VI SA/Wa 412/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-29
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać zwolniona od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca, której łączny dochód z emerytury i działalności gospodarczej nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, powinna zostać zwolniona od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zasadne, gdy osoba nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sprawie skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód z emerytury netto 989 zł miesięcznie oraz z działalności gospodarczej, z której roczny dochód wyniósł 4 135 zł. Posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2, ponosi miesięczne opłaty około 400 zł oraz wydatki na leki około 350 zł miesięcznie, nie posiada oszczędności ani innego majątku.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą A. W. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą A. W. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.
A. W. (dalej jako skarżąca) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Z informacji podanych przez skarżącą w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe. Podstawowym dochodem skarżącej jest emerytura w wysokości netto 989 zł. miesięcznie. Skarżąca uzyskuje także dochód z działalności gospodarczej w zakresie handlu, przy czym od uzyskanego z tego tytułu przychodu opłaca ryczałt. Skarżąca wyliczyła w skardze, iż w 2010 r. przy przychodzie wynoszącym 25 390 zł., po odliczeniu kosztów podatku i dzierżawy, uzyskała z działalności gospodarczej dochód w kwocie 4 135 zł. w skali roku. Skarżąca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 48 m2. Wyliczone przez skarżącą miesięczne opłaty za mieszkanie oraz media sięgają kwoty około 400 zł. Z pisma spółdzielni mieszkaniowej wynika przy tym, że sama opłata za lokal wynosi 287 zł. Skarżąca wskazała także, iż miesięcznie około 350 zł. przeznacza na zakup leków, w związku z czym na żywność może przeznaczyć miesięcznie 200 zł. Z pozostałych informacji podanych przez skarżącą w formularzu wynika ponadto, iż nie posiada ona poza mieszkaniem żadnego majątku, jak też oszczędności.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede
wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W niniejszej sprawie uznać należy, iż łączny dochód skarżącej z emerytury i działalności gospodarczej oscylujący wokół kwoty 1 300 zł., przy uwzględnieniu koniecznych dla utrzymania wydatków, w tym znacznych wydatków na leki, nie pozwala jej na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Ponadto zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni nie dysponuje ona oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym uznać należy, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło