VI SA/Wa 368/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-17
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Andrzej Wieczorek, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieprzedłożenie przez stronę oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii dokumentu, zamiast zwykłej kopii, może stanowić podstawę do nieuwzględnienia tego dokumentu jako dowodu w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli strona posiadała taki dokument?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwykłe kopie dokumentów nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie zostały uwierzytelnione zgodnie z art. 76a Kpa. Strona, która nie przedłożyła oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii dokumentu, pomimo wezwania organu, ponosi negatywne konsekwencje swojej bierności, a organ nie jest zobowiązany do poszukiwania dowodów na rzecz strony. W związku z tym, nieuwzględnienie przez organ przedłożonych kopii dokumentów było uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na D. Spółka Jawna kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Strona odwołała się, twierdząc, że posiadała roczną kartę opłaty, która została zakupiona przed kontrolą, jednak nie została ona prawidłowo okazana. Organ odwoławczy wezwał stronę do przedłożenia oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii karty opłaty i dowodu zakupu, jednak strona przesłała jedynie zwykłe kopie. Organ uznał te dokumenty za niewystarczające i utrzymał karę w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi D. Spółka Jawna z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), § 3 ust. 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721) oraz lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania D. Sp. j. z siedzibą w M. (skarżącej), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...],
o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Organ I instancji podczas kontroli drogowej w dniu [...] stycznia 2009 r. na drodze krajowej nr [...] w W. ustalił, że w tym dniu zespołem pojazdów wykonywano przewóz drogowy z Anglii do Polski. Do kontroli zatrzymano pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez Pana P. T. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, uznając że, wykonywano przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W odwołaniu skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podnosi, iż Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w [...] przedłożone zostały dokumenty, z których wynika, że karta drogowa roczna była zakupiona na pojazd kilka dni wcześniej. Natomiast nie została umieszczona
w pojeździe o nr rej. [...], który wracając z Anglii udał się bezpośrednio
na rozładunek w Polsce. W związku z powyższym wskazana podstawa prawna nie powinna być zastosowana w okolicznościach sprawy, bowiem literalne brzmienie przepisu art. 92 ust. 1 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym nie pozwala na zastosowanie go w okolicznościach sprawy, gdy pojazd posiada kartę roczną.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie pytania prawnego (nr P 9/08) przedłożonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego podjął zawieszone postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Organ II instancji w związku z przedstawieniem przez skarżącą kopii
ww. dokumentów pismem z dnia [...] września 2010 r. wezwał profesjonalnego pełnomocnika skarżącej do wypełnienia w całości obowiązku z art. 75 z art. 76a § 2 k.p.a., poprzez przesłanie oryginału albo urzędowo poświadczonej kopii rocznej winiety o numerze i serii [...] wypisanej na pojazd o nr rej. [...] oraz dowodu jej zakupu. Strona do dnia [...] grudnia 2010 r. nie przesłała wymaganych dokumentów. Zgodnie z art. 76a § 1 Kpa., jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie. Wskazano, że zgodnie § 2 tego przepisu zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. § 3 uznaje, że zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym ma charakter dokumentu urzędowego. Zgodnie § 4 jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, organ administracji publicznej zażąda od strony składającej odpis dokumentu, o którym mowa w § 2, przedłożenia oryginału tego dokumentu. Zgodnie z powyższym przepisem zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu jedynie, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radca prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradca podatkowym. Ponieważ w przepisie tym ustawodawca posłużył się terminem "dokument", a nie "dokument urzędowy", oznacza to, że norma ta ma zastosowanie do wszelkich dokumentów, w tym prywatnych, składanych do akt w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że strona, która nie ma profesjonalnego pełnomocnika i nie chce pozostawić oryginału dokumentu w aktach sprawy administracyjnej nie może samodzielnie poświadczyć dokumentów znajdujących się w jej posiadaniu, może to zrobić jedynie notariusz albo występujący w sprawie pełnomocnik strony będący adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.
W związku z powyższym dokumenty przedstawione przez stronę nie mogą zdaniem orgnu stanowić dowodu w sprawie. Kopie dokumentu mogą być uznawane za dowód wyłącznie wtedy, gdy są one uwierzytelnione w wymieniony w art. 76a k.p.a. sposób. Orzecznictwo sądowe i doktryna prawa administracyjnego jednoznacznie więc zakładają że status dokumentów mają jedynie oryginały i to one stanowią właściwy i jedynie skuteczny środek dowodowy (uch. SN z dnia 29 marca 1994 r., III CZP 37/94, OSNC 1994, nr 11, poz. 206). Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 21 września 1999 r. (III SA 7375/98, LEX nr 40052) oraz WSA w Białymstoku (wyr. z dnia 23 czerwca 2005 r., II SAB/Bk 32/05, LEX nr 173673). Tym samym niepoświadczone w prawidłowy sposób kserokopie dokumentów
w rozpatrywanej sprawie nie mogą stanowić dowodu na to, co jest w nich zapisane.
Z zasadą prawdy obiektywnej koresponduje także zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Ciężar dowodu będzie rozłożony na oba podmioty uczestniczące w postępowaniu, a przede wszystkim na stronę. Jak stwierdza NSA wyroku, z treści przepisów nakładających na organy obowiązek zebrania całego materiału dowodowego nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że "organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach" (wyr. NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1605/96, LEX nr 33414). W innym wyroku sąd podkreślił, że "obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zatem inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale przede wszystkim przez stronę postępowania" (wyr. WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2008 r., IV SA/Wa 46/08, LEX nr 489215).
Zdaniem organu, powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że
w niektórych sprawach ciężar dowodu spoczywa także na stronie, bowiem wywodzi ona z tego skutki prawne. W takim przypadku strona winna aktywnie uczestniczyć
w postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie strona pomimo wezwania nie przesłała wymaganych dokumentów i musi ponieść negatywne następstwa swojej bierności.
W myśl art. 80 Kpa. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W rozpatrywanej prawie organ odwoławczy nie może uznać za dowód przesłanych przez stronę dokumentów i z tego powodu przy wydaniu rozstrzygnięcia może kierować się jedynie materiałem dowodowym zebranym w sprawie, głównie protokołem kontroli. Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych, zaskarżono ww. decyzje w całości. Wnoszono o ich uchylenie w całości, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty kosztów procesu. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazywano
o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci poświadczonej za zgodność przez pełnomocnika winiety o numerze i serii [...] wpisanej na pojazd o nr rej. [...] oraz dowodu jej zakupu.
Zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.1. załącznika do tej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie pomimo, iż organ
II instancji w piśmie z dnia 1 lipca 2010 r. poinformował skarżącą, iż uzasadniona jest zmiana i w związku z tym zmienia kwalifikację prawną ustalonego w sprawie stanu faktycznego z lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym (wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych), na lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy
w odpowiednie dokumenty. Przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ww. ustawy w zw. z lp. 4.1. załącznika do tej ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, iż wymóg posiadania karty opłaty w momencie kontroli dotyczy także karty rocznej, pomimo
iż dotyczy on karty dobowej i tygodniowej, a innych kart tylko wtedy, jeśli zostały one zakupione w dniu kontroli lub w dniach następnych, a nie tak jak w niniejszej sprawie zakupionych przed rozpoczęciem kontroli. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 w zw.
z art. 7 Kpa., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego w sprawie i niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego w sprawie, skutkujące pominięciem przez organ przedłożonych kopii ww. dokumentów przy ustalaniu stanu faktycznego, a wprost przeciwnie wskazanie stronie, iż brak przedłożenia oryginałów bądź poświadczonych odpisów będzie skutkował wydaniem decyzji na podstawie zgromadzonego materiału, a więc na podstawie posiadanych przez organ kopii. Zarzuciła także naruszenie art. 86 Kpa., poprzez jego niezastosowanie i niewysłuchanie strony, pomimo iż organ nie uwzględnił przedłożonych w toku rozprawy kopii rocznej winiety o numerze i serii [...] wypisanej na pojazd o nr rej. [...] oraz dowodu jej zakupu i w związku z tym nie wyjaśniono faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz art. 81 Kpa., poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, w związku z poinformowaniem strony o zmianie kwalifikacji ustalonego
w sprawie stanu faktycznego z lp. 4.1. na Ip. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a następnie wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia na stronę kary umownej na podstawie lp. 4.1., która nakłada na stronę wyższą karę i dotyczy innego naruszenia. Podniosła zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu w związku z prowadzeniem wobec strony postępowania o nałożenia grzywny na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy
o transporcie drogowym, a następnie wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia na stronę kary umownej na podstawie lp. 4.1., który to przepis nakłada na stronę wyższą karę i dotyczy innego naruszenia ww. ustawy oraz art. 9 Kpa. w związku
z niepoinformowaniem strony w piśmie z dnia [...].09.2010 r., iż nieprzedłożenie oryginałów bądź poświadczonej urzędowo kopii winiety o numerze i serii [...] wpisanej na pojazd o nr rej. [...] oraz dowodu jej zakupu, będzie skutkowało pominięciem przedłożonych kopii przez organ przy ustalaniu stanu faktycznego. Zarzuciła nadto organowi działanie w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli. Przedłożono dowody w postaci oryginału karty opłaty rocznej numer:
[...] dla samochodu o numerach rejestracyjnych [...] oraz odpis fktury VAT nr: [...]. Zarzucono, iż organ w toku postępowania dokonał zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego stronie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym strona mogła się spodziewać, iż postępowanie dotyczy zapłaty grzywny w kwocie 500 zł w związku z nieprzedłożeniem przez kierowcę rocznej karty drogowejm, podczas kontroli drogowej w dniu [...].01.2009 r., to jest wykonywaniem transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Następnie organ wydał decyzję, w której jako podstawę prawną wskazał lp. 4.1., a w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie odniósł się do wcześniej dokonanej zmiany kwalifikacji prawnej na korzystniejszą dla strony.
W związku z powyższym organ II instancji w ogóle nie ustalił stanu faktycznego sprawy, skoro ustalał go według innej kwalifikacji prawnej, a nadto
w sposób rażący naruszył prawo strony do obrony i czynnego udziału w każdym etapie postępowania, gdyż strona nie miała możności wypowiedzenia się co do zebranego materiału w świetle zarzucanego jej naruszenia ustawy określonego
w załączniku pod pozycją nr lp. 4.1., skutkującego orzeczeniem grzywny w kwocie 3000 złotych. Wyżej opisane działanie nie tylko narusza prawo strony do obrony
i czynnego udziału w trakcie postępowania (art. 10 Kpa.), ale także zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz zasadę informowania stron, według art. 8 i 9 Kpa. Nadto w związku z sposobem prowadzenia postępowania przez organ strona nie miała także możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału, mając na względzie, iż miał on dotyczyć innego naruszenia ustawy o transporcie drogowym niż ostatecznie zostało przypisane stronie.
Organ pismem z dnia [...] września 2010r. wezwał stronę do wskazania oryginału bądź urzędowo poświadczonego odpisu winiety rocznej wraz z dowodem jej zakupu, jednak nie poinformował już stronę, iż brak przedłożenia tych dokumentów będzie skutkował nieuwzględnieniem przedłożonych w sprawie kopii tychże dokumentów poświadczonych za zgodność przez stronę. Organ wskazał, iż rozstrzygnie na podstawie zebranego dotychczas materiału, a więc też na podstawie posiadanych kopii. Nadto organ I instancji w ogóle nie wzywał stronę o oryginały tych dokumentów, wydając decyzję. W związku z czym nieuwzględnienie przez organ przedłożonych przez stronę kserokopii kwestionowanych dokumentów przy braku wezwania organu I instancji do przedłożenia oryginałów pod rygorem nieuwzględnienie kopii, było działaniem organu w sposób sprzeczny z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto organ I i II instancji zaniechał wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu niezbędnym do wydania decyzji także w związku z zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z wysłuchania strony , zgodnie z art. 86 Kpa., pomimo
iż nieuwzględnienie przez organ przedłożonych kopii skutkowało tym, iż w sprawie pozostały do wyjaśnienia istotne fakty. Nadto okoliczność zakupu winiety rocznej oraz daty jej zakupu, co ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu , była możliwa do zweryfikowania przez organ także u zbywcy winiety . Organ I i II instancji kwestionując okoliczność zakupu przez skarżącą rocznej winiety zaniechał jednak jakichkolwiek czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, opierając się
w całości na protokole kontroli drogowej z [...] stycznia 2009 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r.,
o nałożeniu na skarżącą karą pieniężną w wysokości 3000 zł. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1800 euro rocznie, z wyłączeniem: przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; pojazdów transportu kombinowanego; pojazdów realizujących komunikację miejską; zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne; pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Stosownie do art. 87 ust. 1 ww. ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi kartę opłaty drogowej.
Zgodnie z § 3 ust. 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką".
Pracownik jednostki, dokonując sprzedaży karty opłaty drogowej, wpisuje na rewersie odcinka kontrolnego datę oraz składa podpis. Karta opłaty składa się
z dwóch części:
winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;
odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym
i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.
Dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona
w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1. Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:
odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1;
uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty;
odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej; 4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ww. ustawy. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 4.1. załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną
w wysokości 3000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Faktycznie rację ma skarżąca, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, dotyczy innej sytuacji faktycznej, ale nie ma to wpływu na treść orzeczenia.
W niniejszej sprawie w momencie kontroli nie okazano żadnego dowodu związania kontrolowanego przewozu z przesłaną w toku postępowania kartą opłaty rocznej. Tym samym w trakcie kontroli nie okazano żadnego dowodu uiszczenia opłaty drogowej. W zakresie nieuwzględnienia przedłożonej przez stronę kopi karty opłaty rocznej Sąd wskazuje, iż wezwanie organu z dnia [...] września 2010 r. wskazywało na wymóg przesłania oryginału lub notarialnie albo urzędowo poświadczonej kopii rocznej winiety oraz zostało skierowane do profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 76a § 1 Kpa., jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie.
W myśl § 2 zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym ma charakter dokumentu urzędowego (§ 3). Jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, organ administracji publicznej zażąda od strony składającej odpis dokumentu,
o którym mowa w § 2, przedłożenia oryginału tego dokumentu (§ 4).
Zgodnie z powyższym przepisem zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu jedynie, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radca prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradca podatkowym. Ponieważ w przepisie tym ustawodawca posłużył się terminem "dokument", a nie "dokument urzędowy", oznacza to, że norma ta ma zastosowanie do wszelkich dokumentów, w tym prywatnych, składanych do akt w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że strona, która nie ma profesjonalnego pełnomocnika i nie chce pozostawić oryginału dokumentu w aktach sprawy administracyjnej nie może samodzielnie poświadczyć dokumentów znajdujących się w jej posiadaniu, może to zrobić jedynie notariusz albo występujący w sprawie pełnomocnik strony będący adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.
W związku z powyższym dokumenty przedstawione przez stronę nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Kopie dokumentu mogą być uznawane za dowód wyłącznie wtedy, gdy są one uwierzytelnione w sposób wymieniony w art. 76a Kpa.
Sąd niejednokrotnie podkreślał, że w postępowaniu administracyjnym zgodnie z zasadą dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej konieczny jest czynny udział strony w postępowaniu administracyjnym. Ciężar dowodu będzie rozłożony na oba podmioty uczestniczące w postępowaniu, a przede wszystkim na stronę. Z treści przepisów nakładających na organy obowiązek zebrania całego materiału dowodowego nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. W niektórych sprawach ciężar dowodu spoczywa także na stronie, bowiem wywodzi ona z tego skutki prawne. W takim przypadku strona winna aktywnie uczestniczyć w postępowaniu.
W rozpatrywanej sprawie strona pomimo wezwania nie przesłała wymaganych dokumentów.
W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko takie mogło by prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji
W związku z powyższym, mając na uwadze stan faktyczny stwierdzony
w trakcie kontroli, którym kierowały się organy, należy uznać, iż brak jest podstaw do uchylenia w tym zakresie decyzji administracyjnej.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie
z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym
w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły
w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło