VI SA/Wa 396/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-14
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która została prawomocnie ukarana dyscyplinarnie wydaleniem ze służby prokuratorskiej za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, może zostać wpisana na listę adwokatów, jeśli od zdarzenia upłynęło 7 lat, a skazanie uległo zatarciu?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości zasadnie sprzeciwił się wpisowi na listę adwokatów, ponieważ osoba ta nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, wynikającej z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. Dopuszczenie się deliktu dyscyplinarnego, który jest jednocześnie przestępstwem, rzutuje na wiarygodność, odpowiedzialność i uczciwość kandydata, nawet jeśli skazanie uległo zatarciu. Okres 7 lat od zdarzenia nie jest wystarczający do uznania odzyskania przymiotu nieskazitelności charakteru, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących kar dyscyplinarnych w adwokaturze.Stan faktyczny
Skarżący, były prokurator, ubiegał się o wpis na listę adwokatów na podstawie zajmowanego stanowiska. Okręgowa Rada Adwokackiej w K. podjęła uchwałę o wpisie, uznając, że spełnia on wymogi formalne. Minister Sprawiedliwości wniósł sprzeciw, wskazując na prawomocne orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów o wydaleniu skarżącego ze służby za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skarżący zarzucił Ministrowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, argumentując, że skazanie uległo zatarciu, a jego dotychczasowe zachowanie daje rękojmię należytego wykonywania zawodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów oddala skargę w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 69a ust. 1 i z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615 ze zm., dalej "u.p.a."), sprzeciwił się wpisowi M. M.(dalej "skarżący" lub "wnioskodawca") na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej w K. dokonanemu na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Nr [...] z [...] października 2015 r.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
Skarżący w dniu 31 sierpnia 2015 r. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z wnioskiem o wpis na listę adwokatów w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.a., w związku z zajmowaniem przez wymagany okres stanowiska prokuratora. Do wniosku dołączył kwestionariusz osobowy, życiorys, odpis dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych, świadectwo egzaminu prokuratorskiego, protokół egzaminu prokuratorskiego, zaświadczenie o niefigurowaniu w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego, oświadczenie lustracyjne oraz rekomendacje dwojga adwokatów. Przekazał także odpis zarządzenia Prokuratora Generalnego o usunięciu z jego akt osobowych odpisu orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym RP z dnia [...]kwietnia 2010 r., sygn. [...].
Na podstawie oświadczenia wnioskodawcy Okręgowa Rada Adwokacka w K. ustaliła, że skarżący uprzednio starał się o wpis na listę radców prawnych, w konsekwencji czego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. podjęła w dniu 26 marca 2010 r. uchwałę o wpisie na listę radców prawnych, od której następnie Minister Sprawiedliwości wniósł sprzeciw.
Okręgowa Rada Adwokacka w K. ustaliła także, że skarżący uchwałą ORA w K. z dnia 19 grudnia 2012 r. został uprzednio wpisany na listę adwokatów Świętokrzyskiej Izby Adwokackiej w K. Wpisowi temu sprzeciwił się jednak skutecznie Minister Sprawiedliwości.
Okręgowa Rada Adwokacka w K. po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy uznała, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, gdyż spełnia on warunki formalne - wnioskodawca ukończył wyższe studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] i uzyskał tytułu magistra, a następnie po odbyciu aplikacji prokuratorskiej zdał egzamin prokuratorski, po czym pełnił czynności prokuratorskie jako asesor, a następnie od 1 lipca 1993 r. do 4 maja 2009 r. pracował na stanowisku prokuratora.
Okręgowa Rada Adwokacka w K. uznała, że wnioskodawca spełnia warunki opisane w art. 65 pkt 1-3 u.p.a., niezbędne do uzyskania wpisu na listę adwokatów, gdyż uznała w świetle treści złożonych przez skarżącego dokumentów, w tym rekomendacji adwokatów K. S. oraz I. W., iż wnioskodawca jest osobą nieskazitelnego charakteru oraz daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata.
Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji wskazał na okoliczność uprzedniego wyrażenia sprzeciwu – decyzją z dnia [...] maja 2010 r. od wpisu na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. (sygn. akt [...], VI SA/Wa 1407/10, II GSK 478/11) oraz - decyzją z dnia [...] marca 2013 r. od wpisu na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w K. (sygn. akt [...], VI SA/Wa 1547/13), z uwagi na przesłankę braku nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata.
Podkreślił, iż przeciwko skarżącemu przed Sądem Dyscyplinarnym dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie toczyło się postępowanie dyscyplinarne (sygn. akt [...]). Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów orzeczeniem z dnia [...]wietnia 2010 r. uznał, że skarżący uchybił godności urzędu prokuratorskiego i orzekł o jego wydaleniu ze służby prokuratorskiej. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 21 lipca 2010 r. Wskazał ponadto, że zarządzeniem z dnia [...]sierpnia 2015 r. Prokurator Generalny, na wniosek ukaranego, zarządził usunięcie odpisu ww. orzeczenia z akt osobowych wnioskodawcy, który korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych, zaś z załączonego do akt zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika ponadto, że nie figuruje on w Kartotece Karnej tego Rejestru.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości, z uwagi na powyższe, nie można przyjąć, że skarżący spełnia wymóg nieskazitelnego charakteru i daje swym dotychczasowym zachowaniem rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, zgodnie z przepisem art. 65 pkt 1 u.p.a., w związku z czym organy samorządu adwokackiego niesłusznie dokonały wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów. Minister Sprawiedliwości dokonał negatywnej oceny przesłanki rękojmi na podstawie posiadanych informacji, dotyczących uprzedniego zachowania skarżącego, który wykonując zawód prokuratora, w dniu 28 lutego 2008 r. kierował samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości. Organ zauważył, że zatarcie skazania w rozumieniu prawnokarnym i usunięcie wzmianki o ukaraniu w aktach prokuratora, na gruncie postępowania administracyjnego nie oznaczają, że czyn ten nie został popełniony, gdyż nadal istnieje jako fakt społeczny i winien być przedmiotem oceny, szczególnie przy badaniu przesłanki spełniania rękojmi należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego. Dla oceny postawy moralno-etycznej kandydata do takiego zawodu nie ma znaczenia fakt przedawnienia czy zatarcia kary, ponieważ uznanie ukarania za niebyłe nie uniemożliwia dokonania oceny tych faktów pod kątem nieskazitelności charakteru i dotychczasowego zachowania dającego rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Ponadto okoliczność, że skazanie za określone przestępstwo uległo zatarciu, nie wyłącza możliwości oceny zachowania się osoby, w stosunku do której zatarcie nastąpiło, w celu ustalenia, czy spełnia ona ustawowo określone przesłanki (vide: uchwała SN z dnia 27 listopada 1984 r. - III AZP 6/84, OSPiKA 1987, nr 7-8 z glosą S. Miteckiego, J. Grochowskiego, OSPiKA 1987, nr 7-8, s. 270-273).
Minister Sprawiedliwości wskazał, że stanowisko dotyczące rozumienia pojęcia skazania na gruncie innych postępowań, przedstawił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt SDI 32/10, zgodnie z którym zatarcie skazania jest pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, że skazanie, jako zdarzenie historyczne, nie miało w ogóle miejsca. Trafny jest jednak pogląd, że nie oznacza to, że zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu, gdyż nie chodzi w tym przypadku o domniemanie, lecz o pewną fikcję prawną, skoro domniemanie zostało wcześniej obalone prawomocnym wyrokiem. Zwrotu "skazanie uważa się za niebyłe" nie można zatem interpretować w ten sposób, że uważa się je za niebyłe z mocą wsteczną, a skazany odzyskuje m.in. wypracowane przed zapadnięciem wyroku dobre imię (por. Blanka J. Stefańska, "Skutki zatarcia skazania", Prokuratura i Prawo 10/2007, s .55). Wpływ na ocenę nieskazitelności charakteru skarżącego pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ma przede wszystkim fakt dopuszczenia się zachowania, które skutkowało skazaniem w postępowaniu dyscyplinarnym na karę wydalenia ze służby prokuratorskiej. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, dopuszczenie się zachowań będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, podczas pełnienia funkcji prokuratora, rzutują na wiarygodność wnioskodawcy, jego odpowiedzialność oraz uczciwość. W ocenie organu, swoim zachowaniem skarżący sprzeniewierzył się podstawowym zasadom wykonywanego zawodu prokuratora wynikającym z art. 44 ust. 2 ustawy o prokuraturze, który nakazuje strzeżenie w czasie służby i poza służbą powagi sprawowanego urzędu i unikania wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności prokuratora i naruszyć zaufanie obywateli do organów ścigania.
Według Ministra Sprawiedliwości istotne znaczenie dla dokonanej oceny ma przy tym okoliczność, że od zaistnienia zdarzeń będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego upłynęło dopiero 7 lat. Nie jest to okres wystarczający do przyjęcia, że skarżący odzyskał przymiot nieskazitelności charakteru wnioskodawcy i daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Ocena drogi życiowej skarżącego w okresie po orzeczeniu dyscyplinarnym nie daje podstaw do uznania, iż zaistniały zdarzenia, które mogłyby prowadzić do zmiany dokonanej powyżej oceny. Okoliczność ta ma szczególne znaczenie zwłaszcza wobec wzorca przyjętego przez ustawodawcę w art. 82 ust. 2 u.p.a., który stanowi że kara dyscyplinarna wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia tej kary.
Mając na uwadze powyższe, Minister Sprawiedliwości uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 65 pkt 1 u.p.a., co podważa jego zdolność do wykonywania zawodu adwokata, jako zawodu zaufania publicznego sprawowanego w interesie wymiaru sprawiedliwości, jak i przyszłych klientów wnioskodawcy.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 65 pkt 1 u.p.a. polegające na błędnej wykładni pojęcia nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata,
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz nieuwzględnieniu słusznego interesu skarżącego i ograniczenie jego uprawnień w rozwijaniu działalności zawodowej.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że Minister Sprawiedliwości dokonując oceny etyczno-moralnej jego postepowania skoncentrował się jedynie na fakcie dyscyplinarnego ukarania strony, będącego konsekwencją występku, za którego popełnienie skazanie uległo już zatarciu. Nadmienił, że Prokurator Generalny RP zarządzeniem z [...]sierpnia 2015 r. sygn. akt[...]usunął z jego akt osobowych orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym o wymierzeniu kary dyscyplinarnej.
Skarżący wskazał, że w sposób nieskazitelny i nienaganny przez 20 lat wykonywał zawód prokuratora, uzyskiwał pozytywne opinie pracownicze, co przez pryzmat właściwie pojmowanej rękojmi powinno dawać gwarancję prawidłowego i profesjonalnego wykonywania przez niego obowiązków wynikających z zawodu adwokata. Składając wniosek o wpis na listę adwokatów do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. kandydat uzyskał dwie pozytywne rekomendacje od adwokatów z okręgów, gdzie wykonywał zawód prokuratora, a więc doskonale go znających. Ponadto skarżący, ani przed zdarzeniem będącym podstawą do jego ukarania, ani po tym zdarzeniu, nie wchodził nigdy w konflikt z prawem. Skarżący podkreślił, że od 2012 r. do chwili obecnej nieodpłatnie świadczy porady prawne w Centrum Interwencji Kryzysowej przy Hufcu Pracy w S.
Skarżący odwołał się ponadto do charakteru prawnego sprzeciwu. W jego ocenie Minister Sprawiedliwości nie wykazał, że Okręgowa Rada Adwokacka w K. zakwestionowaną uchwałę podjęła w sposób dowolny. W jego ocenie wszelka ingerencja władzy państwowej, którą reprezentuje Minister Sprawiedliwości, w takim przypadku musi być szczególnie rozważna, skoro eliminuje z obrotu prawnego rozstrzygnięcie w przedmiocie wpisu, podjęte przez właściwe organy samorządu zawodowego, upoważnione do tego na mocy norm konstytucyjnych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o syg. akt. II GSK 325/07).
Zdaniem skarżącego Minister Sprawiedliwości w skarżonej decyzji nie uwzględnił specyfiki nieskazitelności i rękojmi niezbędnej do wykonywania zawodu adwokata i prokuratora. Cele i istota obu zawodów prawniczych są bowiem zupełnie odmienne, a ich odmienna specyfika powoduje też odmienne znaczenie rękojmi do wykonywania każdego z tych zawodów. W szczególności, w ramach uznania administracyjnego i przy przyjęciu, że istotą zawodu adwokata jest udzielanie pomocy prawnej nie sposób dopatrzeć się, według skarżącego, bezpośredniej więzi funkcjonalno-rzeczowej między faktem popełnienia występku przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym, a ewentualnym przyszłym udzielaniem pomocy prawnej w ramach zawodu adwokata. Skarżący zdając sobie sprawę z naganności swego zachowania uważa, że w sprzeciwie nie dokonano prawidłowej analizy charakteru czynu karalnego jakiego się dopuścił, bowiem czyn ten nie ma charakteru kryminalnego, hańbiącego, dyskwalifikującego w zawodach prawniczych. Zdaniem skarżącego pominięto incydentalny charakter czynu, który nie korespondował z postawą i zachowaniem kandydata przed i po jego popełnieniu. Wbrew twierdzeniom organu rodzaj i charakter występku nie pozbawia skarżącego przymiotu rękojmi niezbędnej do wykonywania zawodu adwokata. Czyn karalny (będący także przedmiotem postępowania dyscyplinarnego) jest bowiem nie tylko incydentalny, ale pozostaje w odległym i nie przystawalnym związku przyczynowo-skutkowym, z rękojmią do wykonywania zawodu adwokata w szczególności.
W związku z powyższym skarżący stwierdził, że istnieją pełne podstawy do przyjęcia, iż swoim dotychczasowym zachowaniem daje on pełną rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Okręgowa Rada Adwokacka w K., będąca uczestnikiem niniejszego postępowania, nie przedstawiła stanowiska procesowego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań wskazać trzeba, iż uprawnienie do wniesienia sprzeciwu, który przysługuje Ministrowi Sprawiedliwości, realizuje prawo Państwa do sprawowania nadzoru nad wypełnianiem przez organy samorządu adwokackiego zdecentralizowanych zadań publicznych. W postępowaniu sprzeciwowym przedmiotem oceny jest kwestia istnienia ewentualnych wad ostatecznej decyzji o wpisie, uzasadniających pozbawienie jej mocy wiążącej. Minister Sprawiedliwości, rozważając zasadność wniesienia sprzeciwu, ocenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu na listę adwokatów, określone w art. 65 i art. 66 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie Minister Sprawiedliwości uznał, że skarżący spełnia przesłanki zawarte w art. 65 pkt 2 i 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, uprawniające do wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, jednakże nie spełnia przesłanek wynikających z art. 65 pkt 1 powołanej ustawy.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Podniesione w skardze zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, w związku z czym Sąd w pierwszej kolejności dokonuje oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zarzutów procesowych, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, mogło dojść do wydania w sprawie kwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia. Jedynie bowiem zachowanie wymogów proceduralnych pozwala organowi administracji publicznej na właściwe zastosowanie wykładanych przez niego przepisów prawa materialnego.
Skarżący wadliwości w procedowaniu organu upatruje w tym, że podjął on decyzję o sprzeciwie bez należytego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, ograniczając także jego uprawnienia w rozwijaniu działalności zawodowej (naruszenie art. 7 kpa).
W związku z tym zarzutem należy podkreślić, że kompetencją Ministra Sprawiedliwości nie jest ponowne rozpatrzenie (po raz kolejny) sprawy o wpis na listę adwokatów, gdyż postępowanie sprzeciwowe nie jest postępowaniem przed organem III instancji, lecz postępowaniem nadzorczym i odrębnym wobec prowadzonego przez organy samorządu adwokackiego, rozpoznawczego (i dwuinstancyjnego) postępowania z wniosku o dokonanie wpisu na listę adwokatów.
W postępowaniu tym Minister Sprawiedliwości nie załatwia sprawy administracyjnej inicjowanej wnioskiem o dokonanie wpisu na listę adwokatów, albowiem należy ona do ustawowych kompetencji organu samorządu zawodowego, przed którym, w związku ze złożonym wnioskiem, toczy się postępowanie rozpoznawcze i wyjaśniające w sprawie o dokonanie wpisu. W postępowaniu sprzeciwowym natomiast Minister Sprawiedliwości, jako organ nadzoru, kontroluje, czy zebrany w postępowaniu prowadzonym przed organami korporacji zawodowej materiał dowodowy stanowi, z punktu widzenia normatywnych przesłanek warunkujących dokonanie wpisu na listę adwokatów, dostateczną faktyczną podstawę, aby wpisu tego dokonać, tj. z punktu widzenia istnienia/nieistnienia wad prawnych ostatecznego rozstrzygnięcia o wpisie, uzasadniających pozbawienie uchwały mocy prawnej. Z tego względu postępowanie sprzeciwowe, jako postępowanie nadzorcze, ogranicza stosowanie przepisów procedury administracyjnej. Organ proceduje bowiem jedynie w kierunku zweryfikowania prawidłowości uchwały organu samorządu zawodowego adwokatów, a zatem podejmowane w tym trybie czynności mają tylko na celu sprawdzenie, czy dokonany wpis jest zgodny z prawem. Minister Sprawiedliwości nie prowadzi zatem nowego postępowania dowodowego, lecz ocenia materiał dowodowy, który stanowił podstawę faktyczną dokonanego wpisu, i w tym względzie weryfikuje materiał źródłowy. Natomiast konsekwencją skorzystania z uprawnienia do wniesienia sprzeciwu jest wyeliminowanie uchwały o wpisie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc oraz zniesienie całego postępowania, w rezultacie którego została ona wydana, co oczywiście nie wyklucza możliwości ponownego ubiegania się o wpis przez osobę zainteresowaną.
Skarżący, formułując swój wniosek o wpis na listę adwokatów, powołał się na art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze. Zgodnie z tym przepisem, wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód radcy prawnego albo notariusza. W myśl art. 65 przedmiotowej ustawy, na listę adwokatów może być wpisany ten, kto:
1) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
2) korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1 i 2.
Minister Sprawiedliwości, oceniając prawidłowość dokonanego wpisu, w pełni zasadnie uznał, że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 65 pkt 2 i 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, uprawniające do wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, jednakże nie spełnia przesłanek wynikających z art. 65 pkt 1 powołanej ustawy. Ze sprawy wynika bowiem, że w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), polegającego na prowadzeniu przez skarżącego w dniu 28 lutego 2008 r. w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego, orzeczeniem z dnia 12 kwietnia 2010 r. Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym wymierzył skarżącemu karę wydalenia ze służby prokuratorskiej. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 21 lipca 2010 r.
Analizując powyższe okoliczności, należy zgodzić się z Ministrem Sprawiedliwości, że Okręgowa Rada Adwokacka w K. błędnie przyjęła, iż skarżący spełnia przesłankę nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Jak trafnie wskazał Minister, dopuszczenie się deliktu dyscyplinarnego, którego znamiona wyczerpują także znamiona przestępstwa popełnionego z winy umyślnej, rzutują na jego wiarygodność, odpowiedzialność i uczciwość przy wykonywaniu czynności adwokata, zważywszy że czyn z art. 178a § 1 kk został popełniony podczas pełnienia przez skarżącego funkcji prokuratora, co w odbiorze społecznym oceniane jest nader nagannie. Oceny Sądu nie może zmieniać fakt, że na dzień złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów, skarżący nie figurował w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego. Minister Sprawiedliwości prawidłowo twierdzi, że dla oceny postawy etyczno - moralnej nie ma znaczenia fakt przedawnienia czy zatarcia kary, ponieważ uznanie ukarania za niebyłe nie uniemożliwia dokonania oceny tych faktów pod kątem nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania dającego rękojmię należytego wykonywania zawodu. Zawód adwokata jest zawodem zaufania publicznego, dlatego też nie można uznać, że po zatarciu skazania można uznać za niebyłe zdarzenia, które legły u jego podstaw.
Wskazać także trzeba, iż przepis art. 82 ust. 2 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze stanowi, że kara wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury. Wobec faktu, że wydalenie z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, organ prawidłowo uznał, że okres ten powinien także upłynąć w przypadku skarżącego, jako osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów, będącej byłym prokuratorem, który w wyniku powyższych zdarzeń opuścił służbę. W przypadku skarżącego okres ten jeszcze nie upłynął (bieg ww. terminu rozpoczął się z dniem 21 lipca 2010 r.), w związku z czym jest niewystarczający aby uznać za spełnioną przesłankę posiadania przez niego nieskazitelnego charakteru oraz, że wykonując zawód adwokata, daje on gwarancję wiarygodności, uczciwości oraz odpowiedzialności przy wykonywaniu czynności, wobec czego zgłoszony sprzeciw Ministra Sprawiedliwości należało uznać za zasadny. Okoliczność, iż skarżący jest byłym prokuratorem, a nie adwokatem, nie może mieć istotnego znaczenia, gdyż przesłanka, o której mowa w art. 65 pkt 1 u.p.a. dotyczy wszystkich zawodów zaufania publicznego, dlatego też norma wynikająca z art. 82 ust.2 tej ustawy znajduje zastosowanie, co wynika w szczególności z celowościowej oraz systemowej wykładni tych przepisów.
Zauważyć też trzeba, iż organ administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa i stojąc na straży praworządności, ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uwzględniając przy tym interes społeczny oraz słuszny interes strony, i prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyjaśniając stronie postępowania zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, co w szczególności zobowiązany jest uczynić w wyczerpującym uzasadnieniu faktycznym i prawnym podejmowanej w sprawie decyzji administracyjnej.
W ocenie Sadu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w pełni wynika, dlaczego Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się dokonanemu wpisowi na listę adwokatów. Podejmując rozstrzygnięcie, organ nadzoru prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, w związku z czym nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 kpa. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ nadzoru argumentacja jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, wskazując na swoją nienaganną służbę prokuratorską przed popełnieniem wspomnianego deliktu, jak również brak jego późniejszej kolizji z prawem oraz wykonywanie działalności charytatywnej, nie może w tym przypadku rozstrzygać o tym, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W tym stanie rzeczy, podjętą w sprawie decyzję należało uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z powyższych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło