VI SA/Wa 3943/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-19
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewykonania przez stronę obowiązku uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające sytuację majątkową?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny, a także nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty potwierdzające jej sytuację majątkową pomimo wezwania sądu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskującym o prawo pomocy, który musi udowodnić swoją sytuację uprawniającą do zwolnienia z kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia obciążonego zajęciem komorniczym, a po potrąceniu pozostaje jej do dyspozycji 1290 zł miesięcznie oraz ma konieczność spłaty kredytu hipotecznego. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową, jednak skarżąca nie dostarczyła wymaganych dokumentów ani nie udzieliła wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania skarżącej J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. S. (dalej też jako skarżąca) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z podanych przez skarżącą w formularzu informacji wynika, iż skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W rubryce 5 Formularza skarżąca oświadczyła, iż utrzymuje się z wynagrodzenia, obciążonego zajęciem komorniczym. Po potrąceniu pozostaje jej do dyspozycji kwota 1 290 złotych miesięcznie. Skarżąca wskazała przy tym na konieczność spłaty kredytu hipotecznego.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
a. wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiada, jeżeli skarżąca nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano skarżącą do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia),
b. dokumentu wskazującego wysokość otrzymywanego przez skarżącą wynagrodzenia, (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę),
c. dokumentów potwierdzających fakt obciążenia skarżącej koniecznością spłaty kredytu hipotecznego (w tym wskazanie na wysokość miesięcznej raty) oraz zajęcia komorniczego wynagrodzenia skarżącej (w tym wskazanie wysokości egzekwowanej kwoty).
Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 28 kwietnia 2015 roku, przy czym skarżąca do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło