VI SA/Wa 392/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-13
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Małgorzata Grzelak, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości jest właściwy do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu radcowskiego w trybie art. 156 k.p.a. na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o radcach prawnych?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu radcowskiego w trybie art. 156 k.p.a., ponieważ art. 5 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, choć przyznaje mu nadzór, nie określa zakresu i formy tego nadzoru w sposób pozwalający na wzruszanie uchwał w tym trybie. Brak materialnoprawnych podstaw do ingerencji Ministra uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych dotyczącej skreślenia jej z listy radców prawnych. Minister umorzył postępowanie, uznając brak swoich kompetencji do stwierdzania nieważności uchwał samorządu radcowskiego w tym trybie. Skarżąca zarzuciła przedwczesne umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie skreślenia z listy radców prawnych oddala skargę
K. S. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymującej w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] lutego 2015 roku, nr [...], odmawiającą uchylenia uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] listopada 2008 roku, nr [...], w sprawie skreślenia pani K. S. z listy radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. i "ujawnienia" Pani K. S. na liście radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 233 ze zm., dalej jako: "u.r.p.").
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prawomocnym orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] czerwca 2006 roku, sygn. akt [...], utrzymanym w mocy przez orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] września 2007 roku, sygn. akt [...], wobec K. S. (dalej zwana "skarżącą"), w związku z popełnionymi przewinieniami dyscyplinarnymi, została wymierzona kara dyscyplinarna pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego.
W efekcie, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., na podstawie art. 29 pkt 6 u.r.p., podjęła w dniu [...] listopada 2008 roku uchwałę nr [...] o skreśleniu skarżącej z listy radców prawnych. Uchwała ta została utrzymana w mocy przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. uchwałą z dnia [...] stycznia 2009r., Nr [...].
Następnie, po rozpoznaniu odwołania K. S. od powyższej uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] stycznia 2009r. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...], utrzymał w mocy ww uchwałę w przedmiocie skreślenia K. S. z listy radców prawnych a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 10 grudnia 2009r. w sprawie - sygn. akt VI SA/Wa 1299/09 oddalił skargę K. S. na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości. Skarga kasacyjna K. S. od ww. wyroku została odrzucona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2011r.w sprawie sygn. akt II GSK 515/10.
Wniesiona przez K. S. skarga o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] kwietnia 2009r. została odrzucona przez WSA w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 16 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 625/11.
W piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. skierowanym do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., skarżąca wniosła o: uchylenie ww. uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] listopada 2008r nr [...], jako niezgodnej z Konstytucją RP i umorzenie postępowania; wyznaczenie posiedzenia jawnego Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.; oraz ujawnienie skarżącej na liście radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. uchwałą z dnia [...] lutego 2015r., nr [...], odmówiła uchylenia ww uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] listopada 2008r. a Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 roku, Nr [...] utrzymało w mocy powyższą uchwałę z [...] lutego 2015 r.
Wyprzedzając w tym miejscu sekwencję zdarzeń zaistniałych w sprawie, należy wskazać, że powyższe uchwały zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r, sygn. akt VI SA/Wa 1752/15, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zdaniem WSA, konieczne było wyeliminowanie zaskarżonych przez K. S. rozstrzygnięć organów samorządu radcowskiego, bowiem nie została dokładnie ustalona treść żądania skarżącej zawarta w jej wniosku z [...] listopada 201 Or. W ocenie Sądu, z uzasadnień obydwu uchwał nie wynika w sposób jednoznaczny, czy prowadzone postępowanie było wynikiem wznowienia, (na co może wskazywać - ale jedynie pośrednio- powoływany w uchwałach wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w sprawie K1/09), czy też próbą kontroli kwestionowanej uchwały w innym trybie.
Wcześniej, bo w dniu [...] maja 2015r., K. S. wniosła do Ministra Sprawiedliwości o stwierdzenie nieważności ww. uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2015r. oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] lutego 2015r. Jako podstawę wniosku skarżąca wskazała art. 156 § 1 pkt 2 kpa, powołując się na wydanie zakwestionowanych uchwał bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. objętą kontrolą w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] kwietnia 2015 r. Według organu, Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie rozpoznać wniosku skarżącej. Organ wskazał, że co prawda w myśl art. 5 ust. 3 u.r.p. Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu radcowskiego, to jednak charakter i ograniczony przez ustawę zakres tego nadzoru sprawia, iż Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do wzruszania uchwał samorządu radców prawnych w trybie stwierdzenia ich nieważności. Organ podniósł, że analogiczne sformułowanie zostało zawarte w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615), będącym przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 1 grudnia 2009 roku, sygn. akt K 4/08. Według Trybunału, przedmiotowe uregulowanie nie określa ogólnych zasad sprawowania nadzoru, lecz odsyła do przepisów precyzujących zakres i formę sprawowania konkretnych kompetencji nadzorczych. Tym samym przepis ten uniemożliwia Ministrowi Sprawiedliwości podejmowanie tego rodzaju działań nadzorczych, których zakres i forma nie są ustawowo określone. Minister Sprawiedliwości zaakcentował, że każda forma ingerencji w działalność organów samorządu zawodowego radców prawnych realizowana w ramach jego tj. Ministra, uprawnień nadzorczych powinna mieć konkretne umocowanie w ustawie o radcach prawnych. Wskazał, że upoważnienie do podejmowania przez Ministra Sprawiedliwości określonych działań nadzorczych przewidują np. przepisy art. 28 ust. 6, art. 31 ust. 2a czy art. 312 ust. 2 u.r.p. Jednakże przepisy tejże ustawy nie przewidują dla Ministra Sprawiedliwości uprawnień do wzruszania uchwał samorządu radców prawnych w trybie stwierdzenia ich nieważności. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie ma matehalnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji Ministra Sprawiedliwości polegającej na merytorycznym rozstrzygnięciu pozytywnie lub negatywnie o ważności uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] kwietnia 2015r. Tym samym, zdaniem organu, zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu tego przepisu.
Po rozpoznaniu wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sprawiedliwości, decyzją z [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2015r. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i powtórnie podkreślił, że Minister Sprawiedliwości nie posiada konkretnego umocowania w ustawie o radcach prawnych do wzruszania uchwał samorządu radców prawnych w trybie stwierdzenia ich nieważności. Brak jest zatem materialnoprawnych podstaw do ingerencji polegającej na merytorycznym rozstrzygnięciu pozytywnie lub negatywnie o ważności uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...].
W dniu 29 grudnia 2015r. (k. 11) K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości zarzucając naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1- 4 k.p.a., art. 61 a § 1, § 2 k.p.a., art. 5 ust. 3 u.r.p., albowiem umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było przedwczesne wobec treści art. 61 § 1- 4 k.p.a., art. 61 a § 1, § 2 k.p.a.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie wniesionego środka zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, że wniosek K. S. o stwierdzenie nieważności uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia przez Ministra Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.
Natomiast według art. art. 17 pkt 4 k.p.a., w związku z art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów organizacji zawodowych i samorządowych są odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.
W kontekście wskazanych przepisów należy stwierdzić, że Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia w przedmiocie ważności uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Jak trafnie wskazuje organ, wprawdzie z art. 5 ust. 3 u.r.p. wynika, że Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu radcowskiego, to jednak charakter i ograniczony przez ustawę zakres tego nadzoru sprawia, że Minister Sprawiedliwości nie posiada kompetencji do wzruszania uchwał samorządu radców prawnych w trybie stwierdzenia ich nieważności. Sąd podziela stanowisko Ministra, że przepis ten nie określa ogólnych zasad sprawowania nadzoru, lecz odsyła do przepisów precyzujących zakres i formę sprawowania konkretnych kompetencji nadzorczych. Według Sądu, wzmiankowany przepis nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny, co oznacza, że konkretne działania nadzorcze nie mogą być podejmowane na jego podstawie, choć przepis ten wyznacza ich granice. Tym samym należy podzielić stanowisko organu, że uregulowanie to uniemożliwia Ministrowi Sprawiedliwości podejmowanie tego rodzaju działań nadzorczych, których zakres i forma nie są ustawowo określone. Według Sądu, jak zasadnie podnosi organ - ww. przepis spełnia tym samym funkcję gwarancyjną, uniemożliwiając Ministrowi Sprawiedliwości sprawowanie nadzoru nad samorządem zawodowym radców prawnych wedle własnego uznania i w zakresie, jaki uzna za stosowny. Zdaniem Sądu, w treści tego uregulowania należy dostrzegać wyraźne nawiązanie do zasady praworządności sformułowanej w art. 7 Konstytucji zgodnie, z którą organy państwowe mogą działać wyłącznie na podstawie prawa i w jego granicach (por. postanowienie NSAz 1 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1415/11 odnoszące się do analogicznego przepisu ustawy Prawo o adwokaturze).
Należy przypomnieć, że podobne stanowisko, co do zakresu i form sprawowania nadzoru przez Ministra Sprawiedliwości nad samorządem zawodowym adwokatów i radców prawnych w kontekście uprawnień tego organu do stosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa i orzekania, co do istoty w sprawach, o których mowa w art. 68 ust. 6a prawa o adwokaturze i art. 31 ust. 2a ustawy o radcach prawnych, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w uchwale z dnia 25 marca 2013 roku, sygn. akt II GPS 1/13, wskazując m.in., że prawo nie pozwala na domniemanie uprawnień Ministra Sprawiedliwości do wkraczania w działalność samorządu adwokackiego, jeżeli konkretny przepis takiego uprawnienia nie przewiduje. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że Minister Sprawiedliwości nie ma ogólnej kompetencji do sprawowania zwierzchniego nadzoru nad samorządem adwokackim, a istota tego samorządu polega m.in. na tym, że organizacja samorządowa sama zarządza swoimi sprawami i sama decyduje o swoim składzie osobowym. NSA wskazał nadto, że przy wykładni przepisów dotyczących nadzoru wszelkie wątpliwości powinny być rozwiązywane na rzecz poszanowania samodzielności korporacji samorządowych.
Na gruncie niniejszej sprawy należy zatem przyjąć, że każda forma ingerencji Ministra Sprawiedliwości w działalność organów samorządu zawodowego radców prawnych realizowana w ramach jego uprawnień nadzorczych powinna mieć konkretne umocowanie w ustawie o radcach prawnych.
Jak trafnie podnosi organ, upoważnienie do podejmowania przez Ministra Sprawiedliwości określonych działań nadzorczych przewidują np. przepisy art. 28 ust. 6, art. 31 ust. 2a czy art. 312 ust. 2 u.r.p. Ustawa ta nie przewiduje natomiast dla Ministra Sprawiedliwości uprawnień do wzruszania uchwał samorządu radców prawnych w trybie stwierdzenia ich nieważności.
Zasadnie odwołano się w zaskarżonej decyzji do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 grudnia 2009r. sygn. akt K 4/08, w którym przeanalizowano analogiczne sformułowanie dotyczące nadzoru Ministra Sprawiedliwości nad działalnością samorządu zawodowego zawarte w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.).
Wobec analogicznego określenia zakresu nadzoru Ministra Sprawiedliwości wobec samorządu radców prawnych uwagi Trybunału Konstytucyjnego są aktualne także w odniesieniu do art. 5 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, co też wskazano w omawianym wtoku Trybunału Konstytucyjnego.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że podstawowym środkiem służącym zagwarantowaniu, że aktywność samorządowa w obrębie działalności normodawczej będzie zgodna z porządkiem prawnym obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej, jest uchylenie sprzecznej z prawem uchwały organu samorządowego. Ustawa o radcach prawnych przewiduje, że zastosowanie tego środka wymaga współdziałania Ministra Sprawiedliwości i Sądu Najwyższego. W myśl art. 47 ust.1 u.r.p. organy samorządu przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości odpis każdej uchwały w terminie 21 dni od daty jej podjęcia.
Stosownie zaś do ust.2 tego przepisu, Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organów samorządu w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeżeli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy. Sąd utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy bądź uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne, co do sposobu jej załatwienia. Skargę spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
Warto zwrócić uwagę, że ustawodawca nie dookreśla charakteru uchwał, które mogą być poddane weryfikacji poprzez zastosowanie tego środka. Posługuje się bardzo szerokim pojęciem uchwały (por. ww. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r., a także: Piotr Rączka, Działalność prawodawcza samorządów zawodowych w Polsce, Rozdział VII - Kontrola i nadzór nad działalnością prawodawczą samorządów zawodowych, wyd. Dom Organizatora, Toruń 2013). Innymi słowy, omawiany przepis nie wprowadza żadnego ograniczenia przedmiotowego w odniesieniu do uchwał samorządowych, których legalność może być w ramach tej procedury kwestionowana.
W świetle powyższego, Minister Sprawiedliwości słusznie podniósł, że w niniejszej sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji Ministra Sprawiedliwości polegającej na merytorycznym rozstrzygnięciu pozytywnie lub negatywnie o ważności uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...].
Zachodziły zatem przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie, z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 462), co jednakże nie ma większego znaczenia dla interpretacji komentowanego przepisu (por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 1995 r.,SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80, w którym przyjęto, że: "Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy").
Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a, wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron przyjmując, że nie ma przesłanek do merytorycznego rozstrzygania, co do istoty sprawy. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1075/15, LEX 2090369).
Za bezpodstawny należy uznać zarzut zawarty w skardze, że umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było przedwczesne wobec treści art. 61 i 61 a k.p.a. Kodeks wskazuje dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszej z nich nadaje wymiar konkretny, jednocześnie podmiotowy. Jest nią bowiem przypadek wniesienia żądania wszczęcia postępowania przez osobę niebędącą stroną postępowania. Drugą z przesłanek ujęto zbiorczo w formule "gdy (...) z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
Do innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania zaliczyć można m.in.:
sformułowanie żądania wszczęcia postępowania administracyjnego i podjęcia rozstrzygnięcia w odniesieniu do takiego działania organu administracji publicznej, które nie jest wykonywane w formie decyzji administracyjnej, ale które mieści się w zakresie działania administracji publicznej, np. działania realizowanego poprzez wykonanie czynności materialno-technicznej (przyczyna odmowy eliminująca konsekwencję w postaci wydania decyzji bez podstawy prawnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.); nie obejmuje to przypadku, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie (objętej żądaniem) jest sąd powszechny - wówczas bowiem organ wydaje postanowienie o zwrocie podania, o którym mowa w art. 66 § 3 k.p.a.;
wniesienie żądania załatwienia sprawy uprzednio już rozstrzygniętej decyzją ostateczną (odniesienie do wady nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.);
skierowanie do organu wyraźnego żądania wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, w przypadku gdy postępowanie w tej samej sprawie, uprzednio już wszczęte, nie zakończyło się jeszcze wydaniem decyzji ostatecznej;
wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (odmowa wszczęcia zapobiega w tym przypadku wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), (vide: Grzegorz Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, LEX).
W przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z wyżej wskazanych przesłanek dotyczących odmowy wszczęcia postępowania, organ zatem słusznie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nawet jeżeli uznać, że sytuacja zaistniała na gruncie niniejszej sprawy może być zakwalifikowana jako "inna uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego" w rozumieniu art. 61 a) k.p.a., to i tak nie ma to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ w świetle tego, co już powiedziano, Minister Sprawiedliwości nie mógł prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności omawianej uchwały i merytorycznie rozpoznać wniosku K. S. W tym stanie rzeczy nie byłoby podstaw do uwzględnienia niniejszej skargi. Tym bardziej, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 2 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1752/15 wyeliminował z obrotu prawnego uchwały organów samorządu radcowskiego, których dotyczył wniosek strony z dnia [...] maja 2015r. inicjujący postępowanie zakończone decyzją poddaną kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło