VI SA/Wa 43/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: odmówić J. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata W dniu 17 marca 2016 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo sporządzony na urzędowym formularzu wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną oraz synem i córką. Skarżący pobiera rentę inwalidzką w wysokości 900 zł netto miesięcznie, żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu prac dorywczych w wysokości 450 zł netto miesięcznie, córka studiuje. Ponadto skarżący wskazał, że posiada nieruchomość rolna o powierzchni 3 ha, którą oddał w dzierżawę. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego, b) wskazania, czy skarżący uzyskuje czynsz z tytułu wydzierżawienia posiadanej nieruchomości rolnej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, c) odpowiedniego zaświadczenia uczelni potwierdzającego pobieranie nauki przez dzieci skarżącego, d) dokumentów potwierdzających źródło i wysokość wskazywanych w rubryce 10 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dochodów żony skarżącego z tytułu pracy dorywczej, e) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący, ani żona skarżącego nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący w dniu 24 maja 2016 r. przesłał do Sądu: - zaświadczenia, że dzieci skarżącego pobierają naukę - kopię decyzji Prezesa KRUS potwierdzającą pobieranie przez skarżącego renty rolniczej w kwocie 930,37 zł netto miesięcznie, Skarżący nie przedłożył natomiast oświadczenia czy skarżący i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi -wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Nie wskazał, czy ponadto, czy uzyskuje czynsz z tytułu wydzierżawienia posiadanej nieruchomości rolnej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącego była niepełna. Skarżący nie przedłożył bowiem oświadczenia czy on i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi - nie przedłożył wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżący posiada rachunki bankowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wyjaśnił także, czy także uzyskuje czynsz z tytułu wydzierżawienia posiadanej nieruchomości rolnej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, oraz wyjaśnień dotyczących czynszu z tytułu wydzierżawienia posiadanej nieruchomości rolnej, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.