VI SA/Wa 4030/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-16
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Niewykonanie wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan majątkowy uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, co skutkuje odmową jego przyznania.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację finansową i stratę za rok obrotowy 2013. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak spółka nie wykonała wezwania, a jej pełnomocnicy wypowiedzieli jej pełnomocnictwo. Wobec braku wymaganych dokumentów, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej B. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej też jako skarżąca, spółka) ), reprezentowana przez pełnomocników – adw. [...] i adw. [...], wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za rok obrotowy 2013 w wysokości 282.889,95 zł oraz brak środków trwałych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 282.889,85 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 388,72 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 marca 2015 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2013,
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2014 i 2015,
c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Przedmiotowe wezwanie wysłane zostało w dniu 3 kwietnia 2015 roku i doręczono je pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 16 kwietnia 2015 roku, przy czym dotychczas nie zostało ono wykonane.
Jednocześnie w dniu 13 kwietnia 2015 roku złożone zostało w Sądzie pismo, podpisane przez ustanowionych w sprawie pełnomocników, informujące o wypowiedzeniu im pełnomocnictwa przez spółkę. W przedmiotowym piśmie pełnomocnicy wskazali, że zostali zarazem zwolnieni z dalszego działania, w związku z czym zwracają się o kierowanie wszelkiej korespondencji wyłącznie na adres spółki.
W zaistniałej sytuacji podkreślić należy, że zgodnie z art. 42 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym.
W niniejszej sprawie Sąd został zawiadomiony o wypowiedzeniu przez stronę skarżącą pełnomocnictwa w dniu 13 kwietnia 2015 roku. Od tej chwili też zobligowany był kierować wszelką korespondencję bezpośrednio do skarżącej spółki. Natomiast dokonane przed tą datą doręczenie pełnomocnikowi skarżącej spółki zarządzenia w przedmiocie usunięcia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, było w pełni skuteczne. Bieg terminu do przedłożenia żądanych dokumentów rozpoczął się zatem w dniu 16 kwietnia 2015 roku i upłynął bezskutecznie z dniem 30 kwietnia 2015 r.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W niniejszej sprawie nienadesłanie przez stronę skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło