VI SA/Wa 431/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego B. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] cofającą B. W. pozwolenie na broń palną myśliwską. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 z późn. zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, czyli do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Podstawę faktyczną, na której Komendant Wojewódzki Policji w P. oparł swoje rozstrzygnięcie, stanowił wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lutego 2007 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego i wymierzający mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3-letni okres próby, karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Organ wskazał przy tym, iż zapoznał się z materiałami postępowania karnego i ustalił, że skarżący przyznał się do kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości i poddał się dobrowolnie karze wyznaczonej przez prokuratora. Mając powyższe na względzie organ pierwszoinstancyjny zakwalifikował stronę skarżącą do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw i w konsekwencji wydał decyzję administracyjną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. W ocenie organu administracji pozytywne opinie z miejsca zamieszkania i Polskiego Związku Łowieckiego, zebrane w toku postępowania administracyjnego, nie mogą wpłynąć na zmianę decyzji, gdyż powierzenie stronie broni stwarza zagrożenie, że użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nadto opinie te nie eliminują z obrotu prawnego, skazującego stronę wyroku Sądu Rejonowego w G. W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, iż stanowisko organu jest zbyt ogólne. Wskazał, iż organ Policji musi wykazać, że są spełnione przesłanki uzasadniające obawę użycia przez posiadacza broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego pomiędzy czynem mającym stanowić podstawę cofnięcia pozwolenia na broń, a cechami charakterologicznymi danej osoby, musi istnieć związek, który pozwala wnioskować o istnieniu obawy użycia broni niezgodnie z prawem. Odwołujący podniósł, iż organ Policji sprzecznie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przyjmuje, że od posiadaczy broni należy oczekiwać bezwzględnego przestrzegania prawa, podczas, gdy wskazany przepis takiego wymogu nie zawiera. Tym samym podstawy do cofnięcia pozwolenia nie może stanowić popełnienie przestępstwa z zakresu ruchu drogowego. Skarżący argumentował, iż orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje wyraźnie, że dla istnienia uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni konieczna jest nie tylko teoretyczna, hipotetyczna możliwość jej użycia przez posiadacza broni, pozostająca bez związku z czynem. Szczególnie w przypadku procedury cofnięcia pozwolenia długoletniemu posiadaczowi broni organ winien szczególnie dokładnie przeanalizować zdarzenie, które było podstawą wszczęcia postępowania oraz jego cechy osobowościowe. Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy. Wywodził, że katalog przestępstw, których popełnienie może wzbudzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni nie jest zamknięty, a dyspozycja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi dla organów Policji jedynie wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń. Dlatego też organ uznał za zasadne uwzględnienie także innych rodzajów przestępstw, za które posiadacz pozwolenia został skazany lub stoi pod zarzutem ich popełnienia. W tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się, w ocenie organu, również przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zatem i czyn z art. 178a kk - z uwagi na wysoki stopień jego szkodliwości społecznej i potencjalne skutki w sferze stosunków społecznych. Następstwem takiego czynu może być bowiem śmierć lub kalectwo ludzi, przy czym jednym z jego znamion jest nietrzeźwość sprawcy. Zdaniem organu skarżący popełniając przestępstwo z art. 178a § 1 kk utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie można bowiem wykluczyć, iż w takim stanie, w jakim kierował pojazdem nie użyje również broni. Zdaniem organu również fakt dobrowolnego poddania się karze nie eliminuje popełnienia przez stronę czynu zabronionego, ponieważ jego następstwem mogły być tragiczne skutki, gdyby nie zatrzymanie strony przez funkcjonariuszy Policji. Powyższego nie może też zmienić fakt pozytywnego postrzegania strony w miejscu zamieszkania i kole łowieckim. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. W. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, podkreślając, iż organ nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności związanych z popełnionym czynem, poprzestając na samym fakcie skazania, co oznacza, że tylko ta okoliczność stanowiła faktyczną podstawę wydania decyzji. Tymczasem, wywodzi skarżący, ustawodawca wyraźnie przesądził, iż wyłącznie popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu może być uważane za jednoznaczne z istnieniem uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W konsekwencji, konkluduje skarżący, jeżeli strona dopuściła się innego przestępstwa niż należące do wspominanego katalogu to organ musi wykazać istnienie obawy nieuzasadnionego użycia broni w przypadku cofnięcia pozwolenia na broń. Zobligowany jest tym samym zgromadzić i wszechstronnie ocenić materiał dowodowy stwierdzający ewentualne istnienie takiego stanu. Skarżący podkreślił, iż co prawda to od organu w pewnym stopniu zależy, jakie okoliczności w jego ocenie uzasadniają obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jednakże przy ocenie tej nie wolno organowi pomijać słusznego interesu strony. Okoliczność powyższą organ udowodnić powinien przy tym za pomocą dowodu innego niż tylko wyrok skazujący. W przeciwnym razie organ wkraczałby w sposób nieuprawniony w kompetencje ustawodawcy, stosując automatyzm w cofaniu pozwolenia na broń także w sprawach, co do których prawodawca wprost takiej konieczności nie przewidział. Skarżący podkreślił, iż fakt, że zdecydował się pojechać do bardzo blisko położonego sklepu po papierosy, będąc w stanie nietrzeźwości, absolutnie nie pozwala na wysnuwanie jakiegokolwiek przypuszczenia, że może nieostrożnie obchodzić się z bronią palną myśliwską, wykorzystywaną jedynie okazjonalnie, w celach łowieckich, najczęściej w towarzystwie innych osób, które mogą kontrolować i przeciwdziałać ewentualnemu użyciu jej w sposób niebezpieczny. Te dwie sfery bowiem są całkowicie rozłączne, nie mając ze sobą nic wspólnego i w żaden sposób nie wpływając na siebie. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że broń jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania jest ograniczony przepisami ustawy. Z tego względu zarówno od osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i od osób już posiadających przedmiotowe pozwolenie należy wymagać, aby poza spełnieniem wymagań formalnych swoją postawą dawali gwarancję, że posiadanej broni nie będą używać w sposób sprzeczny z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Skarżący natomiast dopuszczając się wskazanego w zaskarżonej decyzji czynu zabronionego takiej gwarancji nie daje. Dopuszczenie się bowiem przez posiadacza broni prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym stanie może on skorzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie użyć jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. 02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. 02.153.1270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W ocenie Sądu użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do innych osób organ Policji jest obowiązany szczegółowo przeanalizować i uzasadnić swoją obawę, że osoby te użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt, że osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana za przestępstwo inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie oznacza, że stwarza ona zagrożenie użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ jest obowiązany w takim przypadku wykazać dlaczego uznał, że w konkretnej sytuacji, co do konkretnej osoby zagrożenie to istnieje. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, iż inkryminowany czyn typizowany w art. 178a § 1 kk, za popełnienie którego skarżący został skazany, tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Tym samym, sam fakt skazania za jego popełnienie nie może stanowić samoistnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest bowiem istnienie uzasadnionej obawy, iż osoba posiadająca broń może ją użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Niezbędne jest zatem dokonanie przez organ analizy czynu zabronionego, którego dopuściła się strona, w kontekście całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowiącego o zachowaniu strony kwalifikującym do istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób wyżej wskazany. Tymczasem organ w decyzji pierwszoinstancyjnej wywiódł obawę użycia przez stronę broni niezgodnie z przepisami prawa wyłącznie z faktu skazania prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Nie ustosunkował się przy tym do zebranych w toku postępowania opinii z miejsca zamieszkania i Polskiego Związku Łowieckiego, ograniczając się do stwierdzenia, iż nie eliminują one z obrotu prawnego, skazującego stronę wyroku Sądu. Jak podkreślił natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 105/07) przyjęcie takiego wniosku prowadziłoby do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza groźbę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wymaga logicznego wykazania, że fakt tego przestępstwa a także cechy osobowe sprawy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis. Tym samym, uwzględniając powyższe rozważania, w tym wskazówki zawarte w cyt. orzeczeniu NSA, stwierdzić należy, iż organy administracji nie zbadały sprawy w zakresie wystarczającym. Nie rozważyły między innymi wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i nie poczyniły wszechstronnych ustaleń faktycznych, na podstawie których mogłyby dokonać prawidłowej oceny materiału dowodowego zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., a wniosek, że skarżący może użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, wyprowadziły zasadniczo jedynie w oparciu o fakt skazania skarżącego. W związku z powyższym doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów dopiero szczegółowa analiza i ocena całego materiału dowodowego pozwoli organowi administracji na podjęcie stosownej decyzji oraz jej uzasadnienie zgodne z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.