VI SA/Wa 3669/13

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-01

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym złożony przez osobę prawną może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym złożony przez osobę prawną nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnoszącej o prawo pomocy, a brak wykazania spełnienia przesłanek uzasadnia oddalenie wniosku.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na zadłużenie i postępowania egzekucyjne. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe, czego spółka nie uczyniła. Po odrzuceniu zażalenia na wcześniejsze postanowienie, spółka ponownie złożyła wniosek, ale ponownie nie przedstawiła wymaganych dokumentów. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za ich używanie p o s t a n a w i a: odmówić G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. G. Sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej też jako skarżąca, spółka) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła fakt znacznego zadłużenia, skierowanych wobec niej postępowań egzekucyjnych oraz brak możliwości uzyskania kolejnej pożyczki. Wskazała, że dalsze zaciąganie zobowiązań spowodowałoby zachwianie płynności finansowej. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku) skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 1 200 000 zł, nie podała natomiast wartości środków trwałych oraz zysku lub straty za ostatni rok obrotowy, wyjaśniając, że bilans jest w trakcie opracowania. Spółka nie podała dokładnego stanu konta, podkreślając, że jest zajęte przez komornika. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie wymienionych enumeratywnie dokumentów. Zarządzeniem referendarza sądowego przedłużono termin na przedłożenie dokumentów, jednakże zarządzenie wzywające do przedstawienia żądanych dokumentów nie zostało wówczas wykonane. Postanowieniem z dnia 20 października 2014 roku Sąd odmówił przyznania skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd podkreślił, że w sprawie koniecznym było wezwanie strony do nadesłania dokumentów źródłowych odzwierciedlających okoliczności wskazane w oświadczeniu. Natomiast fakt, że przedmiotowe wezwanie nie zostało wykonane skutkowało uznaniem, iż w sprawie brak było możliwości ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów skarżąca spółka nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie zawarte w złożonym przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej oraz możliwości płatniczych. Na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem Sądu z dnia 5 grudnia 2014 roku. W dniu 8 stycznia 2015 roku skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że posiada znaczne zadłużenia, toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne, z których jedno skończyło się umorzeniem z uwagi na niemożność uzyskania sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku) skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 1 200 000 zł, nie podała natomiast wartości środków trwałych oraz zysku lub straty za ostatni rok obrotowy, wyjaśniając, że bilans jest w trakcie opracowania. Spółka nie podała dokładnego stanu konta, podkreślając, że jest zajęte przez komornika. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a) rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2012 r. i 2013 r., b) sprawozdania z działalności spółki w 2014 r. r., o którym mowa w art. 49 ustawy o rachunkowości, c) deklaracji o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w 2014 r. d) ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego, e) bilansu za ostatni rok obrotowy, f) rachunku zysków i strat, ewentualnie innych dokumentów wskazujących środki finansowe będące w posiadaniu skarżącej spółki, g) wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w ww. okresie, h) dokumentów potwierdzających postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko spółce oraz wykazujących stan zadłużenia spółki, Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 10 lutego 2015 roku przy czym do chwili obecnej nie zostało wykonane. Zgodnie natomiast z art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca spółka została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło