VI SA/Wa 418/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-25
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura pomniejszona o egzekucję, a która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie lokalu i leki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód z emerytury jest niski i pomniejszony o egzekucję, a która ponosi znaczące wydatki na utrzymanie lokalu i leki, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości netto 1178 zł miesięcznie, pomniejszona o 507 zł egzekwowane na mocy tytułu wykonawczego. Miesięczne koszty utrzymania lokalu wynoszą 600 zł, a na leki przeznacza od 100 do 200 zł. Skarżąca nie posiada oszczędności, a saldo na jej koncie bankowym oscyluje między 336 zł a 426 zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą M. S. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą M. S. od kosztów sądowych.
M. S. (dalej jako skarżąca) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Z informacji podanych przez skarżącą w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym dochodem skarżącej jest emerytura w wysokości netto 1178 zł. miesięcznie (emerytura ta jest pomniejszona o kwotę 507 zł., która jest egzekwowana na mocy tytułu wykonawczego). Skarżąca wyjaśniła, iż miesięczne koszty utrzymania lokalu mieszkalnego sięgają kwoty 600 zł. Z pisma spółdzielni mieszkaniowej wynika przy tym, że sama opłata za lokal wynosi 378 zł. Skarżąca wskazała także, iż z powodu dolegliwości zdrowotnych zmuszona jest również przeznaczać miesięcznie kwotę od 100 do 200 zł. na zakup leków. Z pozostałych informacji podanych przez skarżącą w formularzu wynika ponadto, iż nie posiada oszczędności. Z kolei wydruk z rachunku bankowego potwierdza, że jedyny wpływ to otrzymywana emerytura a dostępne saldo środków oscyluje od 336 zł do 426 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W niniejszej sprawie uznać należy, iż dochód skarżącej z emerytury oscylujący wokół kwoty 1 178 zł., przy uwzględnieniu koniecznych dla utrzymania wydatków, w tym znacznych wydatków na leki, nie pozwala jej na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Ponadto zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni nie dysponuje ona oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Również wydruk z rachunku bankowego potwierdza, że w istocie skarżąca nie jest w stanie alokować środków. Z uwagi na skalę dochodu otrzymywane z tytułu emerytury środki finansowe wydawane są na zaspokojenie bieżących potrzeb bytowych skarżącej. Tym samym uznać należy, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło