VI SA/Wa 395/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2021 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ"), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt I lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm., dalej: "ustawa świadczeniach"), art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), uchylił decyzję [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lipca 2013 r. w całości i ustalił, że A. L. (dalej: "Strona", "Skarżący") podlegał od 1 maja 1999 r. do 30 września 1999 r. oraz od 16 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] pismem z 23 sierpnia 2012 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez Stronę z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. Rozpatrując ww. wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z [...] lipca 2013 r., stwierdził, że Strona w okresie od 1 stycznia 1999 r. do dnia zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej została objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nr [...] w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy [...]. Skarżący 22 lipca 2013 r. od ww. decyzji złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Prezes NFZ po rozpoznaniu odwołania Skarżącego wyjaśnił, że w okresie objętym decyzją I instancji zastosowanie miały przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28 poz. 153, z późn. zm., dalej: "ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym"), obowiązującej do 31 marca 2003 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45 poz. 391, z późn. zm., dalej: "ustawa o ubezpieczeniu w NFZ"), obowiązującej do 30 września 2004 r., oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U, z 2021 r. poz. 423, z późn. zm., dalej: "ustawa o systemie ubezpieczeń"), obejmowały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. Nadto we wskazanym okresie obowiązywały również kolejno trzy ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz, U, Nr 41, poz. 324, z późn zm., dalej: "ustawa o działalności"), obowiązującej do 31 grudnia 2000 r., w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178, z późn. zm., dalej: "Prawo działalności") i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, , z późn. zm., dalej: "ustawa o swobodzie działalności"), zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną, dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg ustawy o działalności po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji). Prezes NFZ opisał następnie przebieg postępowania administracyjnego oraz wyjaśnił, że ustalił, że z informacji zawartych w CEIDG wynika, że Strona rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od 28 kwietnia 1995 r., a 26 lipca 2013 r. wykreśliła jej prowadzenie. Jako datę zaprzestania wykonywania działalności wskazała 20 lipca 2013 r. Przeważającym przedmiotem działalności była sprzedaż detaliczna pozostałych nowych wyrobów prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Organ wskazał, że w aktach administracyjnych widnieje wniosek z 23 sierpnia 2012 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] w którym ZUS wskazał, że na koncie Strony z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej widnieje dokument zgłoszeniowy płatnika składek od 1 stycznia 1999 r. (brak wyrejestrowania) i w okresie od 16 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r. oraz zgłoszenie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego ZUS ZZA od 1 stycznia 1999 r. (brak wyrejestrowania) i w okresie 16 kwietnia 2000 r. - 31 października 2000 r. Płatnik złożył dokumenty rozliczeniowe za okres: 5/1999 r. - 9/1999 r. oraz 4/2000 r. - 10/2000 r. z wykazaną podstawą i składką na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto ZUS poinformował, że w okresie od 1 stycznia 1999 r. nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez Stronę z ww. tytułu, z uwagi na występowanie okoliczności wyłączającej obowiązek tych ubezpieczeń tj. posiadanie uprawnień emerytalnych. Organ po przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy orzekł, uznał konieczność uchylenia decyzji I instancji i stwierdzenia podlegania Strony od 1 maja 1999 r. do 30 września 1999 r. oraz od 16 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący wniósł 26 stycznia 2022 r. skargę na decyzję Prezesa NFZ z [...] grudnia 2021 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ działań mających na celu dostateczne wyjaśnienie sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na stwierdzeniu, że mimo braku zeznań podatkowych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za lata 1999 - 2000 r. Prezes NFZ stwierdził, iż w okresie wskazanym w sentencji zaskarżonej decyzji Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako przedsiębiorca. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją decyzję oraz wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W okresie objętym zaskarżoną decyzją obowiązywały przepisy ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym oraz ustawy o systemie ubezpieczeń. Zgodnie z art. 8 pkt 1 lit. c ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 2, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi. Jak wynika z art. 11 ust. 1 tej ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 8 pkt 1, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym lub ubezpieczeniu społecznym rolników, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń, w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym zaskarżoną decyzją, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. W świetle natomiast art. 13 ust. 4 tej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne we wskazanych okresach, 3w tym osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Zgodnie z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ w niniejszej sprawie, Skarżący rozpoczęła od 28 kwietnia 1995 r. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nr [...] w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy [...], a 26 lipca 2013 r. wykreśliła jej prowadzenie. Ponadto z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 23 sierpnia 2012 r. wynika, że na koncie Skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej widnieje dokument zgłoszeniowy płatnika składek od 1 stycznia 1999 r. (brak wyrejestrowania) i w okresie od 16 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r. oraz zgłoszenie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego ZUS ZZA od 1 stycznia 1999 r. (brak wyrejestrowania) i w okresie 16 kwietnia 2000 r. - 31 października 2000 r. Płatnik złożył dokumenty rozliczeniowe za okres: 5/1999 r. - 9/1999 r. oraz 4/2000 r. - 10/2000 r. z wykazaną podstawą i składką na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sytuacji Prezes NFZ prawidłowo uznał, że Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w tym okresie, tj: od 1 maja 1999 r. do 30 września 1999 r. oraz od 16 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r. Podkreślenia wymaga, że kontrolowana decyzja Prezesa NFZ ustala stan faktyczny dotyczący potwierdzenia, że Skarżący, w okresie w niej wskazanym, podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Poddana kontroli Sądu decyzja nie dotyczyła zatem wymiaru składek z tytułu ubezpieczeń zdrowotnych, a jedynie określenia okresu, w którym Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, której to wydanie nie jest ograniczone w czasie. Zagadnienia dotyczące ewentualnego ustalenia wysokości kwotowej składek, ich umorzenia, bądź rozłożenia na raty, a także ocena przesłanki przedawnienia tychże składek należą - stosownie do art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, w tej sprawie ZUS. Powyższe kwestie, mogą zatem być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organy ZUS (por. m.in. wyrok NSA z 14 października 2010 r. sygn. akt II GSK 882/09 oraz uchwała Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt III UZP 8/16, publ. OSNP 2016/12/153). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Prezes NFZ właściwie przeprowadził postepowanie administracyjne, w toku którego zapewnił Skarżącemu czynny udział. W aktach sprawy zostały zgromadzone dowody dające postawę faktyczną do poczynionego w zaskarżonej decyzji ustalenia, że Skarżący, w okresie w niej wskazanym, jako prowadzący działalność gospodarczą, podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 K.p.a. nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).