VI SA/Wa 3856/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu C. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 3 grudnia 2014 r. – data stempla pocztowego) skarżący C. B. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że koszty utrzymania skarżącego i jego rodziny są zbyt wysokie, aby mógł jeszcze ponosić dodatkowe koszty sądowe. Oświadczył, iż wszystkie dochody przeznaczane są na wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania rodziny. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką oraz dwoma synami (23-letnim D. i 12 –letnim K.). Jako składniki majątku rodziny wymienił: dom o powierzchni 184 m kw (obciążony kredytem hipotecznym), mieszkanie o powierzchni 56 m kw oraz samochód osobowy marki [...]. Natomiast jako jedyne źródło dochodu rodziny skarżący wskazał dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, który oszacował na kwotę 4.000 zł brutto miesięcznie. Jednocześnie zaznaczył, iż przedmiotowa działalność była zawieszona w okresie od kwietnia 2013 r. do października 2014 r. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznania podatkowego skarżącego, jego żony i syna D. za rok 2013, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) udokumentowanie sytuacji finansowej żony skarżącego i jego syna D.: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczeń pracodawcy wskazujących wysokości wynagrodzenia lub zaświadczeń właściwego urzędu pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej, natomiast w przypadku pobierania nauki - przedstawienia odpowiednich zaświadczeń szkoły/uczelni, d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jego żonę i syna D. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący, ani jego żona i syn nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. Jak wynika z pisma Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej z [...] maja 2015 r., powyższe wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu [...] lutego 2015 r. (odbiór korespondencji pokwitowała małżonka skarżącego). Dotychczas przedmiotowe wezwanie Sądu nie zostało wykonane. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). W niniejszej sprawie skarżący nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów, nie można ustalić, czy C. B. wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.