VI SA/Wa 388/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-16
Skład orzekający: Tomasz Sałek, Dorota Pawłowska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na zarządzającego transportem za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji jest zasadne, gdy kierowca wykonuje przewóz na rzecz przedsiębiorcy na podstawie umowy cywilnoprawnej lub woluntarystycznej, a nie umowy o pracę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność za brak wypisu z licencji u kierowcy spoczywa na zarządzającym transportem, niezależnie od formy zatrudnienia kierowcy. Przepis art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie stanowi, że za kierowców uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz, które osobiście wykonują przewozy na jego rzecz. W związku z tym, organ prawidłowo nałożył karę pieniężną na zarządzającego transportem, ponieważ kierowca wykonywał przewóz na rzecz przedsiębiorcy, a brak wymaganego dokumentu stanowił naruszenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na T. M., zarządzającą transportem w firmie F., za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji podczas kontroli drogowej. Kierowca wykonywał przewóz osób na rzecz firmy F. na podstawie umowy woluntarystycznej. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym brak ustalenia podstawy współpracy kierowcy z firmą oraz brak odniesienia się do zarzutów odwołania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 Ppsa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2020 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] (dalej "zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "Organ", "GITD"), po rozpatrzeniu odwołania T. M. – zarządzającej transportem przedsiębiorstwa – F. (dalej "Skarżąca", "Strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także ,,Organ I instancji") z [...]października 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 zł. (dalej ,,decyzja I instancji") - utrzymał w mocy tę decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją I instancji nałożono na Stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł. na podstawie art. 92a ust. 2 w związku z Lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001r. (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 58 ze zm., dalej ,,ustawa o transporcie").
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji. Naruszenie powyższe ustalili policjanci z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki D. o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2018 r. w [...]. Pojazd był przystosowany konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowanym pojazdem kierował kierowca E. R., który wykonywał krajowy przewóz drogowy osób w imieniu F. (dalej także ,,Fundacja"). Przebieg kontroli udokumentowano w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Stosownie do treści art. 93 ust. 4 ustawy o transporcie, funkcjonariusz Policji, który ujawni naruszenie, za które niniejsza ustawa przewiduje karę pieniężną, przekazuje dokumenty z przeprowadzonej kontroli właściwemu ze względu na miejsce kontroli wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego. Dokumentacja została przekazana przy piśmie z dnia 3 grudnia 2018r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję I instancji . W trakcie prowadzonego postępowania Organ I instancji ustalił, że F. posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Organ I instancji stwierdził brak licencji u kierowcy w dniu [...] listopada 2018 r. podczas wykonywanego przewozu pojazdem o nr rej. [...] i zakwalifikował to zdarzenie jako naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji.
Pismem z dnia 16 października 2019 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji Organu I instancji.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję I instancji, wskazał, że w rozpatrywanej sprawie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zastosowanie powinna znaleźć kara pieniężna nakładana na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 oraz Lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie. GITD w pierwszej kolejności zważył, że zostało udowodnione w oparciu o materiał dowodowy w postaci m.in. protokołu kontroli, kserokopii paragonu za wykonaną usługę przewozu, informacji od organu licencyjnego, że w dniu [...] listopada 2018 r. kierowca E. R. wykonywał przewóz drogowy taksówką w imieniu Fundacji nie będąc, wyposażonym w licencję. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji w dniu [...] listopada 2018 r. podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki D. o nr rej. [...]. Pojazd był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W trakcie kontroli policjanci zrobili kserokopię paragonu wystawionego przez kierowcę dla przewożonych pasażerów, jako dowód wykonanej usługi. Na paragonie, jako podmiot wykonujący usługę przewozu, widniał przedsiębiorca F. Przebieg kontroli drogowej został opisany w protokole nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r.
Odnosząc się do zarzutów Strony ujętych w odwołaniu GITD wyjaśnił, że decyzja I instancji została podpisana przez K. C., który pełni funkcję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i tym samym nie może być mowy o wydaniu jej przez osobę nieuprawnioną tak jak to twierdzi Skarżąca w odwołaniu. Odnosząc się do kolejnego zarzutu Organ wyjaśnił, że kontrolowany kierowca E. R. w dniu [...] listopada 2018 r. wykonywał przewóz osób taksówką w imieniu Fundacji. Kontrolowany kierowca podpisał protokół kontroli, jest obywatelem polskim i nie może być wątpliwości, że podpisując protokół wiedział co czyni. Twierdzenia Strony, że kierowcy świadczący przewozy na rzecz ww. Fundacji są obcokrajowcami i nie znają języka polskiego nie ma zdaniem Organu potwierdzenia w przedmiotowej sprawie.
Na ww. decyzję Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzuciła Organowi przy jej wydaniu naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej ,,Kpa") poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował z Fundacją;
2. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy a współpracował z nim na podstawie umowy o świadczenie usług woluntarystycznych;
3. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji;
4. art. 107 § 3 Kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji Organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;
5. art. 8 Kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że Organ I instancji naruszył przepis art. 7 i art. 77 § 1 Kpa dokonując dowolnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie tego, na jakiej podstawie prawnej doszło do współpracy pomiędzy kierowcą E. R. a F. Organ I instancji, zdaniem Skarżącej, pomimo przesłuchania kierowcy oraz okazania przez niego umowy o świadczenie usług woluntarystycznych zawartej pomiędzy kierującym a F., błędnie uznał, że kierowca ten zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę. W ocenie Skarżącej obowiązek bowiem wyposażania kierowcy w wypis z licencji jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie stosunku pracy. Potwierdzenia tego wniosku dostarcza wykładnia językowa art. 39a ust. 1 ustawy o transporcie. GITD nie odniósł się zaś do zarzutów Skarżącej sformułowanych w odwołaniu, a odnoszących się konieczności zweryfikowania podstawy prawnej nawiązania współpracy pomiędzy kontrolowanym kierowcą a F.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ,,Ppsa").
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c Ppsa obligowałyby Sąd do jej uchylenia. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja mocą której na Stronę, jako osobę zarządzającą transportem, została nałożona kara pieniężna za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji.
Stosownie do postanowienia art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie
zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.
W myśl zaś art. 92a ust. 8 ww. ustawy ,,wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy".
W oparciu o art. 87 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o transporcie należy zauważyć, że ,,podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji".
W przypadku gdy, wbrew wymogowi określonemu w art. 87 ust 3 ustawy, kierowca nie zostanie wyposażony w wymagane dokumenty min. w wypis z licencji, to stosownie do postanowienia art. 92a ust. 8 w związku z odpowiednim postanowieniem załącznika nr 4 do ustawy o transporcie, na zarządzającego transportem zostaje nałożona kara pieniężna.
Postanowienie Lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie przewiduje w takim przypadku nałożenie na zarządzającego transportem kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
Okoliczności sprawy przyjęte za podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji, w zakresie istotnym z punktu widzenia zapadłego rozstrzygnięcia, nie budzą wątpliwości. Jak bowiem wynika z akt sprawy (protokół kontroli z [...] listopada 2018 r. wraz z notatką urzędową) kontrolowany kierowca E. R. przewoził dwóch pasażerów, którzy zamówili transport z wykorzystaniem aplikacji TaxiFy z [...] na ul. [...] w [...]. Pasażerowie byli obcy dla kierowcy a za wykonany kurs zapłacili 10 zł. gotówką i otrzymali paragon potwierdzający wykonanie przewozu i wysokość zapłaconej należności. Na paragonie jako usługodawca przewozu została wskazana F. Jak zaś wynikało z informacji uzyskanej z Urzędu [...] F. posiada licencję nr [...] r. wydaną [...] czerwca 2018r. Kierowca w trakcie kontroli nie posiadał jednak wypisu z licencji. Jak wynika z pisma Urzędu [...] z 25 czerwca 2019r. osobą zarządzającą transportem w F., w dniu stwierdzonego naruszenia, była Skarżąca.
W rozpoznawanej sprawie na osobie zarządzającej transportem spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań odnoszących się do dokumentów, jakie powinien posiadać kierowca i to niezależnie od formy jego zatrudnienia.
Trzeba bowiem zauważyć, że w świetle art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. W rozpoznawanej sprawie bezspornie ustalono, że kierowca wykonywał przewóz pasażerów w imieniu F. Wbrew twierdzeniom Strony nie było obowiązkiem Organu wykazanie, że kierowca był zatrudniony w F. na podstawie umowy o pracę. Wynika to z zacytowanego przepisu art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie i z takim osobistym przewozem w imieniu F.mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ustawodawca nie uzależnia zatem możliwości uznania za kierowcę w rozumieniu ustawy tylko takiej osoby, która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę ale także te osoby, które faktycznie, osobiście wykonali czynność faktyczną prowadzenia pojazdu i to niezależnie od tego na jakiej podstawie prawnej to nastąpiło (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 11 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 204/13; por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 685/15 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1985/17). Nie zasługują zatem także na uwzględnienie twierdzenia przeciwne Strony zawarte w skardze a odwołujące się do interpretacji art. 39a ust. 1 ustawy o transporcie i wymaganych dokumentów potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Nie mogą też ostać się jako zasadne zarzuty skargi, że Organ nie odniósł się do formułowanych w odwołaniu zarzutów związanych z koniecznością zweryfikowania podstawy prawnej nawiązania współpracy pomiędzy kontrolowanym kierowcą a F. Jak już zostało to wyjaśnione, istotnym w sprawie był w tym zakresie fakt wykonania przewozu przez kierowcę na rzecz F. i nie było potrzeby dowodzenia, że nastąpiło to na podstawie stosunku pracy. Brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania w tym zakresie, choć zaistniały to jednak nie może być w takim przypadku uznany za uchybienie, które mogłoby determinować odmienne rozstrzygnięcie w sprawie niż to zostało przyjęte w zaskarżonej decyzji. Organy bowiem niewadliwie ustaliły okoliczność istotną w sprawie (fakt osobistego wykonywania przewozu przez kierowcę na rzecz F.) i właściwie oceniły jej wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu nie zasługuje na uwzględnienie sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w F.
W ocenie Sądu Organy prawidłowo ustaliły w świetle zgromadzonych dowodów, że w dniu kontroli to Skarżąca była osobą zarządzającą transportem w Fundacji a zatem to do jej obowiązków należało wyposażenie kierowcy w wymagany wypis z licencji i temu obowiązkowi nie sprostała. Kierowca takiego dokumentu nie był bowiem w stanie okazać w dniu przeprowadzanej kontroli. Naruszenie zaś obowiązków w tym zakresie uprawniało do nałożenia na Stronę, jako osobę zarządzającą transportem, kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie stosownie do postanowienia art. 92 ust. 2 i ust. 8 w związku z Lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie. Z tych też względów nie może też być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Utrzymanie decyzji I instancji w mocy było zasadne albowiem Organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie i zasadnie przyjął, że ich zaistnienie wymaga nałożenia na Stronę kary pieniężnej za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji.
Skarga zatem podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji nie naruszają prawa, tak materialnego, jak i procesowego. W ocenie Sądu, Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, zebrały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami wyznaczonymi przepisami art. 7 i art. 77 § 1 Kpa i w konsekwencji dokonały ich właściwej oceny w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Organy w niniejszej sprawie nie naruszyły także art. 8 Kpa gdyż nie prowadziły postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Nie może zaś stanowić naruszenia tej zasady fakt, iż Strona nie zgadza się z kierowanym do niej rozstrzygnięciem organów administracji publicznej. Organ w zaskarżonej decyzji dał wyrazem należytej ocenie dowodowej, w pełni oddającej rzeczywisty stan rzeczy i zawarł przekonywującą argumentację oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło