VI SA/Wa 404/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-14
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Piotr Borowiecki, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie ukończyła aplikacji radcowskiej, ale zdała egzamin radcowski, może zostać wpisana na listę radców prawnych, jeśli nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet zdanie egzaminu radcowskiego nie zwalnia kandydata z obowiązku spełnienia przesłanki nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Organy administracji prawidłowo oceniły, że dotychczasowe zachowanie skarżącej, w tym problemy podczas aplikacji, postępowanie dyscyplinarne i karne, podważa jej nieskazitelność charakteru i rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego.Stan faktyczny
Skarżąca, J. S., złożyła wniosek o wpis na listę radców prawnych po zdaniu egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych odmówiła wpisu, uznając, że skarżąca nie spełnia wymogu nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, powołując się na problemy podczas aplikacji, postępowania dyscyplinarne i karne. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i Ministra Sprawiedliwości. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę prawną organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę w całości
Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 507 z późn. zm.), utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 roku, Nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] maja 2015 roku, Nr [...] odmawiającą wpisu pani J. S. (zwaną dalej "skarżącą") na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżąca w dniu [...] maja 2015 roku, w związku ze zdaniem egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji, złożyła w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosek o wpis na listę radców prawnych. Jako podstawę prawną wniosku wskazała przepis art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o radcach prawnych.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] odmówiła skarżącej wpisu na listę radców prawnych uznając, że nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Rada ustaliła, że skarżąca w styczniu 2010 roku rozpoczęła odbywanie aplikacji radcowskiej prowadzonej przez Radę OIRP w [...], jednak jej nie ukończyła, ponieważ została skreślona z listy aplikantów. Wskazała w uzasadnieniu, że wobec aplikantki prowadzone były między innymi postępowania dyscyplinarne oraz karne. Okoliczności te w ocenie Rady dały podstawę do uznania, że skarżąca nie dawała rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Od powyższej uchwały skarżąca złożyła odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i wpisanie jej na listę radców prawnych. Zdaniem skarżącej uchwała została podjęta z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędne uznanie, iż nie jest ona nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania ze względu na brak wyczerpującej analizy stanu faktycznego sprawy i lakoniczność uzasadnienia uchwały.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie uchwałą Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uznając, że skarżąca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zdaniem Prezydium Rada OIRP w [...] wyjaśniła okoliczności istotne dla prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, dokonała ich szczegółowej analizy i oceny, co zostało odzwierciedlone w uzasadnieniu, spełniającym warunki określone w przepisie art. 107 § 3 kpa. Prezydium uznało, że zaskarżona uchwała jest również zgodna z przepisami prawa materialnego. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych podzieliło ocenę prawną organu I instancji wyrażoną w sentencji oraz w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wywiodło, że skarżąca nie spełnia przesłanki zawartej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Jej dotychczasowa postawa nie może być uznana za uzasadniającą nieskazitelność charakteru i dającą rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Następnie skarżąca złożyła do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 roku, Nr [...] w sprawie utrzymania w mocy uchwały odmawiającej wpisu na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę OIRP w [...], wnosząc o uchylenie obydwu uchwał i nakazanie wpisania odwołującej na listę prowadzoną przez Radę OIRP w [...], ewentualnie o uchylenie uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz uchwały Rady OIRP w [...] z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie wpisu na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę OIRP w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez OIRP w [...]. Podjętej uchwale zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych w zw. z art 7, art. 77 § 1, art 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu wskazała, że zarówno Prezydium KRRP jak i organ I instancji, poczyniły nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy i dokonały nieprawidłowej oceny prawnej w zakresie wykazania posiadania przez nią cech charakteru pozwalających na przyjęcie, iż spełnia ona przesłankę dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Jej zdaniem ocena została dokonana na podstawie wyrywkowo dobranego materiału dowodowego, bez odniesienia rn.in. do działalności prowadzonej przez odwołującą od ponad 7 lat, do której nie ma zastrzeżeń ze strony setek klientów czy też do sprawowania funkcji zaufania publicznego jako Radnej i Przewodniczącej Rady Powiatu w [...] przez okres dwóch kadencji. Skarżąca podała również w wątpliwość dokonywanie przez władze samorządu zawodowego oceny przesłanki rękojmi owej wskazując na fakt, iż w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] zasiadają osoby, które z uwagi na brak nieskazitelności w przeszłości nie powinny dokonywać ocen w zakresie spełniania przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.
Minister Sprawiedliwości uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Na tę okoliczność wskazał, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 24 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto:
1) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
2) korzysta w pełni z praw publicznych;
3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
4) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego;
5) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski, z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy.
Organ podkreślił, że skarżąca w styczniu 2010 roku rozpoczęła odbywanie aplikacji radcowskiej prowadzonej przez Radę OIRP w [...]. W 2011 roku wszczęte zostało postępowanie w sprawie skreślenia z listy aplikantów, którego podstawę stanowiła negatywna opinia sporządzona przez radcę prawnego sprawującego nad nią patronat. Wpływ na decyzję miały również naruszenia postanowień Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej polegające na nierealizowaniu obowiązującego programu aplikacji i odbyciu tylko dwóch spośród 20 obowiązkowych spotkań z patronem w roku szkoleniowym 2010, a także nieprzestrzeganie postanowień uchwały nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie przepisów porządkowych odbywania zajęć aplikantów w zakresie zasad prowadzenia dziennika aplikanta. Ponadto wskazano na ciągłe spóźnianie się na zajęcia aplikacyjne oraz zachowanie odbiegające od przyjętych norm, które było sygnalizowane przez prowadzących zajęcia opiekunowi roku z ramienia OIRP. Postępowanie w sprawie skreślenia z listy zostało umorzone. Uchwałą nr [...] Rada OIRP w [...] zadecydowała o zaliczeniu skarżącej I roku aplikacji, z uwagi na uzupełnienie wpisów w dzienniku aplikanta oraz uznanie, iż do skreślenia z listy nie jest wystraczająca negatywna opinia patrona. Na II roku aplikacji wnioskodawczym przekroczyła dozwolony limit nieobecności na zajęciach teoretycznych oraz nie wykazała, że odbyła praktyki przewidziane planem szkolenia dla II roku aplikacji, w szczególności nie przedłożyła dziennika aplikanta z wpisami potwierdzającymi odbycie praktyki. Rada OIRP Uchwałą nr [...] zdecydowała o niezaliczeniu jej II roku szkoleniowego. Złożone odwołanie od przedmiotowej uchwały do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie, pozostawione zostało bez rozpoznania, albowiem pomimo wezwania nie uzupełniono jego braków formalnych.
W latach 2013 i 2014 wnioskodawczyni przebywała na urlopie dziekańskim. Ponownie złożony w 2015 roku wniosek o zaliczenie II roku szkolenia na aplikacji nie został uwzględniony. Rada OIRP uchwałą [...] odmówiła wszczęcia w tej sprawie postępowania, W okresie od 2011 do 2014 roku wnioskodawczym przystępowała do egzaminu radcowskiego, ale nie uzyskała wyniku pozytywnego. Do egzaminu radcowskiego, który odbył się w dniach od [...] do [...] marca 2015 r. skarżąca została dopuszczona na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 3 ustawy o radcach prawnych i uzyskała z niego wynik pozytywny.
Minister Sprawiedliwości dokonując oceny sytuacji prawnej skarżącej wskazał, że choć spełnia ona wymagania formalne wynikające z art. 24 ust. 1- 4 i ust. 6 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o radcach prawnych to jednak, jak słusznie uznały organy samorządu radcowskiego, skarżąca nie spełnia przesłanki wpisu na listę radców prawnych, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Nie można bowiem przyjąć, iż jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Analizując ocenę spełnienia przez skarżącą wskazanej przesłanki, dokonaną przez organy samorządu radcowskiego, zauważył, iż została ona oparta na wszelkich znanych okolicznościach dotyczących odwołującej. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości organy samorządu zawodowego dokonały w tej kwestii wyczerpujących i prawidłowych ustaleń faktycznych oraz wszechstronnej i obiektywnej oceny dowodów, których zwieńczeniem była wnikliwa i właściwa ocena prawna sytuacji wnioskodawczyni w kontekście spełnienia przez nią ustawowych wymogów dotyczących nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Potwierdzeniem tego stanowiska były w ocenie organu prowadzone postępowania dyscyplinarne, postępowanie karne. Jej niewłaściwa postawa a także fakt skreślenia jej z listy aplikantów radcowskich z powodu niewypełniania nałożonych na nią z tego tytułu obowiązków.
Ujawnione w toku rozpoznania sprawy zachowania skarżącej, których dopuściła się w czasie odbywania aplikacji, w szczególności polegające m.in. na tym, iż w okresie od kwietnia 2012 r. do grudnia 2012 r., prowadząc na zlecenie pokrzywdzonej, pani B. G., sprawę o zapłatę długu przez F.. s.c, nie wywiązała się z podjętych przez siebie zobowiązań umownych wobec zleceniodawczyni, a także na tym, że w miesiącu sierpniu 2012 r., będąc wezwana przez Rzecznika Dyscyplinarnego do udzielenia wyjaśnień na piśmie bez podania przyczyny ich nie złożyła oraz nie usprawiedliwiła swojego zachowania, a w dniu [...] lutego 2013 r. nie stawiła się na przesłuchanie, bez podania przyczyny i usprawiedliwienia, za które została prawomocnie ukarana karą nagany, a także jej postawa podczas odbywania aplikacji, świadczącą o braku rzetelności i wiarogodności oraz odpowiedzialności za własne czyny i słowa prowadzą do konstatacji, iż brak jest podstawy do uznania wnioskodawczym za osobę o nieskazitelnym charakterze. Podkreślić w tym miejscu bowiem należy, iż nawet w odwołaniu od uchwały o odmowie wpisu skarżącej nie wykazała odpowiedzialności za własne słowa, podnosząc wobec władz samorządowych m.in. niepoparte niczym zarzuty dotyczące współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości wskazane zachowania podważały jej odpowiedzialność, sumienność, rzetelność oraz wiarygodność, a zatem nie pozwalały na uznanie, iż spełniała ona przesłankę rękojmi. Brak tych cech po stronie kandydatki podważało jej przydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego jako zawodu zaufania publicznego. Ponadto w ocenie Ministra Sprawiedliwości także fakt uwikłania się skarżącej w postępowanie karne poddaje pod wątpliwość jej uczciwość
i wiarygodność, a tym samym zaprzecza dawaniu przez wymienioną rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Dlatego też w ocenie Ministra Sprawiedliwości dwukrotne postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z listy aplikantów radcowskich, a w konsekwencji niedokończenie aplikacji radcowskiej, prawomocne ukaranie w postępowaniu dyscyplinarnym czy też toczące się postępowanie karne, nie pozwalały uznać, iż skarżąca nadaje się do wykonywania zawodu, który realizowany powinien być samodzielnie, z poszanowaniem obowiązujących przepisów, zarówno samorządowych jak i dotyczących każdego obywatela.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości, zobowiązanie Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji nakazującej OIRP w [...] wpisanie jej osoby na listę radców prawnych prowadzoną przez OIRP w [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów sądowych poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65), w zw. z art. 7, 77, 107 par 3 kpa polegające na błędnych ustalenia faktycznych:
1) a to na przyjęciu przez Ministra Sprawiedliwości, iż skarżąca nie wykazuje odpowiedzialności za własne słowa i czyny co świadczyć ma o braku nieskazitelności charakteru gdy tymczasem skarżąca pisząc w odwołaniu o współpracy z SB byłego vice Dziekana Rady OIRP w [...] a obecnie członka Komisji statutowo - legislacyjnej OIRP w [...] Pana B. A. powołała się na fakt powszechnie znany w [...] myśląc, że Minister Sprawiedliwości również go zna.
2) a to na przyjęciu przez Ministra Sprawiedliwości jakoby KIRP w Warszawie i OIRP w [...] niespełnienie przez skarżącą przesłanki z art 25 ust. 1 pkt.5 ustawy o radcach prawnych wywiodły z faktu prowadzonych przeciwko niej postępowań karnych oraz skreślenia jej z listy aplikantów radcowskich z powodu niewypełniania przez nią obowiązków aplikanckich, gdy tymczasem skarżąca nigdy nie była skreślona z listy aplikantów radcowskich OIRP w [...] oraz Rada OIRP w [...] nie oparła swego rozstrzygnięcia o odmowie wpisu skarżącej na listę radców prawnych, na toczącym się postępowaniu karnym, z kolei Minister Sprawiedliwości już na podstawie prowadzonego postępowania karnego oparł swoje rozstrzygniecie co wprost przyznaje vide : strona 5 Uchwały Nr [...].
Cyt: "Dlatego też w ocenie Rady dotychczasowe zachowanie wnioskodawczyni, nawet bez uwzględnienia postawionych jej zarzutów w sprawach karnych, nie pozwala na pozytywna ocenę i przyjęcie, iż wnioskodawczym jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania w przyszłości zawodu zaufania publicznego."
3) a to na przyjęciu przez Ministra Sprawiedliwości, iż w odniesieniu do skarżącej dyskwalifikujące zachowania dotyczą lat 2010 do 2015r. gdy tymczasem od 2012r do końca 2014r. skarżąca przebywała na urlopie dziekańskim a z racji zdania egzaminu radcowskiego w marcu 2015r. zrezygnowała z kontynuacji aplikacji radcowskiej w OIRP w [...] w 2015r.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r., skarżąca ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę podniosła, że w OIRP w [...] w 2011 roku było wszczęte jedno postępowanie o skreślenie jej z listy aplikantów. Przedmiotowe postępowanie było zainicjowane przez byłą patronkę i zostało umorzone, a więc nie doszło do skreślenia skarżącej z listy aplikantów radcowskich.
Okoliczność, iż skarżąca nie dokończyła aplikacji radcowskiej nie ma znaczenia w sprawie, albowiem aby uzyskać wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt b ustawy o radcach prawnych nie jest wymagane ukończenie aplikacji. Postępowanie dyscyplinarne o sygn. akt [...] uległo zatarciu na zasadzie art. 71 ust. 5 pkt 1 ustawy o radcach prawnych. Jeżeli zaś chodzi o postępowanie karne to nie zostało ono zakończone, a więc skarżąca korzysta z domniemania niewinności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2015 r., którą organ ten utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] maja 2015 r., w sprawie odmowy wpisu skarżącej na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Skarżąca po wpisie na listę aplikantów radcowskich prowadzoną przez Radę OIRP w [...], rozpoczęła odbywanie aplikacji radcowskiej od dnia [...] stycznia 2010 roku, której w ostatecznym wyniku nie ukończyła. Do egzaminu radcowskiego, który odbył się w dniach od [...] do [...] marca 2015 r. została dopuszczona na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o radcach prawnych stosownie do uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2015r. z siedzibą w [...]. Skarżąca uzyskała wynik pozytywny z egzaminu radcowskiego. W dniu [...] maja 2015r. złożyła wniosek o wpis na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP) w [...] na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.
Organ wpisowy tj. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2015r. odmówiła wpisania jej na prowadzoną przez siebie listę wobec niespełnienia przez nią przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten stanowi, że na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto m.in. jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. O tym, że skarżąca nie spełnia powyższego wymogu organ wpisowy doszedł do przekonania na podstawie zdarzeń mających miejsce w czasie odbywania przez skarżącą aplikacji radcowskiej. Organ ustalił, że w 2011 roku wszczęte zostało przeciwko skarżącej postępowanie w sprawie skreślenia jej z listy aplikantów z uwagi na negatywną opinię sporządzoną przez radcę prawnego sprawującego nad Panią J. S. patronat. Skarżąca odbyła tylko dwa spośród 20 obowiązkowych spotkań z patronem w cyklu szkoleniowym 2010, a także nieprawidłowo prowadziła dziennik aplikanta. Poza tym ciągle spóźniała się na zajęcia aplikacyjne i jej zachowanie odbiegało od przyjętych norm. Ostatecznie postępowanie to zostało umorzone i skarżącej został zaliczony I rok aplikacji.
Sytuacja powtórzyła się na II roku aplikacji i Rada OIRP uchwałą nr [...] zdecydowała o niezaliczeniu skarżącej II roku aplikacji.
W latach 2013/14 skarżąca przebywała na urlopie dziekańskim. Ponadto Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych ustaliła, że wobec skarżącej było prowadzone postępowanie dyscyplinarne na skutek skargi jej klientki Pani B. G., z którą nie rozliczyła się, nie zwróciła 600 złotych oraz nie wystawiła faktury. Skarżąca nie stawiała się na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego OIRP w [...], jak również nie przybyła do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w [...]. Prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2013 roku Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w [...] uznał ją winną popełnienia zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych i orzekł za każde przewinienie karę nagany z ostrzeżeniem i obciążył kosztami postępowania w sprawie. Poza tym ustalone zostało w sprawie, że wobec skarżącej toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym II Wydział Karny w [...] i z tego powodu wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne, które następnie zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego.
Wobec powyższego w ocenie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], dotychczasowe zachowanie skarżącej, nawet bez uwzględnienia stawianych jej zarzutów w sprawach karnych, nie pozwala na pozytywną ocenę i przyjęcie, że jest ona nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania w przyszłości zawodu zaufania publicznego, jakim jest zawód radcy prawnego. Skarżąca ignoruje przepisy prawne (ustawy o radcach prawnych, zasady etyki, regulaminy) obowiązujące w korporacji zawodowej radców prawnych, do której chce uzyskań wpis. Ma również lekceważący stosunek do orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego, którego treści nie pamięta i którego także nie wykonała albowiem nie zapłaciła zasądzonych kosztów. Analogiczną ocenę postępowania i cech charakteru skarżącej dokonały organy odwoławcze tj. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w uchwale z dnia [...] sierpnia 2015r. i Minister Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] listopada 2015r. Organy te nie uwzględniły odwołań skarżącej i utrzymały w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] odmawiającą wpisania skarżącej na listę radców prawnych tejże izby z uwagi na brak nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Sąd rozpatrując skargę Pani J. S. nie stwierdził, aby poprzez wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykreowane w skardze nieścisłości w uzasadnieniu Ministra Sprawiedliwości, a następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. nie mają wpływu na ogólna ocenę, co do niespełnienia przez skarżącą przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, normującej wpisanie jej na listę radców prawnych. Zaskarżona decyzja należy do tzw. decyzji uznaniowych. Uznanie administracyjne występuje w przypadkach, w których w przepisach prawnych stanowi się, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, a nie ma w nich nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Takie słowo "może" występuje w art.24 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Kontrola sądu administracyjnego decyzji uznaniowych jest ograniczona. Sprowadza się do zbadania czy nie przekroczone zostały granice uznania przy wydawaniu decyzji, jak również czy prawidłowo uzasadniono w zgodzie z art. 7 k.p.a. wybór danego rozstrzygnięcia sprawy .W niniejszej sprawie organy orzekające skrupulatnie ustaliły stan faktyczny i należycie uzasadniły, cytując orzecznictwo sądów administracyjnych, z jakich względów skarżąca nie posiada przymiotu nieskazitelności charakteru, oraz które z jej zachowań wpływają na przyjętą ocenę, że nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Należy podkreślić, że organy te oparły swoje rozstrzygnięcie nie na jednostkowym zdarzeniu z życia zawodowego skarżącej ale przeanalizowały zachowanie strony w ciągu dłuższego okresu czasu, opierając się przede wszystkim na przebiegu jej aplikacji radcowskiej. Okres ten należy uznać za miarodajny z punktu widzenia materii będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Stosunek skarżącej do obowiązków aplikacji radcowskiej daje podstawę do wysnucia prognozy co do jej postępowania jako radcy prawnego. Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Jego ocena co do niespełnienia przez skarżącą przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy została oparta na ustaleniach dotyczących toczących się przeciwko skarżącej postępowaniach dyscyplinarnych i postępowaniu karnym, a także na lekceważącym stosunku do obowiązków aplikanta radcowskiego i notorycznym łamaniu regulaminu wykonywania aplikacji. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że skazanie za przewinienie dyscyplinarne w sprawie sygn. akt [...] uległo zatarciu o tyle ma znaczenie, że nie niweluje przez skarżącą czynów, odnosi skutek tylko co do samego skazania.
Tak jak podkreślił organ utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne, jako cechy nieskazitelności charakteru wskazuje szlachetność, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne czyny i słowa, odwagę cywilną, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno - moralnej. Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę.
Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy rozumieć taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jego wiarygodność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1888/98, Lex nr 46707).
Od osób wykonujących zawody zaufania publicznego wymaga się, aby pomoc swą świadczyły w sposób kompetentny i wiarygodny, mając na względzie osobistą odpowiedzialność za właściwe realizowanie świadczeń na rzecz odbiorców. Pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego jest realizowana samodzielnie, bez istniejących w systemie hierarchicznego podporządkowania elementów weryfikujących czynności pracownika.
Jest to zawód zaufania publicznego wykonywany z poszanowaniem istniejącego systemu prawnego w sposób wiarygodny, rzetelny i odpowiedzialny (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt: II GSK 660/08, publ. CBOIS), do którego cech, oprócz wysokich kwalifikacji i kompetencji zawodowych, popartych przygotowaniem praktycznym, zalicza się również wysoki poziom moralny, wynikający z etosu zawodowego, jak też osobistą odpowiedzialność za należyte wykonanie świadczeń na rzecz odbiorców.
Organy samorządu radcowskiego, rozstrzygając sprawę wniosku o dokonanie wpisu na listę radców prawnych, a następnie Minister Sprawiedliwości, był uprawniony do dokonania samodzielnej oceny w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, czy skarżąca spełnia wszystkie przesłanki z art. 24 ustawy o radcach prawnych.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania dokonanej przez nich oceny, że skarżąca nie może być wpisana na listę radców prawnych z uwagi na to, że nie spełnia przesłanki wpisu na listę radców prawnych, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych
Z tych wszystkich względów uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło