VI SA/Wa 405/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-12
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Elżbieta Olechniewicz, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej może być zwielokrotniona w zależności od liczby bramownic rejestrujących przejazd, czy też stanowi ona jedną karę za przejazd danym odcinkiem drogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej może być naliczona tylko raz za przejazd danym odcinkiem drogi, nawet jeśli zarejestrowano go przez wiele bramownic. Zwielokrotnianie kary w zależności od liczby bramownic jest niezgodne z prawem. Kara jest naliczana za przejazd odcinkiem drogi, a nie za każdy punkt rejestracji.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na kierowcę M. S. sześć kar pieniężnych w łącznej wysokości 18.000 zł za przejazd w dniu 23 września 2011 r. sześcioma odcinkami dróg krajowych bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Kierowca twierdził, że urządzenie do poboru opłat było w pojeździe, ale brakowało środków na koncie, o czym nie wiedział. Organ administracji utrzymał kary w mocy, dzieląc sprawę na sześć odrębnych postępowań i wydając sześć decyzji, każda po 3.000 zł. Kierowca zaskarżył te decyzje, argumentując, że kara powinna być jednorazowa za przejazd danym odcinkiem drogi, a nie zwielokrotniona.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił pięć zaskarżonych decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. i stwierdził, że nie podlegają one wykonaniu. Jednocześnie oddalił skargę na jedną z decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skarg M. S. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. o numerach: 1) [...]; 2) [...]; 3) [...]; 4) [...]; 5) [...]; 6) [...]; w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. oddala skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. uchyla zaskarżone decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. o numerach: - [...]; - [...]; - [...]; - [...]; - [...]; 3. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt 2 nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] listopada 2012 r., tj.:
1) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:41:07 przez 404,2 km drogi krajowej nr [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
2) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:47:32 przez 413,3 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
3) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:51:30 przez 418,9 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
4) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:01:40 przez 434,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
5) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:10:45 przez 448,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
6) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:14:06 przez 452,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm. – dalej także: "u.d.p.") oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.), a także mając na uwadze treść art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. - dalej także "u.t.d.") - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] września 2011 r. o nałożeniu kary pieniężnej wysokości 3.000 złotych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za każdy z w/w przejazdów (wspomnianą decyzją z dnia [...] września 2011 r. organ nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości 18.000 złotych - tj. po 3.000 złotych za każdy przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej).
Zaskarżone decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] września 2011 r., na drodze ekspresowej [...], inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował Pan M. S.. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t.
W wyniku manualnego sprawdzenia numeru rejestracyjnego ww. pojazdu ustalono, że na kontrolowany pojazd została zawarta umowa z operatorem systemu viaToll. W oparciu o dane uzyskane za pomocą urządzenia DSCR (skaner) znajdującego się w pojeździe Inspekcji Transportu Drogowego stwierdzono, że w dniu [...] września 2011 r. o godz. 5:41:07 kontrolowany kierowca M. S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wjechał na odcinek drogi krajowej nr [...], odcinek drogi [...][...] (obwodnica [...]) - [...] bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Wspomniany odcinek drogi krajowej został wskazany w załączniku nr [...] /nr [...] do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433). Skarżący kierowca podczas wykonywania przewozu drogowego posiadał wymagane urządzenie o nr seryjnym [...] do elektronicznego poboru opłat za przejazd po wyznaczonych płatnych odcinkach dróg na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Przedmiotowe urządzenie znajdowało się w pojeździe. Podczas "skanowania" przedmiotowego urządzenia inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego odczytali, że pojazd przejechał w dniu kontroli następujące bramki: o godzinie 15:41:07 – co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 5:47:32 – co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 5:51:30 – co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 6:01:40 - co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 6:10:45 – co zarejestrowała bramownica nr [...], a także o godzinie 6:14:06 – co zarejestrowała bramownica nr [...] - bez opłaty za przejazd po wyznaczonych odcinkach dróg.
W protokole kontroli stwierdzono, że w trakcie przeprowadzonego skanowania w/w zespołu pojazdów nie wykazano, by skarżący kierowca wniósł wymaganą przepisami prawa opłatę elektroniczną za korzystanie z dróg krajowych lub ich odcinków w dniu [...] września 2011 r.
W toku dalszych czynności kontrolnych stwierdzono ponadto, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3500 kg.
Z protokołu wynika, że kierowca poinformował inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, że w dniu kontroli wykonywał przejazd z W. do [...] (dowód: Protokół kontroli oraz protokół przesłuchania skarżącego kierowcy - w aktach administracyjnych sprawy).
W wyniku rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie przepisów art. 13k ust. 4 w zw. z art. 13l ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 104 w zw. z art. 107 k.p.a. - nałożył na skarżącego kierowcę M. S. karę pieniężną w łącznej wysokości 18.000 złotych za przejazd w dniu [...] września 2011 r.:
- o godzinie 5:41:07 przez 404,2 km drogi krajowej nr [...] na odcinku granica m. [...] - [...] - co zarejestrowała bramownica [...];
- o godzinie 5:47:32 przez 413,3 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- o godzinie 5:51:30 przez 418,9 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- o godzinie 6:01:40 przez 434,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- o godzinie 6:10:45 przez 448,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- o godzinie 6:14:06 przez 452,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- bez uiszczenia opłaty elektronicznej pojazdów samochodowych - w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.
W dniu [...] września 2011 r. skarżący kierowca złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r., skarżący stwierdził w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia, że w dniu [...] września 2011 r., wykonując przewóz drogowy, wjechał na odcinek drogi krajowej Nr [...] odcinek drogi [...][...] (z obwodnicą [...]) - [...] bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Skarżący przyznał, że pomimo, iż w pojeździe, który prowadził, znajdowało się wymagane przepisami urządzenie, jednakże jak się okazało na urządzeniu tym brak było środków umożliwiających realizację opłaty elektronicznej. Skarżący wskazał, że o braku środków nie wiedziałem. Skarżący stwierdził, że niestety możliwość uzupełnienia brakujących środków miał tylko jeden z kierowców, który poprzez nieuwagę nie dopełnił swoich obowiązków. Skarżący stwierdził, że wyjeżdżając w trasę był pewien, że na urządzeniu znajduje się wystarczająca ilość potrzebnych środków. Według strony skarżącej, nikt jej nie poinformował, że w sytuacji, gdy zabraknie środków urządzenie będzie wydawać odpowiednie sygnały dźwiękowe. Zdaniem skarżącego, było to wielkie zaniedbanie ze strony pracodawcy, do którego przyczyniła się także niewystarczająca komunikacja między pracownikami zajmującymi się przewozem w firmie. Skarżący zarzucił ponadto, że wysokość nałożonej sankcji budzi wątpliwość. Otóż, zdaniem skarżącego biorąc pod uwagę przepisy art. 13k ust. 1 oraz art. 13ha ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, należy zauważyć, że opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Skarżący stwierdził, że odcinkiem takim jest wskazany w załączniku do powyższego rozporządzenia odcinek drogi [...][...] (z obwodnicą [...]) - [...]. Dlatego też, zdaniem skarżącego, w przypadku negatywnego rozpatrzenia niniejszego wniosku, zaskarżoną decyzją powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, pismem z dnia [...] października 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając w trybie art. 50 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zwrócił się do firmy K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "K."), jako podmiotu odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat i działającego na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd określony w protokole kontroli została uiszczona.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. spółka K., odpowiadając na powyższe zapytanie organu - wskazała, że opłata elektroniczna za przejazd kontrolowanym pojazdem w dniu [...] września 2011 r. po wskazanych odcinkach drogi krajowej nr [...], we wskazanych szczegółowo miejscach i okresach - nie została uiszczona. Z informacji udzielonej przez spółkę K. wynikało, że przejazd został zarejestrowany w systemie jednak klient nie posiadał wystarczających środków do uiszczenia opłaty elektronicznej. Firma K. wyjaśniła ponadto, że użytkownik nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBox. Jednocześnie spółka K. wskazała, że umowa zawarta z klientem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, albowiem przedmiotowa umowa posiadała status przedpłaconego trybu płatności.
W dniu [...] listopada 2012 r. do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło pismo K. Sp. z o.o. o identycznej treści jak pismo z dnia [...] listopada 2011 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. zawiadomił skarżącego o nowo zebranym materiale dowodowym i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się, w zakresie zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłoszenia żądań.
W dniu [...] stycznia 2012 r. do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło pismo strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2011 r., w którym skarżący podtrzymał swój wniosek o uchylenie spornej decyzji organu z dnia [...] września 2011 r. Strona podtrzymała swoje stanowisko, że w przypadku utrzymania skarżonej decyzji w mocy, uważa, iż wysokości sankcji powinna być zmniejszona do kwoty 3.000 złotych. Skarżący załączył ponadto pismo Dyrektora Instytutu Transportu Drogowego, w którym wskazano, iż to Instytut Transportu Drogowego przyczynił się do zaistniałej sytuacji i rozumiejąc swój błąd zmienił umowę z operatorem elektronicznego systemu opłat na umowę umożliwiającą uiszczenie opłaty po dokonaniu przejazdu. W piśmie tym Instytut Transportu Drogowego zapewnił, że tego typu sytuacja już się nie powtórzy i wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] września 2011 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] marca 2012 r. ponownie wezwał spółkę K. Sp. z o.o. do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem.
W dniu [...] marca 2012 r. do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło pismo spółki K., w którym spółka wskazała, iż bramownica kontrolna nr [...] znajduje się na odcinku płatnej drogi krajowej [...][...] - [...], kierunek Węzeł [...] - Węzeł [...]. Spółka wskazała ponadto, że stawka za przejazd ww. pojazdu w ww. czasie wynosiła 0,27 zł za 1 przejechany km płatnej drogi krajowej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zawiadomił stronę skarżącą o nowo zebranym materiale dowodowym i poinformował, że przed wydaniem decyzji strona ma prawo do wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłoszenia żądań.
W dniu [...] kwietnia 2012 r. do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło pismo, w którym skarżący podtrzymała swój wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] września 2011 r. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że w przypadku utrzymania skarżonej decyzji w mocy, kara pieniężna powinna być zmniejszona, ponieważ przejazd odbywał się po tym samym odcinku drogi ekspresowej [...]. Skarżący zaznaczył ponadto, że pismo firmy K. z dnia [...] marca 2012 r. nie dotyczy niniejszej sprawy, ponieważ skarżący nie został ukarany za przejazd przez bramownicę nr [...].
Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie wezwał pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. spółkę K. do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania stanu salda konta użytkownika tuż przed ww. przejazdem oraz przesłanie dokumentacji fotograficznej.
W piśmie z dnia [...] września 2012 r. spółka K. wskazała, iż stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] września 2011 r. od godziny 05:40 do godziny 08:55 wynosił 0,00 złotych. Ponadto spółka K. załączyła do pisma stosowną dokumentację fotograficzną potwierdzającą przejazdy ww. zespołu pojazdów przez wskazane w wezwaniu bramownice. Firma K. podtrzymała również swoje dotychczasowe stanowisko, że opłata za przejazdy ww. zespołem pojazdów po wskazanych odcinkach drogi w ww. czasie nie została uiszczona.
Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] października 2012 r. zawiadomił stronę o nowo zebranym materiale dowodowym i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłoszenia żądań.
W dniu [...] października 2012 r. skarżący, ustosunkowując się do zawiadomienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując m.in., że - w jego ocenie - wysokości sankcji powinna być zmniejszona, ponieważ kara pieniężna w wysokości 18.000 złotych budzi wątpliwość w kontekście obowiązujących przepisów prawa.
W toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, osobnym postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na przepis art. 123 k.p.a., wyłączył do odrębnych postępowań:
- sprawę dotyczącą nieuiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej za przejazd pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:47:32 przez 413,3 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- sprawę dotyczącą nieuiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej za przejazd pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:51:30 przez 418,9 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- sprawę dotyczącą nieuiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej za przejazd pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:01:40 przez 434,3 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- sprawę dotyczącą nieuiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej za przejazd pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:10:45 przez 448,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- sprawę dotyczącą nieuiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej za przejazd pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:14:06 przez 452,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...].
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że rozdzielił sprawy administracyjne za przejazdy szczegółowo opisane powyżej, albowiem - zdaniem organu - każdy z nich stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, tj. odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń stanowiące odrębne sprawy administracyjne w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., za naruszenia opisane w art. 13k ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w jednej decyzji administracyjnej. Z tych względów, zdaniem organu, należało wyodrębnić tyle spraw administracyjnych, ile w protokole kontroli stwierdzono przejazdów, za które nie uiszczono opłat elektronicznych, aby każda stanowiła podstawę do wydania odrębnej decyzji w przedmiocie utrzymania kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych. Z tych względów, organ stwierdził, że działając na podstawie art. 123 k.p.a. wyodrębnił przejazdy, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych z osobna.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 o drogach publicznych oraz załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektroniczne, a także mając na uwadze art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym - w dniu [...] listopada 2012 r. wydał następujące decyzje administracyjne:
1) decyzję nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:41:07 przez 404,2 km drogi krajowej nr [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
2) decyzję nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:47:32 przez 413,3 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
3) decyzję nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:51:30 przez 418,9 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
4) decyzję nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:01:40 przez 434,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
5) decyzję nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:10:45 przez 448,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
6) decyzję nr [...] - dotyczącą przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:14:06 przez 452,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...],
- którymi utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2011 r., nr [...]., każdą w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych, dotycząca konkretnego, wskazanego wyżej przejazdu w dniu [...] września 2011 r. bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
W uzasadnieniu każdej z wydanych decyzji administracyjnych Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził na wstępie, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Zdaniem organu, w niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest wyłącznie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Organ podkreślił, iż na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, skutkującego nałożeniem kary administracyjno- prawnej, nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy, braku zachowania należytej staranności, podjęcia wystarczających środków ostrożności mających wyłączyć ponoszenie przez stronę odpowiedzialności administracyjnej czy też dopuszczenia się rażącego niedbalstwa. Organ wskazał, że do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie stwierdzenie naruszenia przepisu prawa materialnego obligującego organ do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Organ podniósł, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidziały wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej w rozpatrywanej sprawie administracyjnej, a więc jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej, bowiem prawo nie wiąże z nimi żadnego skutku prawnego. Organ podkreślił, iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Organ wskazał, że rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści, niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Organ podkreślił, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Organ wyjaśnił, że obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na kierowcy, także na niego nakładana jest sankcja za naruszenie powyższego obowiązku, na co - zdaniem organu - wskazuje wykładnia normy prawnej zawartej w przepisie art. 13k ustawy o drogach publicznych.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Zdaniem organu, brak wiedzy, czy też świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych - nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Organ podkreślił, że obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (opublikowanej w Dzienniku Ustaw z dnia 9 grudnia 2008 r.), stosownie zaś do art. 9 tejże ustawy przepisy ustanawiające ten obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. W ocenie organu, skoro ustawodawca przewidział prawie trzyletni okres vacatio legis, to strona skarżąca miała wystarczająco czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżący wskazał, iż nie powinien być ukarany karą w wysokości 18.000 złotych za przejazdy płatnymi drogami krajowymi bez uiszczenia opłaty, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że z brzmienia art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych wynika, iż opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Zdaniem organu, strona skarżąca - pomimo obowiązku wynikającego z litery prawa - parokrotnie nie uiściła należnej opłaty za przejazd przez płatny odcinek drogi krajowej, co traktowane jest jako nieuiszczenie należnej opłaty wielokrotnie, ponieważ za każdy przejazd strona była zobowiązana w danym konkretnym czasie przejazdu uiścić opłatę. Organ wskazał ponadto, że każde naruszenie przez stronę obowiązku jest traktowane jako osobny incydent i stanowi podstawę do nałożenia na stronę odrębnej kary. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż podziela w tym względzie stanowisko Ministra Infrastruktury zawarte w pismach z dnia [...] września 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2011 r. nr [...], w których Minister Infrastruktury wskazał, że nie widzi uzasadnienia dla przyjęcia rozwiązania zakładającego wymierzenie jednej kary pieniężnej na podstawie zgrupowanych zapisów ewidencyjnych zlokalizowanych na tym samym odcinku drogi płatnej. W związku z powyższym, organ uznał, że konsekwencją wielokrotnego naruszenia przez stronę skarżącą przepisów ustawy o drogach publicznych, co zostało udokumentowane odrębnymi fotografiami (w aktach sprawy), było wielokrotne nałożenie kary pieniężnej na kierującego pojazdem, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, iż zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r. Nr 91, poz. 524), wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalającej na odbycie planowanego przejazdu w całości. Zgodnie z powyższym, zdaniem organu, to na kierowcy spoczywa obowiązek sprawdzenia przed wjazdem na płatny odcinek drogi krajowej, czy posiada wystarczające środki na koncie i czy urządzenie działa prawidłowo. Organ podkreślił, iż w trakcie przejazdu urządzenie viaBOX informuje kierowcę sygnałem dźwiękowym, czy opłata elektroniczna jest prawidłowo pobierana. Urządzenie viaBOX wydaje sygnały dźwiękowe, w momencie, gdy pojazd przejeżdża pod bramownicą, czyli punktem poboru opłat. Pojedynczy sygnał dźwiękowy oznacza, że użytkownik ma wystarczające środki na koncie i opłata została pobrana, a tym samym przejazd jest dozwolony. Z kolei, jak zauważył organ, dwa sygnały dźwiękowe informują, że opłata została pobrana, przejazd jest dozwolony, jednakże posiadane środki pieniężne na koncie użytkownika są bliskie wyczerpania i należy niezwłocznie doładować konto lub zjechać z drogi płatnej. Cztery sygnały dźwiękowe wskazują brak środków na koncie lub wadliwe działanie urządzenia, jak również wskazują, iż opłata za przejazd nie została pobrana i dalszy przejazd nie jest dozwolony. Brak sygnału dźwiękowego podczas przejazdu pod bramownicą oznacza, iż urządzenie viaBOX nie nawiązało połączenia z bramownicą, tym samym opłata nie jest pobierana. Organ stwierdził, że zgodnie z zawartą umową z operatorem elektronicznego poboru opłat, użytkownik pojazdu jest odpowiedzialny za prawidłowe włączenie urządzenia viaBOX, w tym przełączenie urządzenia w odpowiedni tryb. Organ podkreślił jednocześnie, że podczas wykonywanego przejazdu kontrolowany kierowca miał możliwość sprawdzenia, czy urządzenie jest prawidłowo włączone i opłata jest pobierana. Ponadto organ stwierdził, że strona po usłyszeniu dwukrotnego sygnału dźwiękowego wskazującego wyczerpujące się środki na koncie zobowiązana była niezwłocznie doładować konto lub zjechać z krajowej drogi płatnej, aby nie narazić się na sankcje przewidziane w przepisach ustawy o drogach publicznych.
Ustosunkowując się do argumentu strony skarżącej, iż nie wykonuje ona działalności gospodarczej związanej z transportem, organ zauważył, iż cel dokonywanego przejazdu nie ma wpływu na ustalenie odpowiedzialności skarżącego. Zdaniem organu, stosownie do treści przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. W konsekwencji organ uznał, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu. W związku z powyższym, organ stwierdził, że nie ma znaczenia, w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności, czy przejazd ten był wykonywany w celu prywatnym, czy też w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem organu, nie jest również okolicznością istotną dla niniejszej sprawy to, iż strona skarżąca przewoziła symulator dachowania oraz symulator zderzeń do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], gdzie tego dnia odbywał się finał konkursu "[...]".
Organ wskazał ponadto, że ustawodawca nie uzależnił nakładania kar pieniężnych od możliwości finansowych, czy też sytuacji osobistej strony. Jednakże organ poinformował stronę skarżącą, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm.), należności pieniężne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił ponadto, że ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - podjął dodatkowe czynności wyjaśniające. Organ wskazał, że z udzielonych pisemnych informacji spółki K. Sp. z o.o. - podmiotu odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat - wynika, iż opłata elektroniczna za kontrolowany przejazd nie została przez skarżącego kierowcę uiszczona. Zdaniem organu, skoro firma K., jako podmiot odpowiedzialny za obsługę powyższego systemu - ustaliła, że opłata nie została uiszczana, a strona skarżąca nie przedstawia dowodów świadczących, że opłatę uiściła, to należy dać wiarę tej informacji pochodzącej bezpośrednio od podmiotu obsługującego elektroniczny system poboru opłat.
Konkludując, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że okoliczności zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Zdaniem organu, z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany zespół pojazdów poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący kierowca M. S., działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na sześć decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - utrzymujące w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej w dniu [...] września 2011 r.
Skargi dotyczące wskazanych wyżej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego zostały zarejestrowane w WSA w Warszawie jako oddzielne sprawy, i tak:
1) skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - jako sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 405/13,
2) skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - jako sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 406/13,
3) skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - jako sprawa sygn. akt VI SA/Wa 2376/12 - jako sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 407/13,
4) skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - jako sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 408/13,
5) skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - jako sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 409/13,
6) skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - jako sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 410/13.
Zaskarżonym decyzjom Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący kierowca zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - przez błędne przyjęcie, że przepis ten daje podstawę do zwielokrotnienia kary pieniężnej w zależności od liczby bramownic rejestrujących przejazd pojazdu, podczas gdy brak jest jakichkolwiek prawnie określonych przesłanek do wymierzenia za ten sam przejazd po drodze krajowej, bez uiszczenia opłaty elektronicznej, kary pieniężnej w kwocie wyższej niż 3.000 złotych - co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało wielokrotnym zastosowaniem tego samego środka represyjnego wobec tej samej osoby za naruszenie tego samego obowiązku prawnego,
2) prawa materialnego, tj. art. 13ha ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku - o drogach publicznych w zw. z pkt. 11 lit. c) Załącznika nr 1 oraz pkt. 3 lit. c) Załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2011 r.) - przez błędne przyjęcie, że odcinkiem drogi krajowej, za który istnieje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, jest odcinek pomiędzy bramownicami rejestrującymi przejazd pojazdu, podczas gdy odcinki te zostały expressis verbis określone w przepisach ww. rozporządzenia - co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ na tej podstawie dokonał nieprawidłowego i nieuprawnionego wyłączenia do odrębnych postępowań spraw o nałożeniu kary pieniężnej,
3) przepisów postępowania, tj. art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. - poprzez wydanie postanowienia nr [...] z dnia [...] października 2012 r. na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, co pozbawiło stronę skarżącą prawa do instancyjnej kontroli ww. postanowienia,
4) przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. - przez dowolne uznanie, że na gruncie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych istnieją podstawy prawne uzasadniające wyodrębnienie kilku spraw administracyjnych, podczas gdy przejazd w tym samym dniu przez poszczególne bramownice rejestrujące na danych odcinkach dróg, bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, należy traktować jako jedno zdarzenie uzasadniające wszczęcie tylko jednego postępowania administracyjnego, co w konsekwencji skutkowało nieprawidłowym wymierzeniem kary pieniężnej i co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
5) przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] września 2011 r.,
Ponadto, w odniesieniu do doręczonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...], skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. - polegające na wydaniu decyzji dotkniętej brakami w postaci pominięcia oznaczenia daty jej wydania oraz braku podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych sześciu decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzającej je decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r.
Ponadto skarżący, powołując się na przepis art. 61 §3 p.p.s.a., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w całości oraz decyzji z dnia [...] września 2011 r.
Na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o połączenie spraw objętych skargą w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Jednocześnie, na podstawie art. 200 p.p.s.a. organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarg strona skarżąca zarzuciła, że przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, ani żaden inny przepis powszechnie obowiązującego prawa, nie przyznaje Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego prawa do naliczania kar pieniężnych w wysokości zależnej od ilości mijanych bramownic rejestrujących przejazd pojazdu. Zdaniem skarżącego, przedmiotowy przepis daje jedynie podstawę do wymierzenia kary w wysokości 3.000 złotych za przejazd po drodze krajowej, a więc nie uprawnia organu do mnożenia stawki tej kary przez liczbę urządzeń rejestrujących na danym odcinku drogi przejazd, z którym wiąże się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący stwierdził, że interpretacja przepisów ustawy o drogach publicznych, jaką prezentuje Główny Inspektor Transportu Drogowego, skutkuje nie tylko wymierzaniem kar rażąco wygórowanych w stosunku do wagi naruszonych obowiązków, ale przede wszystkim jest źródłem mechanizmu prawnego, który skutkuje wielokrotnym zastosowaniem tego samego środka represyjnego wobec tej samej osoby za naruszenie tego samego obowiązku prawnego. Skarżący, powołując się na treść przepisu art. 2 Konstytucji RP i wyprowadzaną z tego przepisu kluczową dla tzw. prawa represyjnego zasadę ne bis in idem, a także odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego - stwierdził, że zasada ta zawiera zakaz podwójnego karania tej samej osoby za ten sam czyn nie tylko w odniesieniu do wymierzania kar za przestępstwo, lecz także przy stosowaniu innych środków represyjnych, w tym sankcji karno-administracyjnych.
Zdaniem strony skarżącej, przeciwko interpretacji przepisów, dającej podstawę do naliczania kar pieniężnych w wysokości zależnej od ilości mijanych bramownic, przemawia również fakt, że zgodnie z art. 13k ust. 2 pkt 1 lit a) ustawy o drogach publicznych, za naruszenie obowiązku włączenia zainstalowanego w pojeździe urządzenia w czasie przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę, również wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Skarżący stwierdził zatem, że wobec kierującego pojazdem, który nie dopełnia obowiązku wynikającego z art. 13i ust. 4a pkt 1 cyt. ustawy, powinna mieć zastosowanie taka sama sankcja, jak wobec kierującego, który dopuszcza się przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty. Nie sposób bowiem uznać, iż intencją ustawodawcy było stworzenie na gruncie przedmiotowej ustawy takich mechanizmów prawnych, które w mniejszym stopniu penalizowałyby zachowania kierującego, który mając świadomość nieuiszczenia opłaty elektronicznej, umyślnie zaniechałby włączenia urządzenia zainstalowanego w pojeździe, aby nie narażać się na poniesienie kary pieniężnej w kwocie wyższej niż 3.000 złotych.
Skarżący stwierdził, że zgodnie z art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych, opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd po drogach kraj owych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13ha ust. 6 ustawy o drogach publicznych, zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg kraj owych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatą elektroniczną oraz -wysokości stawek opłaty elektronicznej. Przywołany akt wykonawczy do ustawy określa w załącznikach nr 1 i nr 2 odcinki dróg krajowych, na których pobiera się opłatę elektroniczną. W świetle pkt. 11 lit. c) Załącznika nr 1 (w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2011 r.), odcinkiem drogi ekspresowej [...], na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest odcinek "[...] (z obwodnicą [...]) - [...] ", natomiast zgodnie z pkt. 3 lit. c) Załącznika nr 2, odcinkiem drogi krajowej na [...], na którym pobiera się opłatę elektroniczną jest odcinek "granica m. [...] - [...]".
Mając na uwadze powyższe przepisy, skarżący uznał, że odcinkami dróg krajowych, z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, są odcinki wymienione expressis verbis w treści załączników do ww. rozporządzenia, a nie odcinki pomiędzy bramownicami rejestrującymi przejazd pojazdu. Tym samym, zdaniem strony skarżącej, brak było jakichkolwiek podstaw do wydania przez organ postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2012 r. dotyczącego wyłączenia do odrębnych postępowań spraw o nałożeniu kary pieniężnej. Wszystkie bowiem wymienione w treści tego postanowienia sprawy dotyczą przejazdu drogą ekspresową [...] na odcinku "[...] (z obwodnicą [...]) - [...] ".
Tym samym, zdaniem skarżącego, jako błędne należy uznać stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w świetle którego wyodrębnienie spraw administracyjnych uzasadniają takie okoliczności jak: dzień popełnienia naruszenia, inny odcinek drogi krajowej, za który istnieje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej i czas popełnienia naruszenia. Według skarżącego, argument ten nie znajduje jednak jakiegokolwiek potwierdzenia na gruncie obowiązującego prawa, a więc w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż doszło do kilkukrotnego naruszenia obowiązku w innym stanie faktycznym.
Skarżący stwierdził, że przejazd w tym samym dniu przez poszczególne bramownice rejestrujące na danych odcinkach dróg, bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, należy traktować jako jedno zdarzenie uzasadniające wszczęcie tylko jednego postępowania administracyjnego. Jest to bowiem, zdaniem skarżącego, jedna sprawa administracyjna, u podstaw której leżą te same okoliczności faktyczne.
Skarżący zauważył ponadto, że prezentowanych w przedmiotowym zakresie poglądów organu nie uzasadniają również, wskazane w uzasadnieniu skarżonych decyzji, stanowiska Ministra Infrastruktury zawarte w pismach z dnia [...] września 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2011 roku nr [...]. Zdaniem skarżącego, Minister infrastruktury nie posiada bowiem żadnych plenipotencji do rozstrzygania w sposób wiążący zagadnień prawnych budzących wątpliwości.
Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że zastrzeżenia budzi również fakt utrzymania w mocy jednej decyzji administracyjnej sześcioma odrębnymi decyzjami wydanymi po ponownym rozpoznaniu sprawy, bowiem każde ze skarżonych decyzji utrzymuje w mocy decyzję z dnia [...] września 2011 r. tylko do wysokości 3.000 złotych.
Ponadto skarżący, wskazując na przepisy art. 123 oraz art. 141 § 1 i art. 142 k.p.a. - zarzucił, że został pozbawiony prawa do zaskarżenia spornego postanowienia organu z dnia [...] października 2012 r.
Niezależnie od powyższych zarzutów, skarżący wskazał również, że doręczona mu decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] nie została oznaczona datą i nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do jej wydania. Z tego względu skarżący uznał, że został doręczony mu projekt decyzji, a nie decyzja administracyjna wywołująca skutki prawne. Niemniej, skarżący stwierdził, że działając z ostrożności procesowej zaskarżył również wspomnianą decyzję, na wypadek, gdyby w aktach postępowania administracyjnego znajdował się jej odpis spełniający wszystkie warunki formalne określone w przepisie art. 107 § 1 k.p.a.
W odpowiedziach na poszczególne skargi Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu spornych decyzji administracyjnych wydanych w dniu [...] listopada 2012 r.
Organ podniósł w udzielonych odpowiedziach na skargi, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - każde naruszenie przez stronę obowiązku winno być traktowane jako osobny incydent i stanowi podstawę do nałożenia na stronę odrębnej kary. W związku z powyższym organ uznał, że konsekwencją wielokrotnego naruszenia przez stronę skarżącą przepisów ustawy o drogach publicznych, co zostało udokumentowane odrębnymi fotografiami (znajdującymi się w aktach sprawy), było wielokrotne nałożenie kary pieniężnej na kierującego pojazdem stosownie do treści art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Odnosząc się z kolei do zarzutów strony skarżącej dotyczących wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego postanowienia z dnia [...] października 2012 r., nr [...], organ stwierdził, że sporne postanowienie nie zostało wydanie z naruszeniem art. 123 § 1 i art. 142 k.p.a., albowiem organ ma prawo do wydawania postanowień w toku postępowania administracyjnego niezależnie od etapu postępowania, a więc niezależnie od tego, czy postępowanie toczy się w I, czy też II instancji.
W złożonych w dniu [...] maja 2013 r. pismach procesowych z dnia [...] maja 2013 r. skierowanych do WSA w Warszawie (do każdej ze spraw oddzielanie), strona skarżąca, podtrzymując zarzuty i wnioski zawarte w skargach, a także ustosunkowując się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedziach na skargi - zarzuciła, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie przedstawił w niniejszej sprawie przekonujących argumentów, które uzasadniałyby zawarte w treści odpowiedzi na skargę stanowisko organu, iż każde naruszenie przez stronę obowiązku jest traktowane jako osobny incydent i stanowi podstawę do nałożenia na stronę odrębnej kary. Zdaniem strony skarżącej, twierdzenia te stoją w sprzeczności z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2701/12), które zapadło w podobnym stanie faktycznym. Skarżący wskazał, że w uzasadnieniu powołanego orzeczenia, WSA w Warszawie uznał, że nieuprawniony jest przyjęty przez organ sposób rozumienia w/w przepisów pozwalający na kumulacją kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej, w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, które zarejestrowały brak wniesienia opłaty. Sąd stwierdził ponadto, że wykładnia językowa przepisu art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych prowadzi do wniosku, że karze podlega "przejazd po drodze krajowej". Przepis ten nie przewiduje możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za jeden przejazd danym odcinkiem drogi. Zastosowanie tego rodzaju kary musiałoby mieć swoje wyraźne umocowanie w prawie. Z uwagi zaś na sankcyjny charakter przepisu art. 13k ust. 1 nie jest, zdaniem Sądu "dopuszczalne stosowanie dowolnej wykładni orzekającej".
Skarżący zauważył także, iż w świetle twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę można odnieść wrażenie, że Główny Inspektor Transportu Drogowego oparł zaskarżone decyzje na pisemnym stanowisku Ministra Infrastruktury zawartym w pismach z dnia [...] września 2011 r. oraz z dnia [...] października 2011 r. Działanie takie, zdaniem skarżącego, należy ocenić, jako rażąco błędne, bowiem Minister Infrastruktury (obecnie: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej), co podnoszono już w skardze, nie posiada uprawnień do wydawania wiążących interpretacji przepisów prawnych. Ponadto strona skarżąca zauważyła, że niezależnie jednak od powyższego, Główny Inspektor Transportu Drogowego jest obowiązany, zgodnie z art. 6 k.p.a., zawsze działać na podstawie przepisów prawa, a nie stanowisk zajmowanych przez organy, którym podlega.
Ponadto strona skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, iż na etapie postępowania administracyjnego brak było jakichkolwiek podstaw do wydania przez organ postanowienia z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie wyłączenia do odrębnego postępowania pięciu spraw administracyjnych, albowiem każda z tych spraw, zakończona odrębną decyzją administracyjną, dotyczy tego samego zdarzenia faktycznego, tj. jednego przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, które miało miejsce w dniu [...] września 2011 r. Zdaniem strony skarżącej, wyłącznie sześć odrębnych przejazdów, spełniających przesłanki zastosowania art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych, mogłoby stanowić podstawę do wydania sześciu odrębnych decyzji administracyjnych w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych. W ocenie strony skarżącej, niezależnie jednak od faktu wydania przez organ ww. postanowienia w oparciu o błędną interpretację art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych, strona skarżąca została również pozbawiona prawa do instancyjnej kontroli tego rozstrzygnięcia, co - jak wywiedziono w skardze - wynikało z wydania ww. postanowienia na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozparzenie sprawy.
Na rozprawie w dniu 18 marca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 111 § 2 p.p.s.a. - postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 405/13, VI SA/Wa 406/13, VI SA/Wa 407/13, VI SA/Wa 408/13, VI SA/Wa 409/13 oraz VI SA/Wa 410/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia dalej sprawy pod sygn. akt VI SA/Wa 405/13.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W świetle powyższego należy stwierdzić, że analizowane pod tym kątem skargi M. S. zasługują na uwzględnienie jedynie w części, a więc wyłącznie w zakresie skarg dotyczących decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. o następujących numerach:
- nr [...] - decyzja dotycząca przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:47:32 przez 413,3 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- nr [...] - decyzja dotycząca przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:51:30 przez 418,9 km drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (z obwodnicą [...]) - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- nr [...] - decyzja dotycząca przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:01:40 przez 434,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- nr [...] - decyzja dotycząca przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:10:45 przez 448,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...];
- nr [...] - decyzja dotycząca przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 6:14:06 przez 452,2 km drogi ekspresowej [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...].
Z kolei, jeśli chodzi o decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], która dotyczyła przejazdu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 5:41:07 przez 404,2 km drogi krajowej nr [...] na odcinku granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica [...], Sąd uznał, że decyzja ta odpowiada prawu i w tym zakresie skargę oddalił, nie podzielając zarzutów strony skarżącej.
Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając w dniu [...] listopada 2012 r. sporne decyzje administracyjne o numerach: [...],[...],[...],[...] oraz [...] - dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - przez błędne przyjęcie, że przepis ten daje podstawę do zwielokrotnienia kary pieniężnej w zależności od liczby bramownic rejestrujących przejazd pojazdu, podczas gdy brak jest jakichkolwiek prawnie określonych przesłanek do wymierzenia za ten sam przejazd po drodze krajowej, bez uiszczenia opłaty elektronicznej, kary pieniężnej w kwocie wyższej niż 3.000 złotych - co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało wielokrotnym zastosowaniem tego samego środka represyjnego wobec tej samej osoby za naruszenie tego samego obowiązku prawnego.
Wydając wskazane powyżej decyzje administracyjne o numerach: [...],[...],[...],[...] oraz [...] - organ dopuścił się również - mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisu art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z pkt. 11 lit. c) Załącznika nr 1 oraz pkt. 3 lit. c) Załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2011 r.), albowiem błędnie przyjął, że odcinkiem drogi krajowej, za który istnieje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, jest odcinek pomiędzy bramownicami rejestrującymi przejazd pojazdu, podczas gdy odcinki te zostały expressis verbis określone w przepisach cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.
Ustosunkowując się za zarzutów skargi, na wstępie należy bardzo wyraźnie podkreślić, że pomimo częsciowego uwzględnienia skargi i uchylenia pięciu (z sześciu) zaskarżonych decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił jednak wszystkich zarzutów strony skarżącej.
Otóż, Sąd nie zgodził się przede wszystkim z zarzutem naruszenia polegającego na rzekomo nieprawidłowym i nieuprawnionym wyłączeniu do odrębnych postępowań spraw o nałożeniu kary pieniężnej. Ponadto, Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. - poprzez wydanie postanowienia nr [...] z dnia [...] października 2012 r. na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, co miało pozbawić stronę skarżącą prawa do instancyjnej kontroli ww. postanowienia.
Zdaniem Sądu, należy zauważyć, że z normy stanowiącej podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, a mianowicie przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych - wynika, że na gruncie tej regulacji ustawodawca “penalizuje" w formie nakładanej kary pieniężnej czyn stanowiący jednostkowy delikt administracyjny polegający na naruszeniu przez kierującego pojazdem, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., obowiązku uiszczenia tejże opłaty za konkretny przejazd po drodze (czy też odcinku drogi) wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Innymi słowy, fakt dokonania odrębnego przejazdu (co do miejsca lub czasu), za który pobierana jest odrębna opłata elektroniczna, stanowi odrębną sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym. Ponieważ ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za naruszenia opisane w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., zatem każdy stwierdzony delikt stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną, która powinna zostać załatwiona osobną decyzją administracyjną. Uwzględniając powyższe, a wyprzedzając nieco dalsze rozważania, należy w tym miejscu wskazać, że ustalenia poczynione przez organ podczas kontroli mobilnej w dniu [...] września 2011 r. mogły teoretycznie posłużyć do wszczęcia i prowadzenia 6 (sześciu) postępowań administracyjnych, każde z nich w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych za konkretny przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie Sądu, analiza decyzji z dnia [...] września 2011 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego (działającego w I instancji ) prowadzi do wniosku, że załatwiała ona sześć spraw w znaczeniu materialnym. Przytoczono w niej bowiem treść przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., a także wymieniono i opisano w tej decyzji sześć konkretnych przejazdów bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ wskazał w niej także na dowody, które jego zdaniem, świadczyły o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz stwierdzonym naruszeniu. Dlatego w rozpoznawanej sprawie można twierdzić, że organ, wydając decyzję w I instancji w obrębie jednego dokumentu, przy użyciu jednego druku (decyzji w znaczeniu formalnym czy procesowym) wydał więcej niż jedną decyzję w znaczeniu materialnym załatwiając w ten sposób różne, również w znaczeniu materialnym, sprawy administracyjne. W tej sytuacji możliwe było rozdzielenie tych spraw na etapie postępowania odwoławczego do odrębnych postępowań, a następnie - wydanie sześciu decyzji drugoinstancyjnych. Należy podkreślić, że z osnowy każdej z zaskarżonych przez M. S. decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. (II instancja) w sposób niebudzący wątpliwości wynika, jaką sprawę w znaczeniu materialnym rozpatrywał organ w postępowaniu odwoławczym. Z kolei konfrontując tę sprawę z rozstrzygnięciem organu wydanym w I instancji, należy uznać, że na etapie postępowania odwoławczego nie doszło do zmiany zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym sprawy, zatem nie ma mowy o naruszeniu art. 15 k.p.a. Zdaniem Sądu, uwzględniając, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1045/87) zaakcentowania wymaga, że skarżący nie miał żadnych wątpliwości, co do treści decyzji pierwszoinstancyjnej.
Mając na uwadze powyższe, na gruncie niniejszej sprawy, można - zdaniem Sądu - uznać, że decyzja organu wydana w I instancji (decyzja z dnia [...] września 2011 r.) spełnia wymóg precyzyjności, gdyż ze sformułowania tej decyzji w znaczeniu formalnym wyraźnie wynika wola załatwienia różnych spraw. Wyodrębniono w niej bowiem przejazdy, mając na względzie dzień i czas popełnienia naruszenia, co uzasadniało ustalenie sześciu różnych przejazdów, za które organ przyjął, że pobierana jest osobna opłata elektroniczna. Z kolei stwierdzenie przez organ braku uiszczenia każdej z opłat, skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych za każdy przejazd.
Przechodząc do uzasadnienia zarzutu naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 13k ust. 1 i art. 13ha ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, należy wskazać, że mobilną kontrolę przejazdu wykonywanego przez skarżącego M. S. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego rozpoczęli na drodze krajowej nr [...] na jej odcinku [...] (obwodnica [...]) - [...], ustalając jednocześnie podczas "skanowania" urządzenia viaBox, że pojazd przejechał w dniu kontroli następujące bramki: o godzinie 5:41:07 - co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 5:47:32 - co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 5:51:30 - co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 6:01:40 - co zarejestrowała bramownica nr [...], o godzinie 6:10:45 - co zarejestrowała bramownica nr [...], a także o godzinie 6:14:06 - co zarejestrowała bramownica nr [...] - bez opłaty za przejazd po wyznaczonych odcinkach dróg.
Stosownie zatem do przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych skarżący był obowiązany wnieść opłatę za skorzystanie z wymienionej drogi, gdyż poruszał się po niej zespołem pojazdów przekraczających DMC 3,5 t, a wymieniona droga była drogą płatną, zgodnie z załącznikiem nr 2 do wymienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6.
Zdaniem Sądu, brak wniesienia wymaganej opłaty za przejazd o godz. 05:41:07 skutkował nałożeniem kary pieniężnej, zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., który stanowi, że za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych.
W ocenie Sądu, powyższa kara pieniężna została za to naruszenie prawidłowo orzeczona.
Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych, wynikająca z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o drogach publicznych, została nałożona na stronę na podstawie obiektywnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przejeździe o godz. 05:41:07 po drodze krajowej, na której pobierana jest opłata elektroniczna, pojazdem samochodowym (zespołem pojazdów) powyżej 3,5 tony, bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej.
Zdaniem Sądu, skarżący nie może skutecznie uwolnić się od powyższej odpowiedzialności poprzez wskazanie, iż nie wiedział o braku środków na koncie. Bez znaczenia pozostaje również argumentacja strony skarżącej, że uzupełnienie konta viaToll miał tylko jeden z kierowców firmy, który przez nieuwagę nie uzupełnił konta w należytym czasie odpowiednimi środkami pieniężnymi. Skarżący, korzystając bowiem z dróg krajowych lub ich odcinków, miał bezwzględny obowiązek zapoznania się m.in. ze stosownymi unormowaniami prawnymi w zakresie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.
W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, jeśli chodzi o decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], że organ ten wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z tą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ oparł wskazaną decyzję nr [...] na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a także uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sposób wymagany przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Inaczej jednak należy postrzegać pozostałe decyzje organu o nałożeniu kar pieniężnych za przejazd wykonany przez skarżącego M. S. w tym samym dniu na tej samej drodze płatnej i na tym samym jej odcinku od godz. 05:47:32 do godz. 06:14:06.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych, opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13ha ust. 6 ustawy o drogach publicznych, zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatą elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Przywołany akt wykonawczy do ustawy określa w załącznikach nr 1 i nr 2 odcinki dróg krajowych, na których pobiera się opłatę elektroniczną.
Należy zauważyć, że w świetle pkt. 11 lit. c) Załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów (w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2011 r.), odcinkiem drogi ekspresowej [...], na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest odcinek "[...] (z obwodnicą [...]) - [...]", natomiast zgodnie z pkt. 3 lit. c) Załącznika nr 2 (w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli), odcinkiem drogi krajowej na [...], na którym pobiera się opłatę elektroniczną jest odcinek "granica m. [...] - [...]".
Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe przepisy, skarżący słusznie uznał, że odcinkami dróg krajowych, z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, są odcinki wymienione expressis verbis w treści załączników do ww. rozporządzenia Rady Ministrów, a nie odcinki pomiędzy bramownicami rejestrującymi przejazd pojazdu. Tym samym, zdaniem Sądu, brak było jakichkolwiek podstaw do wydania przez organ uchylonych decyzji, albowiem - w świetle przepis art. 13ha ust. 1 u.d.p., który wprost wskazuje, że opłata elektroniczna jest pobierana "za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach" - należy rozumieć, że opłata ta, zgodnie z art. 13ha ust. 1 u.d.p., jest pobierana za przejazd tym odcinkiem, a więc za przejazd całym odcinkiem tej drogi, przy czym przez określenie opłata za przejazd danym odcinkiem drogi należy rozumieć opłatę naliczoną przez wszystkie bramownice. Będzie to zatem jedna opłata za konkretny odcinek drogi. Zdaniem składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, uprawnione staje się w związku z tym stwierdzenie, iż w świetle powołanych przepisów, skoro za przejazd konkretnym odcinkiem drogi jest naliczana jedna opłata elektroniczna, to za brak wniesienia tej opłaty za przejazd tym samym konkretnym odcinkiem drogi w tym samym dniu, może zostać naliczona tylko jedna kara pieniężna w podanej przez przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawie o drogach publicznych wysokości.
W tych warunkach skarżący M. S. mógł zostać ukarany za przejazd wykonany dnia [...] września 2011 r. o godz. 05:41:07 na odcinku drogi krajowej nr [...] granica m. [...] - [...], co zarejestrowała bramownica nr [...], natomiast ukaranie go niejako dodatkowo za kontynuowanie przejazdu tego samego dnia tym samym odcinkiem drogi od godz. 05:47:32 do godz. 06:14:06, tak jak gdyby w istocie o każdej tej godzinie wykonywał odrębny przejazd, naruszało wskazane przepisy, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z kolei, uchylając sporne decyzje administracyjne Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. o numerach: [...],[...],[...],[...],[...], Sąd rozstrzygnął w tym zakresie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Działając natomiast w oparciu o normę prawną wyrażoną w przepisie art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, że uchylone decyzje organu nie będą podlegać wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 600 złotych tytułem zwrotu uiszczonych wpisów sądowych od wniesionych skarg, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło