VI SA/Wa 4223/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. GmbH z siedzibą w B., Szwajcaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2014 r. nr Sp. [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej I. GmbH z siedzibą w B., Szwajcaria kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 27 sierpnia 2013r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw I. GmbH siedzibą w B., Szwajcaria, wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy Energetic Body o numerze [...] udzielonego na rzecz V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. Wnoszący sprzeciw podniósł, że prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 i art 132 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wskazał, że jest uprawnionym z rejestracji dwóch wspólnotowych znaków towarowych: słownego ENERGETICS o numerze [...] i słowno-graficznego E ENERGETICS o numerze [...]. W jego ocenie wszystkie towary, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak.towarowy zawarte w klasach 25 i 28 albo mają swoje odpowiedniki wśród towarów do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione, lub też są do tych towarów podobne. Ponadto podkreślił, że porównywane znaki towarowe są do siebie podobne w warstwie fonetycznej, wizualnej oraz znaczeniowej. Wskazał, że dominującym elementem wszystkich porównywanych znaków towarowych jest dziewięcioliterowy wyraz "ENERGETIC", który wpływa na podobieństwo tych oznaczeń w warstwach wizualnej, znaczeniowej, a także fonetycznej. Ponadto wskazał również, że z uwagi na wspólny źródłosłów, tj. angielskie słowo "energetic" i polskie słowo "energetyczny" zbieżność znaczeniowa pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi będzie dla polskich odbiorców oczywista, nawet jeżeli nie znają oni języka angielskiego. Stwierdził, że porównywane znaki towarowe zostały sporządzone za pomocą praktycznie tego samego kroju czcionki, bowiem porównywane znaki posiadają takie same proporcje poszczególnych liter oraz "charakterystyczne wyoblenia na rogach". W związku z powyższym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych porównywanymi znakami. Wskazał również, że należące do niego znaki "ENERGETICS" są przeznaczone do oznaczania towarów, które sprzedawane są w należącej do niego sieci sklepów znajdujących się na obszarze całej Europy oraz z pośrednictwem sklepów internetowych. Wnoszący sprzeciw podkreślił także ponadprzeciętną rozpoznawalność i wysoką renomę należących do niego znaków towarowych, która, jak stwierdził, jest wynikiem ich intensywnego wieloletniego używania oraz szerokiej, wielokanałowej sieci dystrybucji. W odpowiedzi z dnia 9 kwietnia 2014r. uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny. Stwierdził, że porównywane znaki nie są podobne na żadnej z płaszczyzn postrzegania i są z łatwością rozpoznawane przez potencjalnego klienta. W jego ocenie znaki te są na tyle odmienne, że mogą bezkolizyjnie funkcjonować w obrocie bez ryzyka wprowadzenia w błąd co do pochodzenia oznaczanych nimi towarów. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014r. wnoszący sprzeciw podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podniósł, że odpowiedź na sprzeciw pozbawiona jest całkowicie materiału dowodowego, który popierałby twierdzenia dotyczące bezzasadności sprzeciwu. Wskazał, że porównywane oznaczenia są przeznaczone do oznaczania identycznych towarów. Uprawniony prawidłowo powiadomiony nie stawił się na rozprawie. Decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego w składzie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2014r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy ENERGETIC BODY o numerze [...], udzielonego na rzecz V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez I. GmbH z siedzibą w B., Szwajcaria na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410), oddalił sprzeciw. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielone zostało prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. W pierwszej kolejności organ ustalił, że sporny znak i znaki przeciwstawione służą do oznaczania identycznych towarów jakimi są w ogólności odzież i obuwie (z klasy 25), gry, zabawki i artykuły gimnastyczne i sportowe nie ujęte w innych klasach (z klasy 28). Kolegium Orzekające stwierdziło natomiast, że "ozdoby choinkowe", do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak nie są towarami tego samego rodzaju co "przedmioty do zabawy" do oznaczania których przeznaczony został przeciwstawiony mu znak towarowy ENERGETICS o numerze [...]. Następnie organ stwierdził, że zgodnie z ustaloną praktyką oraz orzecznictwem oznaczenia powinny być oceniane na różnych płaszczyznach postrzegania biorąc pod uwagę jednocześnie ogólne wrażenie jakie znaki wywierają na odbiorcy. Ocena ta dokonywana jest w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Organ wskazał, że sporny znak towarowy [...] jest znakiem słowno-graficznym składającym się ze słów ENERGETIC BODY pisanych charakterystyczną lekko pochyłą, skierowaną ku górze i pogrubioną czcionką. Wszystkie litery są w czarnym kolorze oprócz litery "N" i litery "Y", które są kolorze pomarańczowym. Przeciwstawiony znak towarowy [...] jest znakiem słownym składającym się z jednego słowa ENERGETICS, natomiast znak towarowy [...] jest znakiem słowno-graficznym składającym się ze stylizowanej litery "E" w kolorze czarnym wkomponowanej w prostokąt oraz słowa ENERGETICS pisanego charakterystyczną czcionką. Cały znak został sporządzony w kolorze czarnym. Organ zauważył, że z powyższego zestawienia wynika, iż porównywane znaki towarowe składają się z podobnych słów ENERGETIC - ENERGETICS. Jednakże to za mało aby uznać, że znaki te są podobne do siebie w stopniu powodującym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów nimi oznaczonych. Sporny znak towarowy składa się bowiem z dwóch słów: ENERGETIC i BODY pisanych charakterystyczną czarną czcionką (za wyjątkiem liter "N" i "Y" które są pomarańczowe), skierowanych ku górze, podczas gdy znak przeciwstawiony [...] składa się z jednego słowa ENERGETICS oraz litery E wpisanej w prostokąt sporządzonych również za pomocą charakterystycznej czcionki w kolorze czarnym, natomiast drugi z przeciwstawionych znaków towarowych: [...] składa się również tylko z jednego elementu słownego tj. słowa ENERGETICS. Sporny znak towarowy dzięki zastosowaniu mocno pogrubionej czcionki oraz skierowaniu napisu ku górze pomimo występującego w nim jednego elementu podobnego do elementu słownego ENERGETIC (w przeciwstawionych znakach słowo ENERGETICS) różni się istotnie od znaku przeciwstawionego [...] w warstwie wizualnej. Na różnice te wpływa zastosowanie w porównywanych znakach innej czcionki, innej kompozycji graficznej, ilość słów składających się na te znaki, a także zastosowanie pomarańczowych liter "N" i "Y" w znaku spornym, z których jednocześnie wysunięte jest podkreślenie słów ENERGETIC i BODY oraz litery "E" wpisanej w prostokąt w znaku przeciwstawionym. Zdaniem organu sporny znak różni się również istotnie od przeciwstawionego znaku towarowego [...] bowiem znaki te składają się z różnej ilości słów (sporny - 2, a przeciwstawiony - 1) a znak sporny, jak wskazano powyżej, został przedstawiony za pomocą oryginalnej i wyróżniającej grafiki. Znak sporny różni się od przeciwstawionych znaków także w warstwie fonetycznej. Znak sporny, o czym była mowa powyżej, składa się bowiem z dwóch słów "energetic" i "body" podczas gdy znak przeciwstawiony [...] składa się z jednego słowa "energetics" oraz litery "E", a przeciwstawiony [...] jedynie ze słowa ENERGETICS. Z powyższego wynika, że porównywane oznaczenia są odmiennie wymawiane. Mianowicie sporny znak towarowy przez odbiorców znających język angielski będzie wymawiany jako "enerdżetik body" a przez pozostałych odbiorców "energetic body" lub "energetik body". Przeciwstawiony znak towarowy [...] przez odbiorców znających język angielski będzie wymawiany jako "i enerdżetiks", a przez pozostałych odbiorców jako "e energetiks" lub "e energetics". Natomiast przeciwstawiony [...] przez odbiorców znających język angielski będzie wymawiany jako "enerdżetiks", a przez pozostałych odbiorców jako "energetiks" lub "energetics". Co prawda, jak wskazano powyżej, podobnie będą wymawiane słowa "energetic" i "energetics" jednakże w związku z tym, że znak sporny składa się dodatkowo ze słowa "body", a także jeden z przeciwstawionych znaków posiada dodatkowo literę "E" porównywane znaki różnią się także istotnie w warstwie fonetycznej. W ocenie Kolegium Orzekającego porównywane oznaczenia różnią się również w warstwie znaczeniowej. Słowa tworzące porównywane znaki towarowe pochodzą z języka angielskiego. Sporny znak towarowy "energetic body" oznacza w tłumaczeniu z języka angielskiego na język polski "energiczne ciało" lub też "ciało pełne energii" i tak też będzie rozumiane przez polskich odbiorców znających język angielski. Natomiast słowo tworzące znaki przeciwstawione tj. "energetics" oznacza w tłumaczeniu z języka angielskiego na język polski "energetyka" i tak też będzie rozumiane przez polskich odbiorców znających język angielski. Dla pozostałych odbiorców będzie to określenie fantazyjne. Litera "e" w znaku [...] pozostaje bez żadnego konkretnego znaczenia zarówno dla odbiorców znających jak i nie znających języka angielskiego. Na odmienną ocenę Kolegium Orzekającego co do braku podobieństwa porównywanych znaków na wszystkich trzech płaszczyznach postrzegania nie mogły wpłynąć twierdzenia wnoszącego sprzeciw, iż słowo BODY jest opisowe w odniesieniu do niektórych produktów, a tym samym ma znikomy wpływ na dystynktywny charakter spornego znaku towarowego. Należy bowiem zauważyć, że znaki towarowe podlegają ocenie jako całość a nie jedynie ich określone fragmenty w oderwaniu od ogólnego wrażenia jakie te znaki wywołują na odbiorcach. W rozpatrywanej sprawie słowo BODY zostało zapisane charakterystyczną czcionką i jest takich samych rozmiarów jak poprzedzające je słowo ENERGETICS. W związku z tym nie można go uznać za pozostające bez znaczenia w ramach całościowego wrażenia wywieranego przez ten znak, a wręcz przeciwnie, z wizualnego punktu widzenia zajmuje on bowiem w spornym znaku pozycję równie istotną co element ENERGETIC i sprawia, że znak ten jako całość różni się istotnie od przeciwstawionych znaków nie tylko pod względem wizualnym ale także fonetycznym i znaczeniowym. W związku z powyższym Kolegium Orzekające uznało, że sporny znak towarowy ENERGETIC BODY [...] i przeciwstawione mu znaki towarowe [...] i [...] nie są do siebie podobne w stopniu wywołującym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Znaki te, jak zostało to powyżej wykazane oceniane jako całość wywołują odmienne wrażenie na odbiorcach. W związku z tym, że porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne, gdyż jako całość wywierają odmienne ogólne wrażenie w warstwie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej, Kolegium Orzekające stwierdziło, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym. Kolegium Orzekające zauważyło, że co prawda towary wskazane powyżej jako towary identyczne można nabyć w tych samych miejscach, a mianowicie sklepach z odzieżą, sklepach sportowych i sklepach wielkopowierzchniowych jednakże, zdaniem organu poziom uwagi odbiorców oznaczanych porównywanymi oznaczeniami, a których należy uznać ogół polskich konsumentów, jest wysoki, zwłaszcza że towary te nie są nabywane codziennie i pod wpływem impulsu lecz okazjonalnie po głębszym zastanowieniu się. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium Orzekającego w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na sporny znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Organ wskazał, że wnoszący sprzeciw wskazał także, że prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Przepis ten stanowi, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Organ zauważył, że w rozpatrywanej sprawie wnoszący sprzeciw przedłożył następujący materiał dowodowy: 1. wydruk ze strony internetowej www.energetics.eu/brand/history (karta 5); 2. wydruk ze strony internetowej sklepu l. zawierającej produkty ENERGETICS [...] (karty 7, 9 i 11); 3. wydruk ze strony internetowej [...] (karta 13); 4. wydruki z bazy darts-ip dotyczące zakończonych postępowań gdzie uznano podobieństwa porównywanych znaków (karty 15-33). Oceniając ww. materiał organ wskazał, że materiał dowodowy wskazany powyżej w pkt 1, 2 i 3 nie został opatrzony żadną datą, a w pkt 4 nie zawiera tłumaczenia z języka obcego na język polski. Przy czym pełnomocnik wnoszącego sprzeciw na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014r. oświadczył, że nie będzie składał tłumaczenia przysięgłego tych dokumentów. Ponadto materiał opisany w pkt 3 wskazuje jedynie kraje, w których znajdują się sklepy I. Materiał wskazany zaś w pkt 2 stanowi ofertę sklepu I. oraz notatkę informacyjną, że pod marką własną ENERGETICS oferowany jest sprzęt rehabilitacyjny i do fitnessu najnowszej generacji. Materiał ten stanowi ofertę sklepu. W ocenie Kolegium Orzekającego ww. materiał dowodowy przedłożony do akt sprawy przez wnoszącego sprzeciw nie dowodzi istnienia renomy przeciwstawionych znaków towarowych w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego, a z materiału tego wynika jedynie, że towary oznaczane znakiem ENERGETICS można nabyć w sklepach I. na terenie Polski. Nie można jednak na jego podstawie uznać, aby w dniu 20 lipca 2011 r. (a więc w dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego) przeciwstawione znaki towarowe posiadały ugruntowaną renomę na terytorium Polski. W ocenie organu wnoszący sprzeciw nie przedłożył żadnych materiałów dowodowych, które wskazywałyby na udział w rynku towarów oznaczonych znakiem ENERGETICS, zasięgu i długotrwałości reklamy produktu sygnowanego tym oznaczeniem, ilości udzielonych licencji, wartości tego oznaczenia, rozmiaru nakładów poniesionych w związku z promocją tego znaku ani też relacji cenowej w stosunku do towarów substytucyjnych. Wnoszący sprzeciw w przedmiotowym sprzeciwie oświadczył jedynie, że ww. znak towarowy jest znakiem renomowanym, szeroko rozpoznawalnym oraz, że towary oznaczane tym znakiem posiadają szeroką wielokanałową sieć dystrybucji. Ponadto stwierdził, że renoma wynika z długoletniego doświadczenia i wysokiej jakości oferowanych produktów. Jedynym dowodem przedłożonym na te okoliczności jest wydruk ze strony internetowej, gdzie została opisana historia i rodzaje towarów oferowanych przez wnoszącego sprzeciw. Ponadto na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014r. wnoszący sprzeciw oświadczył, że nie będzie przedkładał dodatkowych dowodów na okoliczność renomy znaków ENERGETICS (karta 93). Pismem z dnia 20 listopada 2014 r. I. GmbH z siedzibą w B., Szwajcaria, reprezentowany przez rzecznika patentowego M. Z., wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez: a) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie analizy podobieństwa towarów lub usług w sposób zupełnie dowolny i w oderwaniu od przedstawionych faktów, w szczególności przez: - nieuwzględnienie w swojej ocenie okoliczności, iż przeważająca większość towarów, dla których zarejestrowany został znak sporny "ENERGETIC BODY" [...] jest identyczna z towarami objętymi rejestracją wcześniejszych znaków skarżącego "ENERGETICS" słownego [...] i słowno-graficznego [...] [dalej łącznie jako: znaki "ENERGETICS"], a w konsekwencji niezastosowanie ostrzejszych kryteriów w badaniu podobieństwa przeciwstawionych znaków, co skutkowało przyjęciem braku tego podobieństwa, braku niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd i oddaleniem sprzeciwu skarżącego; b) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie analizy podobieństwa znaków towarowych w sposób zupełnie dowolny w oderwaniu od przedstawionych faktów, w szczególności przez: - nie uwzględnienie przy dokonaniu porównania znaku spornego ze znakiem [...] "ENERGETICS" faktu, iż wcześniejszy znak skarżącego jest znakiem słownym, a co za tym idzie znak ten cieszy się szerszym zakresem ochrony; - niezasadne uznanie, że grafika znaku spornego ma charakter wyróżniający i tym samym wpływa na wyeliminowanie ryzyka konfuzji ze znakami skarżącego, podczas gdy grafika ta jest uboga i pełni jedynie funkcję dekoracyjną w znaku spornym; - błędne przyjęcie, że słowo "BODY" wchodzące w skład znaku spornego ma równorzędne znaczenie z elementem "ENERGETIC", podczas gdy słowo to ma charakter opisowy względem większości towarów, dla których zarejestrowany został znak sporny, a ponadto element "ENERGETIC" ze względu na swoje umiejscowienie i proporcję do pozostałych elementów znaku spornego ma charakter dominujący w znaku spornym; • wadliwą oraz powierzchowną analizę podobieństwa koncepcyjnego znaków, poprzez zignorowanie faktu, iż w języku polskim występuje słowo "energia", które przez oczywiste podobieństwo do członów "energetic" oraz "energetics" narzucać będzie polskim konsumentom tożsamy przekaz znaczeniowy w odniesieniu do znaku spornego oraz znaków mu przeciwstawionych; a w konsekwencji błędne uznanie, iż znak "ENERGETIC BODY" nie jest podobny do wcześniejszych znaków "ENERGETICS", zarejestrowanych dla towarów identycznych oraz że nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, podczas gdy dla przeciętnego odbiorcy znaki są na tyle podobne, że ryzyko konfuzji istnieje, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego oddalenia sprzeciwu skarżącego; c) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie analizy przesłanki wprowadzenia w błąd odbiorców w sposób zupełnie dowolny poprzez niezasadne przypisanie odbiorcom znaku spornego oraz znaków skarżącego wysokiego poziomu uwagi, a w konsekwencji uznanie braku możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd i odmowę unieważnienia znaku spornego; d) brak wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych, które mają istotne znaczenie dla oceny istnienia ryzyka konfuzji poprzez: - brak uwzględnienia okoliczności wynikających z przedstawionego przez skarżącego w sprzeciwie wobec rejestracji znaku spornego, zestawienia 141 decyzji Izb Odwoławczych OH IM, w których w sytuacjach analogicznych do ocenianej w sprawie, tj. gdy w porównywanych znakach identyczne jest od 7 do 9 pierwszych liter oznaczeń słownych [słowno-graficznych], z których jedno jest dwuwyrazowe, OHIM stwierdzał podobieństwo znaków skutkujące ryzykiem wprowadzenia w błąd i domawiał rejestracji znaków późniejszych, - nieuwzględnienie, w ramach całościowej oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd, okoliczności wynikających z przedłożonych przez skarżącego dowodów potwierdzających intensywność, zakres terytorialny oraz czasowy używania znaków "ENERGETICS" na rynku polskim, a w konsekwencji błędne ustalenie braku możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd i niezasadne oddalenie sprzeciwu skarżącego. 2. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy podobieństwo znaku spornego do znaków towarowych "ENERGETICS", zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz skarżącego dla identycznych lub podobnych towarów, jest tego typu, że zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakami wcześniejszymi. Wobec podniesionych zarzutów strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty podnosząc, że Urząd Patentowy w swojej ocenie kompletnie pominął fakt, że towary, dla których przeznaczone są przeciwstawione znaki są identyczne, a przez to nie zastosował zaostrzonego kryterium oceny podobieństwa znaków oraz ryzyka konfuzji przy identyczności towarów lub usług. Urząd Patentowy nie uwzględnił przy porównywaniu samych oznaczeń uprzednio stwierdzonej identyczności niemalże wszystkich towarów, dla których przeznaczone zostały porównywane znaki i nie zastosował zaostrzonych kryteriów tej oceny - do czego był zobowiązany w świetle ugruntowanego orzecznictwa tak polskiego, jak i europejskiego. Skarżący podkreślił, że Urząd Patentowy dokonując porównania znaku spornego ze znakiem [...] w warstwie wizualnej nie uwzględnił faktu, iż znak skarżącego jest znakiem słownym, a co za tym idzie znak ten cieszy się szerszym zakresem ochrony. Zdaniem strony skarżącej grafika znaku "ENERGETIC BODY" nie jest w żadnym stopniu oryginalna. Jedynym elementem graficznym znaku spornego jest pogrubiona, pochyła czcionka oraz przedstawienie liter "N" i "Y" w kolorze pomarańczowym z "przedłużeniem" tych liter w linie podkreślające wyrazy ENERGETIC BODY. Znak ten nie posiada fantazyjnych elementów wplecionych w czcionkę, dodatkowych elementów graficznych czy chociażby tła w innym kolorze. Stąd nieuprawnione jest twierdzenie Urzędu jakoby grafika znaku spornego miała wyróżniający charakter. Podobieństwo znaków ocenia się, co do zasady, według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic, albowiem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Dla nabywcy towarów lub usług oznaczonych danym znakiem decydujące znaczenie mają ich elementy zbieżne, a dla stwierdzenia podobieństwa oznaczeń nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Wystarczy bowiem, że wystąpi jedynie takie prawdopodobieństwo. Ponadto zdaniem skarżącego Urząd Patentowy w sposób wadliwy przyjął, że słowo "BODY" zajmuje w spornym znaku pozycję równorzędną z wyrazem "ENERGETIC", zwłaszcza że oceniając znak słowny lub słowno-graficzny na płaszczyznach wizualnej oraz fonetycznej należy mieć na uwadze, iż bardzo często ogólny odbiór tych znaków jest zdominowany przez człony czy też słowa znajdujące się na początku znaku. Wyraz "BODY" (z angielskiego "ciało") wskazuje bezpośrednio na przeznaczenie takich towarów jak: odzież i obuwie (towary służące do ubierania ciała) oraz artykuły gimnastyczne i sportowe (towary służące ćwiczeniu ciała). Sam wyraz "BODY" pozbawiony jest zatem zdolności odróżniającej w odniesieniu do wskazanych towarów. Potwierdzeniem powyższego są decyzje odmowne Urzędu Patentowego wobec prób rejestracji słownych oznaczeń zawierających wyraz "BODY" zgłoszonych dla towarów ujętych w klasie 25 (np. "BODY STYLE" [...], "BODY TREND" [...], "BODY GARD" [...]). Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy w sposób bezpodstawny uznał, że poziom uwagi odbiorców towarów oznaczanych znakiem spornym oraz znakami skarżącego jest wysoki, co wyklucza zdaniem Urzędu prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w niniejszej sprawie. Skarżący wskazał, że do sprzeciwu wobec rejestracji znaku spornego załączył tabelaryczne zestawienie spraw zakończonych decyzjami OHIM zawierające przykłady porównywanych znaków, w przypadku których stwierdzono podobieństwo oznaczeń i odmówiono rejestracji [załącznik nr 7 do sprzeciwu]. W treści sprzeciwu skarżący zaznaczył, iż dokument ten przedstawia podejście Izb Odwoławczych OHIM w sytuacjach analogicznych do ocenianej w sprawie, tj. gdy w porównywanych znakach identyczne jest od 7 do 9 pierwszych liter oznaczeń słownych (słowno-graficznych), z których jedno jest dwuwyrazowe. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd, stwierdzając jedynie że skarżący nie dołączył tłumaczenia w/w dokumentu, nie odniósł się w ogóle do jego treści. Dokument ten w istocie nie wymagał żadnego tłumaczenia. Stanowił bowiem tabelę obrazującą 141 decyzji, w których Izby Odwoławcze Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego stwierdziły istnienie podobieństwa ocenianych znaków w stopniu powodującym ryzyko konfuzji między tymi znakami, odmawiając w konsekwencji rejestracji znaków późniejszych. W tabeli podano sygnatury kolejnych spraw, oznaczenia stron oraz przedstawiono znaki będące przedmiotem oceny. Analiza zestawienia nie wymagała od Kolegium Orzekającego znajomości języka obcego. Samo zestawienie zaś w sposób dobitny obrazowało linię orzeczniczą OHIM w analogicznych do niniejszej sprawy przypadkach, w których Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego orzekał przy zastosowaniu reguł oceny ryzyka konfuzji, które Urząd Patentowy powinien znać i stosować z urzędu. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2015r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 poz. 1410), każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle cytowanego wyżej przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu postępowania. W przedmiotowej sprawie postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny ENERGETIC BODY o numerze [...] zostało wszczęte na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego z prawa ochronnego na sporny znak za bezzasadny. Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP oddalił wniosek strony skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy ENERGETIC BODY o numerze [...], udzielonego na rzecz V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. Jako podstawę prawną wniosku o unieważnienie prawa ochronnego w pierwszej kolejności wnioskodawca wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielone zostało prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Celem przepisu jest uniemożliwienie kolizji z prawami ochronnymi do znaków towarowych identycznych lub podobnych udzielonymi z wcześniejszym pierwszeństwem, a przeszkoda udzielenia prawa ochronnego zachodzi w razie łącznego spełnienia przesłanek tzn.: 1) gdy badane znaki są identyczne i służą do oznaczania towarów podobnych lub są podobne i służą do oznaczania towarów identycznych, lub są podobne i służą do oznaczania podobnych towarów oraz 2) gdy we wskazanych wyżej sytuacjach zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. W ocenie Sądu organ z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenie czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy ENERGETIC BODY o numerze [...], udzielonego na rzecz V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Ponadto dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych ( wyrok NSA z 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 27778/01, wyrok WSA z 30 marca 2004 r. w sprawie znaku towarowego TERRAVITA, sygn. akt 6 II S.A. 1017/02). W doktrynie prawa definiuje niebezpieczeństwo, wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jako możliwości błędnego nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak, a ponadto iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń" (v. R. Skubisz - Prawo Znaków Towarowych, komentarz. Wydawnictwo prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997). Innymi słowy niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń. Bezsporne w sprawie jest, że zarówno sporny znak oraz znaki przeciwstawione służą do oznaczania identycznych towarów jakimi są w ogólności odzież i obuwie (z klasy 25), gry, zabawki i artykuły gimnastyczne i sportowe nie ujęte w innych klasach (z klasy 28), z wyłączeniem "ozdób choinkowych", do oznaczania których przeznaczony jest sporny. Mając na uwadze powyższe zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że z uwagi na identyczność towarów organ powinien zastosować zaostrzone kryterium oceny podobieństwa znaków oraz ryzyka konfuzji przy identyczności towarów lub usług. Sąd zgadza się z powołanym przez stronę skarżącą wyrokiem NSA z dnia 4 września 2014 r., w którym podkreślono, że dla oceny wystąpienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, czy wręcz prawdopodobieństwa skojarzenia ze znakiem towarowym, istotne znaczenie ma jednorodzajowość towarów, która wręcz wzmaga ryzyko pomyłki podobnych znaków. W piśmiennictwie podkreślono, że im większe podobieństwo między towarami, tym surowiej trzeba oceniać wymagania co do koniecznych cech odróżniających konkurujące znaki. Używanie podobnych oznaczeń dla tożsamych rodzajowo towarów wzmaga ryzyko przypisania im wspólnego pochodzenia, którego nie eliminuje nawet zamieszczanie na towarach dodatkowych elementów, np. oznaczenia firmy. Zabieg taki może bowiem w odczuciu klienteli wskazywać jedynie na istnienie między przedsiębiorcami związków prawnych, gospodarczych lub organizacyjnych (wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1022/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Dlatego za uzasadniony uznać należy zarzut skargi, że wbrew określonym powyżej zasadom Urząd, stwierdzając uprzednio identyczność niemalże wszystkich towarów, dla których przeznaczone były przeciwstawione znaki, dokonał oceny podobieństwa znaków towarowych w kompletnym oderwaniu od dokonanej analizy podobieństwa towarów. Organ nie rozważył więc w sposób dostateczny czy w przedmiotowej sprawie można mówić o wprowadzeniu w błąd w odniesieniu do znaków towarowych, pomiędzy którymi występuje podobieństwo i które przeznaczone są do oznaczania identycznych towarów. Za uzasadniony w ocenie Sadu uznać należało także zarzut strony skarżącej, że Urząd Patentowy dokonując porównania znaku spornego ze znakiem [...] w warstwie wizualnej nie uwzględnił faktu, iż znak skarżącego jest znakiem słownym, a co za tym idzie znak ten cieszy się szerszym zakresem ochrony. Ocena Urzędu nie uwzględnia faktu, iż znak [...] jest oznaczeniem słownym, a zgodnie z orzecznictwem, ochrona, jaką daje rejestracja słownego znaku towarowego dotyczy słowa wskazanego we wniosku o rejestrację, a nie indywidualnych cech graficznych czy stylistycznych, które znak ten może posiadać. W przypadku oznaczeń słownych chronione są zatem same słowa, bez względu na możliwość przedstawienia tych słów w różnorodnych czcionkach, rozmiarach czy kolorach. Słusznie zauważa zatem skarżąca, że na tle analizy podobieństwa wizualnego znaku spornego do znaku [...] nieuzasadnione jest odwoływanie się Urzędu do przedstawienia graficznego słów zawartych w znaku spornym, w szczególności zaś słowa "ENERGETIC" zawartego w całości w słownym znaku "ENERGETICS" [...]. W ocenie Sądu zgodzić należy się ze skarżącą, że podobieństwo znaków ocenia się, co do zasady, według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic, albowiem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Dlatego odwoływanie się przez Urząd Patentowy do grafiki znaku spornego jako do elementu, który w sposób znaczący ma wpływ na odróżnienie tego znaku od znaków skarżącego jest sprzeczne z ugruntowanym poglądem orzecznictwa nakazującym, aby ocena podobieństwa znaków skupiała się na całościowym oddziaływaniu tych znaków przy uwzględnieniu, w szczególności ich odróżniających i dominujących elementów. Zdaniem Sądu, organ nie uzasadnił również w sposób wszechstronny dlaczego w jego oceni słowo "BODY" zajmuje w spornym znaku pozycję równorzędną z wyrazem "ENERGETIC". Jak słusznie zauważa strona skarżąca to właśnie pierwszy człon znaku jest tym, który jako pierwszy jest dostrzegany przez odbiorców i dlatego szybciej zapamiętywany. Wynika to z faktu, że przeciętny konsument zwykle skupia się na pierwszym elemencie znaku. Jeśli pierwszy element znaku późniejszego jest identyczny z takim elementem w znaku wcześniejszym, wtedy można z łatwością przyjąć podobieństwo i prawdopodobieństwo konfuzji. Pomimo, że na powyższe okoliczności skarżący powołał się w sprzeciwie wobec rejestracji znaku spornego, a na poparcie swojego stanowiska przedstawił bogate orzecznictwo ETS i OHIM w omawianym zakresie, organ nie odniósł się do tej argumentacji w zaskarżonej decyzji. Tymczasem w świetle powołanego orzecznictwa, to początkowy człon znaku słownego/słowno- graficznego determinuje odbiór tego znaku przez konsumentów. Ponadto w ocenie Sądu za gołosłowne uznać należy stanowisko Urzędu Patentowego, że poziom uwagi odbiorców towarów oznaczanych znakiem spornym oraz znakami skarżącego jest wysoki, co wyklucza zdaniem Urzędu prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd ograniczył się do stwierdzenia, że "co prawda towary wskazane przez Kolegium Orzekające powyżej jako towary identyczne można nabyć w tych samych miejscach, a mianowicie w sklepach z odzieżą, sklepach sportowych i sklepach wielkopowierzchniowych jednakże, zdaniem Kolegium Orzekającego, poziom uwagi odbiorców oznaczanych porównywanymi oznaczeniami, za których należy uznać ogół polskich konsumentów, jest wysoki, zwłaszcza że towary te nie są nabywane codziennie i pod wpływem impulsu lecz okazjonalnie po głębszym zastanowieniu się." Jednocześnie organ nie uzasadnił dlaczego przyjął, że poziom uwagi przeciętnego odbiorcy kwestionowanych towarów jest wyższy niż w przypadku odbiorców innych towarów i dlatego nie istnieje ryzyko wprowadzenia tych odbiorców w błąd. Poziom uwagi przeciętnego konsumenta może się różnić w zależności od kategorii towarów lub usług. Niezależnie od powyższego wnoszący sprzeciw wskazał także, że prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Przepis ten stanowi, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Wnoszący sprzeciw przedłożył następujący materiał dowodowy: 1. wydruk ze strony internetowej [...] (karta 5), 2. wydruk ze strony internetowej sklepu l. zawierającej produkty ENERGETICS [...], 3. wydruk ze strony internetowej [...], 4. wydruki z bazy darts-ip dotyczące zakończonych postępowań gdzie uznano podobieństwa porównywanych znaków (karty 15-33). Oceniając ww. materiał organ wskazał, że materiał dowodowy wskazany powyżej w pkt 1, 2 i 3 nie został opatrzony żadną datą, a w pkt 4 nie zawiera tłumaczenia z języka obcego na język polski. W ocenie Sądu Kolegium zasadnie uznało, że ww. materiał dowodowy przedłożony do akt sprawy przez wnoszącego sprzeciw nie dowodzi istnienia renomy przeciwstawionych znaków towarowych w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego, a z materiału tego wynika jedynie, że towary oznaczane znakiem ENERGETICS można nabyć w sklepach I. na terenie Polski. Nie można jednak na jego podstawie uznać, aby w dniu 20 lipca 2011r. (a więc w dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego) przeciwstawione znaki towarowe posiadały ugruntowaną renomę na terytorium Polski. Skarżący do sprzeciwu wobec rejestracji znaku spornego załączył również tabelaryczne zestawienie spraw zakończonych decyzjami OHIM zawierające przykłady porównywanych znaków, w przypadku których stwierdzono podobieństwo oznaczeń i odmówiono rejestracji. W treści sprzeciwu skarżący zaznaczył, że dokument ten przedstawia podejście Izb Odwoławczych OHIM w sytuacjach analogicznych do ocenianej w sprawie, tj. gdy w porównywanych znakach identyczne jest od 7 do 9 pierwszych liter oznaczeń słownych (słowno-graficznych), z których jedno jest dwuwyrazowe. W ocenie Sądu nie kwestionując zasady prowadzenia postępowania przed polskim organem w języku polskim stwierdzić należy, że dokument ten mógł być przedmiotem oceny przez organ bez potrzeby jego tłumaczenia, albowiem stanowił on tabelę obrazującą 141 decyzji, w których Izby Odwoławcze Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego stwierdziły istnienie podobieństwa ocenianych znaków w stopniu powodującym ryzyko konfuzji między tymi znakami, odmawiając w konsekwencji rejestracji znaków późniejszych. W tabeli podano sygnatury kolejnych spraw, oznaczenia stron oraz przedstawiono znaki będące przedmiotem oceny. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 orzekł o niewykonywaniu uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 12 ust.1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2003 r. poz. 212 Nr 2076 ze zm.).