonany przez siebie operat techniczny pomiaru powykonawczego sieci energetycznej w miejscowości B. - działki nr [...],[...], [...],[...], [...], w którym poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, co skutkowało przyjęciem tegoż operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz wydaniem, wykonawcy pracy geodezyjnej, dokumentacji powykonawczej wymienionej sieci energetycznej, poświadczonej przez Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P.. Za w/w czyn, na podstawie art. 271 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.) w związku z art. 33 § 1 i 3 kk wymierzono M. S. karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Wobec powyższego organ zobligowany był do nałożenia sankcji administracyjnej na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przestępstwo, za które skarżący został prawomocnie skazany, tj. poświadczenie nieprawdy, stanowi przestępstwo przeciwko dokumentom i kwalifikowane jako przestępstwo popełnione z winy umyślnej mieści się w dyspozycji wyżej wymienionego przepisu, który obligatoryjnie przewiduje sankcję w postaci pozbawienia geodety uprawnień zawodowych. Jednocześnie wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie mógł zastosować którejkolwiek z łagodniejszych kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 46 ust. 1 ww. ustawy, ponieważ kary w tym przepisie przewidziane mogą być nałożone w stosunku do osób, których czyny nie stanowiły przestępstw wymienionych z art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis art. 46 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje zatem skutki utraty przez osobę uprawnioną zdolności do czynności prawnych oraz - zrównanego z nią co do konsekwencji - skazania za wymienione w nim przestępstwa, wymagające pozbawienia uprawnień zawodowych. Oznacza to, że przeszkodą do wykonywania zawodu jest także, najogólniej biorąc, utrata rękojmi wykonywania zawodu w sytuacji dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. To ustawodawca zdecydował, że sam fakt skazania za przestępstwa, o które chodzi w art. 46 ust. 3 ww. ustawy, osoby o której mowa w art. 42 tej ustawy, rodzi obowiązek wydania przez Głównego Geodetę Kraju, bez wniosku podległego mu organu, decyzji orzekającej o pozbawieniu uprawnień zawodowych, bez możliwości zajmowania się analizą towarzyszących mu okoliczności i wpływu takiego czynu na postępowanie administracyjne z zakresu geodezji i kartografii, w którym doszło do jego popełnienia. Odnosząc się do podniesionych argumentów skarżącego dotyczących okoliczności popełnienia czynu, Sąd stwierdził, iż nie mogły one stanowić, w świetle powyższych wywodów, podstawy do zmiany decyzji. Sam fakt skazania za wskazane przestępstwa, rodzi obowiązek wydania przez Głównego Geodetę Kraju przedmiotowej decyzji. Pogląd taki wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2009r. (sygn. akt II GSK 587/08, LEX nr 529882), którego tezy podziela Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, przyjmując je za swoje. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższą wykładnię art. 46 ust. 3 ww. ustawy, bowiem wynika ona wprost zarówno z literalnego brzmienia przepisu, jak i z oczywistych przesłanek celowościowych, przewidujących automatyzm w orzekaniu o utracie uprawnień zawodowych przez osobę posiadającą uprawnienia w zakresie geodezji i kartografii w szczególności w sytuacji, w której w pracy tej osoby doszło do nieprawidłowości spełniających znamiona czynu zabronionego, jakim jest przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Wobec powyższego, stwierdzić należy, iż przy wydawaniu decyzji o pozbawieniu uprawnień zawodowych, o jakiej mowa w art. 46 ust. 3 p.g.k., skazujący wyrok za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów wiąże Głównego Geodetę Kraju (wyrok NSA z dnia 4 października 2012r., II GSK 1172/11, LEX nr 12339280). Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.