VI SA/Wa 4174/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-29
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sławomir Kozik, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak odpowiedniego oznakowania drogi publicznej tabliczką T-34 uniemożliwia nałożenie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd tym odcinkiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiednie oznakowanie drogi tabliczką T-34 jest przesłanką wymierzenia kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Brak takiego oznakowania uniemożliwia nałożenie kary, ponieważ korzystający z drogi nie miał możliwości zorientowania się o obowiązku uiszczenia opłaty. Organ administracji publicznej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w zakresie oznakowania drogi.Stan faktyczny
Skarżący został zatrzymany do kontroli w związku z brakiem urządzenia do uiszczania opłaty elektronicznej i nieuiszczeniem tej opłaty za przejazd odcinkiem drogi krajowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na niego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Skarżący podnosił, że nie wiedział o obowiązku posiadania urządzenia i o tym, że droga jest płatna, a także że nie prowadzi działalności gospodarczej. Organ utrzymał karę w mocy, uznając, że brak wiedzy nie jest usprawiedliwieniem, a droga była prawidłowo oznakowana.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z [...] października 2014 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej K.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, dalej: "u.d.p.") oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414. Dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez S. P. (dalej: "Kierowca", "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję GITD z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] kwietnia 2014 r. ok. godziny 10:50 na drodze krajowej [...], na odcinku: skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] – węzeł E., zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki L. o nr rej. [...] wraz przyczepą Sam o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t., którym kierował Skarżący.
W wyniku przeprowadzonej kontroli, przy użyciu przyrządów automatycznie ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (kontrola mobilna) zainstalowanych na oznakowanym pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego, stwierdzono brak urządzenia do uiszczania opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., a co za tym idzie nieuiszczenie tejże opłaty.
Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli z [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], podpisanym bez zastrzeżeń przez Skarżącego.
W toku czynności kontrolnych przesłuchany Kierowca zeznał, że poruszając się [...] kwietnia 2014 r. po drodze krajowej [...] nie wiedział, że jest to płatny odcinek drogi, nie wiedział również o obowiązku posiadania urządzenia viabox służącego do poboru opłaty elektronicznej.
GITD decyzją z [...] kwietnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4, art. 13l ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych, wyjaśniając w jej uzasadnieniu, że droga krajowa, po której poruszał się kontrolowany zespół pojazdów została wyszczególniona w załączniku nr 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
W uzasadnieniu odwołania z [...] kwietnia 2014 r. od decyzji GITD z [...] kwietnia 2014 r. Strona wskazała na błędy zawarte w przesłanym jej zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Strona podkreśliła, że nie wiedziała, że w dniu kontroli poruszał się po płatnym odcinku drogi, jak również nie miał wiedzy o konieczności posiadania w pojeździe urządzenia do poboru opłaty elektronicznej, zważywszy, że zespół pojazdów nie przekraczał dopuszczalnej ładowności. Strona zaznaczyła, że nie przewoziła żadnego ładunku. Strona zwracała się do Inspektorów o zważenie pojazdów z uwagi na przeświadczenie o nieprzekroczeniu dopuszczalnej wagi. Strona wyjaśniła również, że nie posiada firmy transportowej, jest osobą prywatną, która nie śledzi obowiązujących przepisów prawa.
GITD, po rozpatrzeniu wniosku Strony z [...] kwietnia 2014 r., nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, wydając decyzję z [...] października 2014 r. GITD uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlał ustalony w sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że kontrolowany pojazd poruszał się po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r ., a za kontrolowany przejazd Strona nie uiściła opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., z uwagi na brak urządzenia viabox. Bez znaczenia dla wymierzenia kary pozostawały okoliczności przedstawione przez Stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albowiem ustawodawca nie przewidział przesłanek pozwalających organom na odstąpienie od wymierzenia kary za ww. naruszenie. Kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, na których istnieje obowiązek ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.
Organ podał, że w myśl art. 5 ust. 1 u.d.p., do dróg krajowych zalicza się: autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych, drogi międzynarodowe, drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych, drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów), drogi alternatywne dla autostrad płatnych, drogi stanowiące ciągi obwodnic dużych aglomeracji miejskich, drogi o znaczeniu obronnym.
Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.
Odnosząc się do twierdzenia Strony o braku wiedzy o zaliczeniu drogi, po której odbywał się przejazd do kategorii dróg płatnych, GITD wyjaśnił, że stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 124, poz. 705) dodano ust. 3 do § 65 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 13), zgodnie z którym tabliczka T-34 umieszczona pod znakiem drogowym E-15a, E-15c albo E-15d oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną.
W niniejszej sprawie w dniu realizowanego przejazdu, tj. [...] kwietnia 2013 r., na płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] były umieszczone tabliczki informacyjne T-34 informujące o konieczności dokonania opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału nr GDDKiA O/OL:Z-2AS-409-23/14 ustalono bezspornie, że na wskazanym odcinku drogi tabliczki T-34 informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej zostały prawidłowo umieszczone w marcu 2013 r.
W odpowiedzi na zarzut Strony, że przejazd miał charakter prywatny, gdyż Strona nie prowadzi działalności gospodarczej związanej z transportem, GITD, powołując się na art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. wyjaśnił, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu, jak również kategorii podmiotu, który przejazd wykonywał. Okoliczność ta nie jest okolicznością istotną dla rozpoznania sprawy administracyjnej.
GITD podał również, że na podstawie dowodów rejestracyjnych zespołu pojazdów ustalono, że jego dmc wynosił ponad 3,5 tony, a zatem Strona była zobowiązana do uiszczenia opłaty albowiem w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., wyraźnie zaznaczono, że obowiązek dotyczy pojazdów samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, a nie rzeczywistej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze.
GITD wyjaśnił również, że Strona postępowania została ustalona prawidłowo. Błędne podanie imienia i nazwiska Strony w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania było efektem oczywistej omyłki pisarskiej i pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W skardze z [...] października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z [...] października 2014 r., Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] kwietnia 2014 r., zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Skarżący przytoczył tożsame argumenty jak we wspomnianym wniosku.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej uchylenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja GITD narusza prawo.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązany jest na podstawie art. 7 i art. 77 K.p.a., nie wykazując należytej dbałości
o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody ocenił z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 K.p.a., tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art.107§ 3 K.p.a.
Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję tego organu o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., za przejazd [...] kwietnia 2014 r., po odcinku drogi płatnej nr [...], skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] – węzeł E.
Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o drogach publicznych, jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, określonej w przepisach art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., jest odpowiednie oznakowanie drogi publicznej, czy też brak takiego oznakowania nie ma wpływu na wymierzenie tej kary.
W ocenie Sądu odpowiednie oznakowanie drogi jest przesłanką wymierzenia wskazanej kary pieniężnej, a jego brak to uniemożliwia.
W świetle art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13ha ust. 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. P.r.d., za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13ha ust. 6 u.d.p., 22 marca 2011 r., zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz klasy GP i G - określonych w załączniku nr 1 i nr 2 do tego rozporządzenia.
Z kolei rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm.), wydane na podstawie art. 7 ust. 2 P.r.d., określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku, z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia, napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast stosownie do § 65 ust. 3 tego rozporządzenia, umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 705) zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dniem 30 czerwca 2011 r.
Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 P.r.d., uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 3 lipca 2003 r., określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181). Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 702) zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.).
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12 (por. też wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. II GSK 1434/12), przywołując wskazaną regulację zauważył, że z przedstawionych unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34. Według NSA, znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 P.r.d., znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 P.r.d., opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy, wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego).
Czyniąc te rozważania NSA stwierdził w konsekwencji, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34, konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się na jakiej drodze się znajduje i dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej sytuacji nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa czy całego porządku prawnego. W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku (por. cytowany tu ww. wyrok NSA z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12). ( tak tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 VI SA/Wa 2142/13).
W niniejszej sprawie GITD, w zaskarżonej decyzji co prawa wskazał, że uzupełnił materiał dowodowy o pismo z [...] czerwca 2014 r. od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. nr [...], z którego wynika że 6 listopada 2012 r. zatwierdzono projekt stałej organizacji ruchu uwzględniający ustawienie tabliczek informacyjnych T-34 i że tabliczki informacyjne zostały ustawione 20 marca 2013 r, Sąd zauważa jednak, że w przywołanym piśmie nie ma mowy o ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34. Pismo dotyczy organizacji ruchu na drodze krajowej nr [...] na odcinku od skrzyżowania z drogą powiatową nr [...] do węzła E. Zawiera informację o dacie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu na tym odcinku oraz o dacie rzeczywistego terminu wprowadzenia stałej organizacji ruchu, jak również o terminach przeprowadzenia kontroli dla określonych bramownic. Z powyższego pisma jednak nie wynika, czy w ramach zatwierdzenia projektu oraz rzeczywistego wprowadzenia stałej organizacji ruchu na przedmiotowym odcinku drogi krajowej nr [...], zostały również umieszczone tabliczki informacyjne T-34 i to w miejscu umożliwiającym kierowcy podjęcie decyzji o nie wjeżdżaniu na płatny odcinek drogi.
Oznacza to, że choć Skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej wymienionej w ww. rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. był zobowiązany do poniesienia opłaty, jednak w realiach tej sprawy okoliczność ta nie przesądza jeszcze sama w sobie o zgodności z prawem decyzji nakładającej na Skarżącego karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązkiem organu było bowiem (i będzie na etapie powtórnego postępowania) ustalenie czy odcinek drogi, po której poruszał się kierowany przez Skarżącego pojazd (w tym wjazd na ten odcinek), był w dniu kontroli należycie oznakowany, zgodnie z ww. regulacją prawną, jako droga płatna. Kwestia ta (oznakowania drogi) nie została w sprawie jednoznacznie wyjaśniona.
Ponownie rozpoznając sprawę, dopiero w następstwie wyjaśnienia kwestii oznakowania ww. odcinka drogi tabliczką informacyjną T-34 (według stanu na dzień kontroli), organ ustali, mając na uwadze poczynione wyżej oceny prawne, czy uchybienie przez Skarżącego obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na niego karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia tej opłaty.
Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. c) oraz art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, nie postanawiając o kosztach postępowania w związku z brakiem wniosku Skarżącego w tym zakresie, pomimo pouczenia zawartego w doręczonym zawiadomieniu o terminie rozprawy (art. 200 w zw. z art. 209 i art. 210 P.p.s.a.).
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło