VI SA/Wa 3934/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników radiofonicznych i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez P. S.A. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] września 2014 r., wydana na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze zm.) – także jako ustawa - oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S. A. z [...] lipca 2014 r., nakazującą spółce dokonania rejestracji 47 używanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającą opłatę za używanie - niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych - w kwocie 8 319,00 zł. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym; W dniu [...] marca 2014 r. w godz. 10.30-11.30 w lokalu użytkowym – ul. [...] - zajmowanym przez P. S.A. z siedzibą w W. przeprowadzono kontrolę z zakresie realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych. W wyniku czynności kontrolnych ujawniono w lokalu użytkowym 10 odbiorników telewizyjnych zarejestrowanych oraz ustalono, że spółka używa 47 odbiorników radiofonicznych niezarejestrowanych znajdujących się w 47 samochodach służbowych, które w czasie kontroli były w terenie. Przebieg kontroli został potwierdzony protokołem, sporządzonym w obecności pracownika specjalisty ds. administracyjno-socjalnych – J. B. Do protokołu załączono jej oświadczenie, w którym stwierdziła, iż odbiorniki znajdujące się w samochodach są przystosowane do natychmiastowego odbioru programu. Weryfikacja tej okoliczności nie była możliwa, z uwagi na wykonywanie czynności służbowych przedmiotowymi samochodami. Kontrolerzy uznali, bazując na oświadczeniu pracownika oraz dokumentach leasingowych, iż okres używania 47 odbiorników radiofonicznych należało określać od dat zawarcia umowy leasingu na poszczególne samochody poczynając od [...] stycznia 2011 r., a kończąc na dacie [...] marca 2014 r. Pismem [...] kwietnia 2014 r. organ poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. W toku czynności wyjaśniających, strona oświadczyła, iż kontrola została przeprowadzona z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nie powiadomiono podmiotu kontrolowanego o fakcie prowadzenia kontroli i tym samym oświadczenia składane były przez osobę do tego nieupoważnioną. Strona wyjaśniła, iż w niektórych spośród 47 odbiorników zamontowane są urządzenia wielofunkcyjne, z opcją GPS i DVD, które zgodnie ze stanowiskiem KRRiT nie podlegają opłacie abonamentowej. Decyzją z [...] lipca 2014 r., Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nakazał spółce dokonania rejestracji 47 używanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalił opłatę za używanie ich bez wymaganej rejestracji - w kwocie 8319,00 zł. W uzasadnieniu organ przytaczając podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia podkreślił, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz zgodnie z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r., poz. 1676), realizację obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych stanowi zgłoszenie nabycia odbiorników w placówce operatora publicznego w ciągu 14 dni od zakupu. Ponadto organ podkreślił, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, przyjmuje się domniemanie, że podmiot posiadający odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny będący w stanie pozwalającym na natychmiastowy odbiór programu, zapewne używa tego odbiornika. Pismem z [...] lipca 2014 r., spółka odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów zarówno z zakresu prawa materialnego, jak również prawa procesowego. W uzasadnieniu, strona podniosła, że podczas czynności kontrolnych nie była należycie reprezentowana, tym samym ustne oświadczenia "osoby uczestniczącej w kontroli", nie powinny stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Dodatkowo, spółka podkreśliła, iż podczas trwania czynności, nie przeprowadzono oględzin samochodów, opierając się jedynie na domniemaniach. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją powołaną na wstępie, Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy i odnosząc go m.in. do treści art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych podkreślił, że ustawodawca nie wyposażył kontrolerów Poczty Polskiej S.A., jako uprawnionych do kontroli, w narzędzia umożliwiające ustalanie tożsamości osób obecnych podczas kontroli czy też prowadzenia oględzin odbiorników. Zatem okoliczności dotyczące ilości odbiorników, ich zdolności do natychmiastowego odbioru muszą być oparte jedynie na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli. Zdaniem organu, bezspornie można uznać, iż J. B. posiadała niezbędną wiedzę o zakresie kontroli oraz na temat ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych, wystarczającym dla uznania odpowiedzialności podmiotu było wykazanie, iż odbiorniki będące w stanie technicznym umożliwiającym odbiór programu znajdowały się w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym, użytkowanym przez przedsiębiorcę. Odnosząc się do zarzutów odwołania, w zakresie naruszenia przepisów art. 77 ust. 6, art. 79 i art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wyjaśnił, iż działania kontrolne uregulowane w ustawie o opłatach abonamentowych, nie dotyczą kontroli działalności gospodarczej, zatem nie był konieczny udział osoby uprawnionej do reprezentacji spółki. Organ odnosząc się do zarzutów w zakresie ustaleń faktycznych, wyjaśnił ponadto, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia kontroli, ani też dokumentów potwierdzających, iż w niektórych samochodach znajdowały się urządzenia wielofunkcyjne. Spółka mimo, iż zarzucała zaistnienie szeregu uchybień w przeprowadzonej kontroli, to nie wykazała wszelkimi możliwymi sposobami braku podstaw do nałożenia przedmiotowej sankcji administracyjnej. Okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości, toteż organ nie miał potrzeby poszukiwania innych dowodów. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu na wszystkich jego etapach, zatem rezygnując z uprawnień wynikających z art. 10 k.p.a., strona godziła się z ustaleniami organu. Organ podkreślił, iż strona w toku postępowania nie przedstawiła dowodów, które mogłyby choćby uprawdopodobnić, iż ujawnione w toku kontroli urządzenia nie umożliwiały odbioru programów. Konkludując wyjaśnił, iż okoliczność, że funkcja radia nie jest wykorzystywana, nie stanowiła podstawy do zniesienia obowiązku rejestracji i ponoszenia opłat abonamentowych, gdyż potencjalnie podmiot mógłby z niej korzystać. Od powyższej decyzji pismem z [...] października 2014 r., spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa, w tym: - art. 2 ust. 2, art. 2 ust. 4, art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych; - art. 77 ust. 6, art. 79 oraz art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; - art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1-2 k.p.a. Uzasadniając skargę, strona podtrzymała argumentację prezentowaną na etapie postępowania administracyjnego, dodając, iż organ nie ustalił bezsprzecznie rzeczywistej możliwości odbiorników radiowych do natychmiastowego odbioru programu. Ponadto spółka podniosła, iż z oświadczenia J. B. nie wynikało – jak przyjęły to organy – aby odbiorniki były w stanie natychmiastowego odbioru programu, bowiem poinformowała ona, iż: " uruchomienie tych odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następującej przyczyny: samochody są w terenie". W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podkreślając że prawidłowo wskazał podstawy prawne i wyczerpująco wyjaśnił zaskarżone rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W wyniku kontroli ustalono używanie przez skarżącą 47 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Odbiorniki te nie podlegały wyłączeniu z rejestracji, gdyż nie spełniały przesłanek ich wykorzystywania lub przeznaczenia podanych w art. 5 ust. 2 ustawy. Odbiorniki nie były wykorzystywane wyłącznie przy tworzeniu audycji lub innych przekazów, do tworzenia, rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiowych lub telewizyjnych, w tym do kontroli jakości rozpowszechniania lub rozprowadzania. Odbiorniki skarżącej nie były także przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, gdyż czynności te nie należały do przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej. W tych ustaleniach organu wszystkie odbiorniki radiofoniczne podlegały, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, rejestracji, jednakże skarżącego tego obowiązku nie dopełniła. Skarżąca na podstawie art. 79 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 80 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wywodziła zarzut, o nie powiadomieniu spółki o zamiarze przeprowadzenia kontroli i dokonania czynności kontrolnych z odebraniem oświadczenia od osoby nieupoważnionej przez spółkę. Organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), a kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 ust. 4 wymienionej ustawy). Należy jednak zwrócić uwagę, że powołane przez skarżącą przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawarte są w jej rozdziale 5 - Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Tymczasem kontrola nie dotyczyła działalności gospodarczej skarżącej lecz obowiązku rejestracji posiadanych i używanych przez spółkę odbiorników (art. 7 ust. 1 ustawy). Obowiązek ten wynika wprost z ustawy o opłatach abonamentowych i dotyczy wszystkich podmiotów posiadających odbiorniki radiofoniczne. W związku z tym kontrola jedynie ma obowiązek stwierdzić ile odbiorników posiada kontrolowany podmiot i czy okazał dokumenty ich rejestracji. Nie było zatem trafne ze strony skarżącej podnoszenie zarzutu wywodzonego ze wskazanych przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu nie był także trafny zarzut przeprowadzenia czynności kontrolnych w obecności pracownika skarżącej nieupoważnionego pisemnie przez spółkę do składania oświadczeń. Pracownik obecnym przy kontroli to, jak wynika z odcisku pieczęci, "specjalista ds. administracyjno – socjalnych". Był to zatem pracownik zajmujący się sprawami administracyjnymi spółki, a więc posiadający wiedzę także na temat zamontowanych w samochodach skarżącej odbiorników radiofonicznych, stwierdzając w złożonym oświadczeniu jedynie to, co było mu wiadome. W czasie kontroli pozyskano dokument stwierdzający ilość samochodów posiadanych przez skarżącą z podanymi numerami rejestracyjnymi. Skarżąca nie zaprzeczała, aby posiadane przez nią pojazdy, w ilości ustalonej załączonym w czasie kontroli dokumentem, nie były wyposażone w odbiorniki radiofoniczne, a więc w zakresie tych ustaleń zgadzała się z tym co stwierdziła kontrola. Podnosząc fakt wyposażenia dodatkowego tych odbiorników w inne urządzenia, faktycznie stwierdziła, że były to odbiorniki radiowe, a jedynie z dodatkowymi funkcjami. Skarżąca postawiła zarzut o nieprzeprowadzeniu przez organ kontrolny ustaleń o możliwości natychmiastowego odbioru programów przez przedmiotowe odbiorniki. Jak wynika z protokołu kontroli, żaden z odbiorników samochodowych nie był możliwy do sprawdzenia w czasie kontroli, gdyż wszystkie pojazdy spółki były w czasie kontroli poza spółką. W toku postępowania administracyjnego spółka nie przedstawiła natomiast żadnego dowodu na poparcie swoich stwierdzeń, iż odbiorniki te nie spełniały wymogu technicznego umożliwiającego natychmiastowy odbiór programów. Należy zatem za Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazać, że obowiązki organu nie przeczą tezie, iż w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r. wydany w sprawie II GSK 1478/10). Skarżąca w istocie nie zaprzeczała, że odbiorniki zamontowane w jej samochodach spełniały warunek z art. 2 ust. 2 ustawy – możliwość natychmiastowego odbioru programów. Przejawiając natomiast bierność w zakresie wykazania, że było inaczej, nie podjęła co do tych okoliczności żadnej inicjatywy dowodowej. Należy w związku z tym w pełni podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wymienionym wyroku uznając, że ustalenia kontroli były prawidłowe, nie naruszając przepisu art. 2 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. poz. 1676) zgłoszenie (do rejestracji odbiornika RTV) składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników. W czasie kontroli ustalono, że część pojazdów z odbiornikami radiofonicznymi zakupiono w 2011 r., a ostatnie [...] marca 2014 r. Kontrola odbyła się w dniu [...] marca 2014 r., zatem termin podany w § 3 rozporządzenia do rejestracji odbiorników w tych samochodach w dniu kontroli już minął. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika i taka opłata została na skarżącą nałożona. W tych warunkach, nie znajdując podstaw do stwierdzenie naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.