VI SA/Wa 363/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. P. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., po rozpatrzeniu wniosku G. P. – skarżącego w niniejszej sprawie, o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Decyzja GITD została doręczona skarżącemu w dniu 24 listopada 2014 r., który osobiście kwitowała jej odbiór. W dniu 23 grudnia 2014 r. skarżący wniósł bezpośrednio do Sądu skargę na wskazaną na wstępie decyzję GITD z dnia [...] listopada 2014 r. Sąd postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. odrzucił skargę, stwierdzając, że skoro termin zakreślony przepisem art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upłynął w dniu 24 grudnia 2014 r., a datą przekazania tej skargi przez Sąd do organu był dzień 30 grudnia 2014 r., będący w niniejszej sprawie dniem jej wniesienia, to przedmiotowa skarga została wniesiona z uchybieniem powyższego terminu. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący złożył za pośrednictwem GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. Skarżący wskazał, że nie jest z zawodu prawnikiem i tym samym samodzielne, rzetelne skonstruowanie zarzutów i przygotowanie skargi zajęło mu wiele czasu, skutkując koniecznością nadania jej w ostatnim dniu terminu. Dodał, że przygotowania do świąt uniemożliwiły mu osobistą wizytę na poczcie i poprosił o to jednego z członków rodziny. Jak podkreślił skarżący, w skardze zaznaczył, że wnosi ją za pośrednictwem i na adres GITD, jednakże, jak podał, osoba adresująca skargę zasugerowała się umieszczeniem, na pierwszym miejscu dopiskiem "do", danych WSA w Warszawie i nie doczytała poniżej zamieszczonych danych organu pośredniczącego (GITD) w przekazaniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z kolei zgodnie z § 3 art. 87 p.p.s.a. wniosek o przewrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Podkreślić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Co prawda katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenie terminu jest otwarty, niemniej jednak, w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia terminu w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi jest dzień 13 marca 2015 r., w którym doręczono skarżącemu odpis postanowienia Sądu z dnia 26 lutego 2015 r. wraz z uzasadnieniem, z którego dowiedział się o przyczynie odrzucenia jego skargi. W konsekwencji przyjąć należy, że skarżący składając za pośrednictwem GITD w dniu 20 marca 2015 r. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, zachował wspomniany wyżej siedmiodniowy termin oraz tryb, warunkujący skuteczne złożenie tego wniosku. Dokonując natomiast oceny pozostałych przesłanek wniosku o przywrócenie terminu, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał braku winy w jego uchybieniu, a wskazana okoliczność błędnego zaadresowania korespondencji zawierającej skargę, nie może być uznana za wyłączającą winę skarżącego. Należy bowiem zauważyć, iż zaskarżona do Sądu decyzja GITD, doręczona skarżącemu, który osobiście kwitował jej odbiór, zawierała w swojej treści wyraźne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że należy ją wnieść za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, ul. Postępu 21, 02 – 676 Warszawa. Skoro więc organ wskazał wprost dokładny adres, na jaki należy przesłać skargę, to nie można przyjąć, iż wysłanie jej – zaadresowanie koperty zawierającej skargę, jak podał skarżący, omyłkowo na adres Sądu, a nie GITD, może stanowić przesłankę do przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podkreślić należy, że bez wpływu na powyższą ocenę Sądu pozostaje okoliczność zwrócenia się przez skarżącego z prośbą o wysłanie skargi przez jednego z członków rodziny i wynikające z tego faktu negatywne konsekwencje dla skarżącego w zakresie prawidłowości wniesienia skargi, bowiem rzeczą skarżącego było takie dokonanie tej czynności procesowej, by można ją było uznać za skuteczną, tj. wywołującą po stronie Sądu konieczność stwierdzenia wniesienia tej skargi w terminie. Z tych względów, nie można mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, o jej braku można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Podobnie wypowiada się H. Knysiak – Molczyk twierdząc, że tak w doktrynie, jak również w orzecznictwie, przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć, nie wystąpiły. Jednocześnie zauważyć należy, iż jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona, która mimo prawidłowego pouczenia nie stosuje się do niego, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody fizyczne uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie. Jak wskazał NSA, błędu polegającego na nieprawidłowym zaadresowaniu przesyłki, nie można zaliczyć do przeszkód, których nie można przewidzieć i przezwyciężyć (por. postanowienie NSA z 1 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1261/08). Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.