VI SA/Wa 425/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską postanawia: odmówić przyznania K. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. K. K. (dalej też jako skarżąca) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską. Z informacji podanych przez skarżącą w formularzu wynika, iż wskutek wypadku komunikacyjnego i uszkodzenia kręgosłupa stała się osobą niepełnosprawną, przy czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał jej rentę z tytułu niezdolności do pracy. Skarżąca wyjaśniła, iż poza przyznaną jej rentą nie posiada żadnych innych dochodów. W uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła kopie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 roku i [...] lipca 2012 roku o przyznaniu jej renty w wysokości [...] złotych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie między innymi zeznania podatkowego skarżącej za rok 2011 oraz wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, czy też udzielenia informacji, czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 10 lipca 2012 roku, przy czym skarżąca do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Jednocześnie z rachunku H. J. K. dokonano wpłaty w wysokości [...] złotych tytułem opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia a następnie ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik radca prawny A. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 15 czerwca 2012 roku. W zaistniałej sytuacji zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do wyjaśnienia, czy podtrzymuje wniosek o przyznanie prawa pomocy, na które to wezwanie skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -(t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. W szczególności istotne znaczenie ma w tym przypadku kwestia wyjaśnienia, czy skarżąca posiada rachunek bankowy, a w sytuacji, w której rachunek taki posiadałaby kluczowym dla oceny możliwości płatniczych skarżącej jest obraz wpływów oraz salda na takim rachunku. Natomiast z uwagi na brak odpowiedzi skarżącej na wystosowane do niej wezwanie nie jest wiadomym na etapie rozpoznawania wniosku, ani czy skarżąca dysponuje rachunkiem bankowym, ani jakie ewentualnie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Istotnym jest także, że skarżąca zarówno uiściła opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie uzasadnienia, jak też wpis od skargi kasacyjnej a także ustanowiła pełnomocnika w osobie radcy prawnego A. S. W istocie więc, skoro na aktualnym etapie postępowania nie występują żadne inne koszty a skarżącą reprezentuje pełnomocnik będący radcą prawnym, przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.