VI SA/Wa 3832/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-28
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności kto był podmiotem odpowiedzialnym za załadunek pojazdu nienormatywnego, co miało wpływ na nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji publicznej nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Brak dokładnego wyjaśnienia, kto faktycznie dokonał załadunku pojazdu nienormatywnego, narusza zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i zaufania do organów państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na R. G. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś i masy całkowitej pojazdu. Kluczowym elementem sporu było ustalenie, kto dokonał załadunku pojazdu – czy skarżący R. G., czy jego podwykonawca E. Organy administracji nałożyły karę na R. G., uznając go za załadowcę, podczas gdy skarżący twierdził, że załadunek wykonał podwykonawca.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. G. kwotę 2867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej jako GITD decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 2, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) dalej jako p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) dalej jako u.d.p., § 3 ust.1 pkt 8, § 5 ust 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 951),. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nakładającą na R.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: R. karę pieniężną w kwocie 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. r., na [...] km. drogi krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez Pana M.P., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy R.G. prowadzącego działalność gospodarczą R. Podmiotem wykonującym czynności ładunkowe był natomiast E. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Przeprowadzono ważenie pojazdu na stanowisku do legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] października 2012 r., w miejscowości L., nr. drogi [...], zgodnie z którym spadki nie przekraczały dopuszczalnych wartości. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminem ważności do dnia [...] sierpnia 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W wyniku kontroli pojazdu ciężarowego ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójną oś napędową o 9,3 t. (ustalono nacisk 28,30t) co stanowiło przekroczenie o 48,94 % w stosunku do obowiązującej normy. Ustalono wagę pojazdu ciężarowego na 43,45 t masy całkowitej, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnych parametrów o 11,45 t. (35,78 %). W zakresie nacisku pozostałych parametrów pojazdu wskazano na ich normatywność. Na podstawie ustalonych gabarytów zespołu pojazdów, stwierdzono, że odpowiadał on parametrom wymiarowo – wagowym przewidzianym dla zezwolenia kat. VII. Odczytów wskazań dokonano wspólnie z kierowcą, którego poinformowano o możliwości powtórzenia ważenia. Wniosku takiego nie zgłosił jak i nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Kierujący pojazdem został przesłuchany w charakterze świadka. Zeznał, że przewóz ww. ładunku wykonał w imieniu W.G.– podwykonawcy Skarżącego, E. Oświadczył, iż cały ładunek był ładowany koparką przez operatora oraz, że po wykonaniu czynności związanych z załadunkiem pojazd wraz z ładunkiem nie był ważony. Zeznał, że na terenie kopalni nikt nie sprawdzał dopuszczalnej ładowności a także, że nie został wyposażony w dokument przewozowy po dokonaniu załadunku. Ponadto poinformował, że zostały mu okazane przed rozpoczęciem kontroli świadectwa legalizacji wag, świadectwo wzorcowania przymiaru wstęgowego, świadectwo wzorcowania przymiaru teleskopowego oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Z kontroli został sporządzony protokół, który kierujący podpisał nie zgłaszając uwag do jego treści oraz kserokopie okazanych do kontroli dokumentów. Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez koniecznego zezwolenia kat. VII.
Pismem z dnia [...] października 2013 r. organ I instancji wezwał Dyrektora P. S.A. – D. S. A. M.S. do nadesłania faktury VAT za wykonaną na rzecz K. P. S.A. – D. S. A. (dalej: "K.") usługę w zakresie załadunku skontrolowanego pojazdu w dniu [...] sierpnia 2013 r., faktury VAR za wykonaną na rzecz K. usługę w zakresie transportu ładunku skontrolowanym pojazdem w dniu [...] sierpnia 2013 r. umowy handlowej zwartej pomiędzy K. a E., na podstawie której w dniu [...] sierpnia 2013 r. wykonano załadunek skontrolowanego pojazdu oraz przewieziono ładunek w postaci piasku nasypowego na trasie B. – L.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2014 r. K. wskazało, że załadunku przedmiotowego pojazdu dokonało przedsiębiorstwo działające pod nazwą R. z/s w W., a nadto, iż nie jest w posiadaniu wskazanego zamówienia oraz wskazanej przez organ umowy handlowej pomiędzy K., a R.
Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2014 r. poinformowano R.G. o wszczęciu postępowania administracyjnego i przysługujących mu w postępowaniu prawach strony oraz wezwano go do przedstawienia dokumentów, wyjaśnień wskazujących, iż podmiot odpowiedzialny za załadunek kontrolowanego pojazdu, dochował należytej staranności w zakresie realizacji czynności związanych z załadunkiem.
Skarżący w odpowiedzi w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. wskazał, że to spółka E. sp. z o.o. dokonała załadunku piasku na skontrolowany samochód ciężarowy swoją koparką w kopalni B. Poinformował przy tym, że koparka należąca do niego pracowała tylko w kopalni I., co wynika z dokumentów firmy D. Na potwierdzenie powyższego przesłał fakturę zbiorczą o nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: R. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy, przywołał brzemiennie przepisów mających zastosowanie w sprawie, a także wskazał sposób ustalania oraz kryteria, którymi kieruje się organ przy ustalaniu kategorii wymaganego zezwolenia.
Organ I instancji zwrócił ponadto uwagę, na fakt, że kierowca nie otrzymał przed rozpoczęciem przewozu, a bezpośrednio po załadunku, dokumentu przewozowego. Dokument ten został doręczony do WITD dopiero po dokonaniu kontroli, w celu usunięcia nieprawidłowości z tym związanych. Wskazał także, że zgodnie z zeznaniami świadka, przedmiotowy pojazd po załadunku nie został zważony, a zatem przedsiębiorca odpowiedzialny za załadunek nie wykonał żadnej czynności mającej na celu ustalenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, którym realizowany kontrolowany przejazd, tym samym godząc się na opuszczenie terenu kopalni przez pojazd, który mógł naruszać obowiązujące przepisy.
Ponadto organ wskazał, że przewożony ładunek stanowił materiał sypki, w postaci piasku. Jednakże z uwagi na przekroczenie zarówno dopuszczalnych nacisków osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a także nieprzedstawienie przez stronę postępowania żadnych dowodów na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności załadunku, zdaniem organu nie istniała możliwość w niniejszej sprawie zastosowania treści dyspozycji przepisu art. 140aa ust. 4 p.r.d.
W ocenie organu, przedstawiona przez skarżącego faktura nie potwierdzała stanowiska skarżącego, iż to nie on był załadowcą w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że dotyczyła ona wykonania usługi transportowej, a nie załadunku towaru. [...] WITD uznał zarazem, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że załadowcą kontrolowanego samochodu ciężarowego był R. i jemu jako podmiotowi odpowiedzialnemu za załadunek wymierzył karę w wysokości 15.000 zł.
W dniu [...] czerwca 2014 r. R.G. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podniósł, że podmiotem odpowiedzialnym za załadunek w dniu [...] sierpnia 2013 r. był E., który dokonał go swoją koparką. Fakt ten potwierdzony został w siedzibie ITD Oddział Terenowy w S. w dniu [...] sierpnia 2013 r. Skarzacy wskazał ponadto, że jako zleceniobiorca posiadał podpisane umowy na załadunek i transport materiałów sypkich z podwykonawcami, którzy świadczyli usługi na jego rzecz, tj. z E. i E. Sp. z o.o. Umowa zawarta z E. upoważniała podwykonawcę do samodzielnego załadunku pojazdów materiałami sypkimi przy użyciu własnego sprzętu. Skarżący wskazał nadto, iż nie zgłosił do K. swoich podwykonawców, dlatego tez przedstawiciele P. S. A. – D. S.A. nie posiadali wiedzy kto w dniu kontroli dokonywał załadunku pojazdu.
W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za wystarczający do wydania przez [...] WITD decyzji administracyjnej.
Na wstępie GITD wyjaśnił definicję pojazdu nienormatywnego oraz procedurę ustalania kategorii wymaganego zezwolenia, która miała wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Uznał również, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Podkreślił, że podczas kontroli ustalono wartość nacisku podwójnej osi napędowej na 28,30 t, oraz masy całkowitej pojazdu na 43,45 t. Nastąpiło zatem przekroczenie obu parametrów w stopniu, który uzasadniał konieczność posiadania zezwolenia kat. VII na dokonanie przejazdu.
Dalej organ II instancji wskazał, że wprowadzając art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., ustawodawca uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przejazdu drogowego może być szerszy. Dał w ten sposób sygnał, iż nie tylko podmioty wykonujące przejazdy, poruszające się po drogach publicznych, powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych norm w zakresie nacisków osi. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów, ale także załadowcy, którzy odgrywają decydującą rolę w tych czynnościach.
Organ II instancji zauważył, art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. stanowiący podstawę nałożenia kary na załadowcę, jako przesłanki warunkujące jego odpowiedzialność, wskazuje na wpływ lub zgodę podmiotu na powstanie naruszeń. Podkreślił ponadto, że treść przepisu art. 61 p.r.d. określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku, a zarazem do jakiego załadunku nie można dopuścić. Reguły te odnoszą się także do załadowcy. W jego gestii leży w ocenie organu takie załadowanie towaru, aby nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, będące konsekwencjami naruszenia przepisów p.r.d. Jest on zatem odpowiedzialny za podjęcie czynności, w wyniku których pojazd po załadunku nie będzie powodował naruszenia dopuszczalnych norm w zakresie dopuszczalnych paramentów pojazdu.
Dalej organ twierdził, iż w rozpatrywanej sprawie podstawą obowiązku wydania towaru była umowa dostawy piasku. Skarżący przeniósł na kupującego prawo własności. Konsekwencją zaś przeniesienia prawa własności rzeczy jest obowiązek przeniesienia ich posiadania nierozerwalnie powiązane z ich przemieszczeniem na pojazd samochodowy. W ocenie organu, przez załadowcę w rozumieniu art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy prd, należy rozumieć podmiot uczestniczący w procesie wydania rzeczy lub przeładowania towaru na pojazd samochodowy, którego celem jest przeniesienie posiadania.
Organ odwoławczy doszedł zatem do wniosku, iż organ I instancji miał prawo wszcząć postępowanie w stosunku do skarżącego, jako podmiotu, który swoim działaniem przyczynił się do powstania naruszenia, powołując się przy tym na dorobek orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
Od wymienionej na wstępie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego R.G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając przedmiotową decyzję w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie był podmiotem, który wykonał załadunek samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2013 r. w kopalni B. Wskazał, że owszem przyjął zamówienie K. na dokonanie czynności załadunku na kopalni U., a także na kopalni B., jednakże w ramach tego zamówienia, strony nie uzgodniły, że skarżący ma samodzielnie wykonywać załadunek i przewóz piasku. W dniu [...] lipca 2013 r. skarżący zawarł umowę o świadczenie usług z W.G., prowadzącym działalność pod firmą E., dotyczącą załadunku materiałów sypkich, na okres jednego miesiąca – sierpnia 2013 r. W ramach niniejszej umowy E. wykonywał na rzecz skarżącego załadunek piasku, a następnie w ramach innej umowy zawartej przez strony przewoził ładunek własnymi samochodami do miejsca wskazanego przez skarżącego. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący załączył stosowne dokumenty – kserokopię dokumentu zamówienia, zawartych umów oraz pisma E. do [...] ITD z dnia [...] września 2013 r.
Skarżący podniósł dalej, że zarówno załadunek samochodu ciężarowego w dniu [...] sierpnia 2013 r. w kopalni B., jak i przewóz tego ładunku, wykonał podwykonawca – E., należącym do niego sprzętem. Organy I i II instancji nie dały wiary podnoszonym w toku postępowania administracyjnego twierdzeniom skarżącego, pomimo że znalazły one oparcie w dokumentach. Skarżący podniósł, że bez wskazania powodów organ uznał wyłącznie wyjaśnienia K., z których wynika, że załadowcą był skarżący.
W dalszej kolejności skarżący wskazał, że K. nie posiadało wiedzy, kto dokonywał faktycznie ww. czynności, również z uwagi na fakt, że to skarżący rozliczał się z K., a dopiero potem z podwykonawcą. Skarżacy nie zgadza się ponadto ze stwierdzeniem organu, że zebrany materiał jednoznacznie wskazuje na fakt, że to on dokonał spornego załadunku. Odnosząc się z kolei do zarzutu organu, że Skarżący nie podważył przedstawionych przez K. dokumentów należy uznać go za niezrozumiały, ponieważ w toku całego postępowania skarżący podważał te stwierdzenia i wskazywał własne dowody w postaci własnych twierdzeń, pisma E. z [...] września 2013 r. i zeznań kierowcy M.P.
Ponadto skarżący twierdzi, iż nie zasługują na uwzględnienie cywilistyczne wywody organu, dotyczące przeniesienia przez Skarżącego na K. prawa własności piasku oraz tego, że załadowcą jest podmiot "uczestniczący w procesie wydania rzeczy lub przeładowania towaru na pojazd samochodowy, którego celem jest przeniesienie posiadania". Skarżący podnosi, że zgodnie z art. 356 § 1 Kodeksu cywilnego wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy, gdy to wynika z treści czynności prawnej, z ustawy albo z właściwości świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego z urzędu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] września 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] WITD z dnia [...] maja 2014 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W myśl art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1);
- przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).
Pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d. jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.).
Zasady ustalania tej kary uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., który za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje karę w wysokości 1500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii III – VI przewiduje karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); za brak zezwolenia kategorii VII – 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c).
W rozpoznawanej sprawie kontroli drogowej został poddany pojazd samochodowy marki [...] o nr rej. [...], którym przewożono ładunek sypki w postaci piasku, po drodze krajowej nr [...] z terenu Kopalni w B. na teren budowy drogi [...] w okolicach miejscowości L. Jak wynika z protokołu kontroli, pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr. seryjnych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do [...] sierpnia 2015 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono naruszenie dopuszczalnych norm nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu o 9,3 t., co stanowiło przekroczenie o 48,94 % w stosunku do obowiązującej normy wynoszącej 18 ton. Ustalono wagę pojazdu ciężarowego po odjęciu możliwych błędów na 43,45 t masy całkowitej, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnych parametrów o 11,45 t. (35,78 %). Nie stwierdzono innych naruszeń. Pomiaru dokonano na stanowisku do ważenia pojazdów przy ul. [...] w L. – nr drogi [...] legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za dokonanie załadunku i faktycznego przewozu towaru pojazdem, którego przejazd odbywał się z naruszeniem obowiązujących przepisów. Jak stanowi bowiem art.. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
Ustawodawca wprowadzając ww. przepis do obrotu prawnego uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przejazdu drogowego może być szerszy. Cytowany przepis wskazuje jednak jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności załadowcy jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia. Należy w tym miejscu zgodzić się z organem II instancji, że przewożony ładunek był ładunkiem podzielnym – piaskiem, a zatem jego waga powinna być znana załadowcy. Organ słusznie uznał, że załadowca, który przy użyciu koparki załadował piasek na pojazd, miał wpływ na powstanie naruszenia poprzez takie załadowanie pojazdu, które spowodowało przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej.
Pomimo to Sąd stwierdza, że organy administracji publicznej w sposób nieprecyzyjny i w konsekwencji nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie. Po dokonaniu kontroli przedmiotowego pojazdu, [...] WITD zwrócił się do K. o nadesłanie faktur VAT za wykonaną na rzecz K. P. S.A. – D. S.A. usługę w zakresie załadunku przedmiotowego pojazdu i transportu nim ładunku. W odpowiedzi otrzymał faktury VAT wystawione przez skarżącego, który w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej przyjął zamówienie od K. na załadunek materiału na kopalni U., w ramach którego dokonywał również załadunku na terenie kopalni B. Jedynie na tej podstawie oraz na podstawie pism K. skierowanych do organu, organ I instancji ustalił stan faktyczny w sprawie. W pismach tych wskazano, że załadunku dokonało przedsiębiorstwo działające pod nazwą R. (dalej: "R.") oraz, że K. nie jest związane z firmą E. (dalej: "E.") żadną umową handlową.
Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego w zakresie błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podniósł oraz należycie udowodnił fakt istotny dla rozpoznania niniejszej sprawy. że w dniu [...] lipca 2013 r., zawarta została umowa o świadczenie usług pomiędzy R., a E. w zakresie zobowiązania się przez E. do każdorazowego świadczenia usługi załadunku materiałów sypkich na zlecenie, w terminie i miejscu wskazanym przez R., przez okres 1 miesiąca – sierpnia 2014 r. .
Sąd stoi na stanowisku, że bez wątpienia organy obu instancji nie zwróciły uwagi zarówno na wyjaśnienia kierowcy złożone przez niego do protokołu z przesłuchania, jak i na podnoszone przez skarżącego argumenty oraz przedstawiane dokumenty w toku postepowania administracyjnego, co skutkowało niedokładnym, nie pełnym i w konsekwencji nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy.
Przesłuchiwany kierowca zeznał do protokołu, iż w dniu [...] sierpnia 2013 r. wykonywał przewóz drogowy ładunku sypkiego – piasku, kontrolowanym pojazdem w imieniu przedsiębiorcy W.G. działającego pod firmą E. jako zatrudniony u niego od maja 2013 r pracownik. W toku kontroli okazał on również dokument: wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wystawionej dla E.
Powyższe okoliczności, jak również pismo jakie E. skierował do organu I instancji w dniu [...] września 2013 r., wskazują na fakt, iż podmiotem odpowiedzialnym za załadunek przedmiotowego pojazdu w dniu [...] sierpnia 2013 r. był właśnie W.G. działający pod firmą E., a nie R.G. działający pod firmą R.
Sąd w tym miejscu wskazuje, że w myśl art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, w toku kontroli inspektor może przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. Z kolei w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. protokół jest dokumentem urzędowym, który sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w zakresie ich działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższa regulacja odnosi się protokołu, jak również do jego załączników. Organ ustalając stan faktyczny w sprawie powinien wziąć pod uwagę wyraźne wskazanie przez zatrzymanego do kontroli kierowcę pojazdu, gdzie jest zatrudniony, a także nadesłane do organu przez skarżącego dokumenty. Sprzeczność oświadczeń kierowcy i posiadanych przez niego dokumentów z nadesłanymi do organu przez K. wyjaśnieniami, powinna skłonić organy do wnikliwego zbadania sprawy i ustalenia stanu faktycznego w taki sposób, by ustrzec się od podniesionych już na etapie postępowania administracyjnego zarzutów.
Uznać należy zatem, że ustalenia faktyczne w sprawie niniejszej zostały przez organ dokonane w sposób niekompletny i nie zostały w pełni rozpatrzone. W związku z powyższym uznać należy, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. wydane zostały z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiana zaufania do organów Państwa (art. 7, 8 k.p.a.), których realizacja wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz działając na podstawie i w granicach prawa.
W pozostałym zakresie skarżący nie kwestionował ustaleń organów obu instancji. Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje przebieg postepowania administracyjnego, jak i przebieg kontroli, a także fakt powstania naruszenia, ustalone przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi oraz masy całkowita pojazdu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło