VI SA/Wa 434/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-09
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Danuta Szydłowska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, wydana na skutek wniosku przedsiębiorcy o zaprzestanie działalności, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie nadzwyczajnym (art. 154 lub 155 K.p.a.) w sytuacji, gdy przedsiębiorca twierdzi, że popełnił błąd przy wypełnianiu wniosku, chcąc zamiast zaprzestania działalności, ją zawiesić?Ratio decidendi
Decyzja o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, wydana na podstawie wniosku przedsiębiorcy o zaprzestanie działalności, ma charakter decyzji związanej. W związku z tym, tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 K.p.a., które mają zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych, nie mogą być w tym przypadku zastosowane. Przedsiębiorca, który popełnił błąd przy wypełnianiu wniosku, nie może skutecznie domagać się uchylenia lub zmiany decyzji w tych trybach, a jedynie może złożyć wniosek o nowy wpis do ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, twierdząc później, że popełnił błąd i zamiast zawieszenia działalności, wnioskował o jej zaprzestanie. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wykreśleniu wpisu, która stała się ostateczna. Następnie skarżący wystąpił z wnioskiem o uchylenie lub zmianę tej decyzji, powołując się na błąd oświadczenia woli i niekompetencję pracownika urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia lub zmiany decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT.
Decyzją Samorządowego Kolegium Orzekającego (SKO) w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1, art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania p. W. P. (strona, skarżący) od decyzji z dnia [...] października 2011 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta G. przez Naczelnika Wydziału Rozwoju Miasta i Pozyskiwania Środków Finansowych (dalej: organ) w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przypomniano, że decyzją z dnia [...] października 2011 r. organ odmówił stronie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż związany on jest danymi zawartymi w złożonym w dniu [...] czerwca 2011 r. przez stronę formularzu EDG-1 i wydaną na skutek tego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. W ocenie organu, z całą pewnością nie miał miejsca błąd oświadczenia woli podnoszony przez wnioskodawcę, ponieważ formularz zawiera wiele rubryk , których wypełnienie wymaga dokładnego potwierdzenia przez przedsiębiorcę, jaką czynność prawną wykonać: wpis, zawieszenie, wznowienie czy wykreślenie działalności. Pracownik Urzędu, wskazany i obwiniony przez stronę o wprowadzenie go w błąd, nie ponosi odpowiedzialności za sposób wypełnienia wniosku. Ponadto strona została prawidłowo poinformowany o możliwości wniesienia odwołania od wydanej decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji i z możliwości tej nie skorzystała.
Organ I instancji przywołał też treść wyroku NSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 607/10, zgodnie z którym "tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne". W ocenie organu przedmiotowa decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. z całą pewnością jest decyzją związaną. Podkreślił, iż związany wnioskiem strony z dnia [...] czerwca 2011 r. i wydaną w jego następstwie decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. - nie ma więc możliwości zastosowania trybu nadzwyczajnego z art. 154 K.p.a. Ponadto decyzja ta wywarła nieodwracalne skutki prawne w zakresie ubezpieczeń społecznych, zobowiązań podatkowych oraz statystyki publicznej, a jej uchylenie lub zmiana naruszałaby w sposób istotny ustalony porządek prawny.
Od powyższej decyzji strona odwołała się wskazując na błąd oświadczenia woli na złożonym w dniu [...] czerwca 2011 r. formularzu EDG-1: pod wpływem błędu zakreślił pola dotyczące wykreślenia działalności zamiast jej zawieszenia. Podtrzymała argumenty i wyjaśnienia zawarte w poprzednich dwóch złożonych pismach: z dnia [...] września i [...] października 2011 r. Odwołujący wskazał, iż błąd w złożonym oświadczeniu wynika z niekompetencji pracownika Urzędu, który pomagał mu w wypełnianiu wniosku. W jego ocenie organ przeprowadził postępowanie w tej sprawie z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 9 i 10 K.p.a., przez co naraził go na szkody związane z utratą statusu podmiotu prowadzącego działalność.
SKO w P. ustaliło następujący stan faktyczny w niniejszej sprawie.
Zgodnie z wnioskiem strony z dnia [...] czerwca 2011 r. organ ewidencyjny decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wykreślił z dniem [...] czerwca 2011 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpis [...] o prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Powyższa decyzja została osobiście odebrana przez stronę w dniu [...] lipca 2011 r. Strona nie odwołała się w ustawowym terminie 14 dni od w/w decyzji i decyzja zyskała przymiot ostatecznej, w następstwie czego organ zgłosił fakt wykreślenia wpisu do odpowiednich organów: ZUS, Urzędu Skarbowego i Urzędu Statystycznego.
W dniu [...] września 2011 r. strona złożyła w UM G. wniosek z prośbą o uchylenie i zmianę decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. poprzez orzeczenie o zawieszeniu prowadzonej przez nią działalności zamiast jej wykreślenia. Powołała się przy tym na błąd oświadczenia woli na złożonym w dniu [...] czerwca 2011 r. formularzu EDG-1: "pod wpływem błędu zakreśliłem pola dotyczące zaprzestania działalności i byłem przekonany, iż działalność została zawieszona". Uchylenie decyzji i zmiana wpisu umożliwi mu kontynuację działalności, którą zamierza podjąć.
W odpowiedzi organ poinformował stronę, iż nie jest możliwe dokonanie zmian, o które wnosi. Organ powołał się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2011 r. (sygn. akt I OSK 607/10), zgodnie z którym zastosowanie trybów nadzwyczajnych z art. 154 i 155 K.p.a. w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne, a taką decyzja jest z całą pewnością w ocenie organu przedmiotowa decyzja z [...]06.2011 r. Jednocześnie organ poinformował stronę, że może on złożyć wniosek o nowy wpis do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej.
Strona w dniu [...] października 2011 r. ponownie wystąpiła z wnioskiem o uchylenie i zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., podtrzymując argumenty ze swojego poprzedniego pisma. Wskazała, iż powyższy błąd w wypełnieniu formularza EDG-1 wynika z niekompetencji pracownika Urzędu Miasta G., z pomocy którego korzystał wypełniając przedmiotowy wniosek.
W dniu [...] października 2011 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...], w której odmówił stronie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do SKO w P. podtrzymując argumenty i wyjaśnienia zawarte w poprzednich dwóch złożonych pismach.
Artykuł 154 § 1 K.p.a. stanowi: "Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony". Podkreślić należy, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji - prawidłowych pod względem prawnym bądź wadliwych, ale dotkniętych innymi wadami niż tzw. wady kwalifikowane, uzasadniające uruchomienie innego trybu jej weryfikacji, czyli wyliczone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. (wznowienie postępowania) i art. 156 § 1 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji).
Z treści art. 154 § 1 wynika, iż zastosowanie tego trybu wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek:
- decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania,
- za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 K.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem ostatecznym, lecz sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem społecznym albo interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Nie jest to zatem dalsze postępowanie w sprawie rozstrzygniętej taką decyzją, lecz jest to nowa sprawa - istnieje tutaj nowy przedmiot sprawy: byt prawny dotychczasowej decyzji. W wyroku z dnia 13 sierpnia 1997r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, iż "Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 i 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony" (sygn. akt III SA 854/96).
W żadnym przypadku wymienionych trybów nie można traktować jako służących do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej - trzeciej instancji. Istota postępowania prowadzonego w trybach nadzwyczajnych określonych w art. 154 i 155 k.p.a. sprowadza się do zbadania czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione szczególne przesłanki wymienione w tych przepisach - tzn. czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji (wyrok NSA z dnia 25.02.2011 r.; sygn. akt I OSK 607/10). Pojęcia "interesu społecznego" oraz "słusznego interesu strony" nie zostały ustawowo zdefiniowane - są to zatem pojęcia niedookreślone, którym treść nadaje organ orzekający każdorazowo w konkretnym przypadku.
Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że decyzje podejmowane na podstawie art. 154 i 155 K.p.a. mają charakter uznaniowych, a co wskazuje, użyty w przepisie zwrot "może", co oznacza, że uchylenie lub zmiana poprzedniej decyzji pozostawione jest uznaniu organu orzekającego. Nawet w przypadku spełnienia przesłanek organ administracyjny nie jest zobowiązany do zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej. Organ nie jest zobligowany do uwzględnienia zgłoszonego w tym trybie wniosku strony, ale powinien dokonać oceny, czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny i czy - w przypadku art. 155 K.p.a. - szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmiany albo uchyleniu takiej decyzji. Uchylenie ostatecznej decyzji na mocy, której strona nabyła prawo (art. 155 K.p.a.) albo też nie nabyła (art. 154 K.p.a.) jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanek umożliwiających jej zastosowanie musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać.
Jednak, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.02.2011 r. (sygn. akt I OSK 607/10) "Tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne". Dopiero zatem po ustaleniu charakteru decyzji, której dotyczy postępowanie: czy jest ona decyzją uznaniową czy związaną - można dopiero przystąpić do badania, czy za zmianą bądź uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ I instancji stwierdził, iż decyzja o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej jest z całą pewnością decyzją związaną i Kolegium także podziela powyższe stanowisko.
Zgodnie z art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.) wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Zgłoszenie wniosku o wykreślenie uzależnione jest od woli danego przedsiębiorcy, który samodzielnie i wyłącznie decyduje o tym, kiedy przestanie prowadzić działalność gospodarczą. Powołana ustawa uzależniła decyzję o wykreśleniu z ewidencji od inicjatywy przedsiębiorcy jako osoby zainteresowanej. Powyższe znajduje oparcie i wynika z przyjętej w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej zasady swobody działalności gospodarczej, zgodnie z którą "Podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa" . Dalej przepis w ust. 2 stanowi, iż "Właściwy organ nie może żądać ani uzależniać swojej decyzji w sprawie podjęcia, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez zainteresowaną osobę od spełnienia przez nią dodatkowych warunków, w szczególności od przedłożenia dokumentów lub ujawnienia danych, nieprzewidzianych przepisami prawa".
W niniejszym przypadku organ związany był treścią wniosku strony złożonego w dniu [...] czerwca 2011 r., którym wystąpił on o wykreślenie prowadzonej działalności z dniem [...] czerwca 2011 r. Organ ewidencyjny po otrzymaniu zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej miał obowiązek wydać decyzję o wykreśleniu wpisu z ewidencji. Z brzmienia bowiem wskazanego przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 -"wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej" wynika obowiązek organu wydania decyzji o wykreśleniu wpisu - przesądza to zatem, iż powyższa decyzja ma charakter związany. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.01.2010r. (sygn. akt II GSK 209/09) "Z przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 nie wynika obowiązek badania przez organ ewidencyjny, czy zgłoszona działalność rzeczywiście przestała być prowadzona, lecz wynika wręcz nakaz określonego działania wobec ujawnionego przez przedsiębiorcę stanu. Przepis, którego celem jest umożliwienie aktualizowania prowadzonej przez organ ewidencji działalności gospodarczej, nie znajduje zastosowania do badania zasadności i prawdziwości zgłoszonej przez przedsiębiorcę woli wykreślenia wpisu w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności".
SKO podkreśliło ponadto, iż osoba prowadząca profesjonalnie działalność gospodarczą powinna ze szczególną starannością i wiedzą podejmować określone czynności - ze świadomością ich skutków i konsekwencji. Od osoby zawodowo prowadzącej działalność gospodarczą wymaga się zachowania wyższej miary staranności, niż od osoby nie prowadzącej takowej działalności. Cechy charakteryzujące działalność gospodarczą formułuje się w doktrynie i orzecznictwie sądowym. Do cech tych zalicza się dość powszechnie m.in. właśnie podwyższona, szczególna staranność, profesjonalizm zawodowy oraz większa świadomość prawna. Podwyższone są wymagania, jakie stawia się profesjonalnym uczestnikom obrotu gospodarczego. Art. 355 § 2 K.c. ujmuje to jako "należytą staranność" w zakresie prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej. Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w P. "Należyta staranność dłużnika określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez niego działalności gospodarczej uzasadnia zwiększone oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej" (wyrok z dnia [...]03.2006r.; Sygn. akt[...]). Przedsiębiorca zatem winien ze szczególną starannością wypełniać wszelkie dokumenty urzędowe: m.in. deklaracje, formularze, które przecież mają istotny wpływ na jego byt prawny i funkcjonowanie w obrocie gospodarczym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zatytułowaną jako odwołanie) od powyższej SKO w P. wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zarzucając jej:
- naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
- naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
- naruszenie art. 61 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie postępowania na wniosek z dnia 5 września 2011 r.
W uzasadnieniu skarżący m.in. podniósł, iż wnosząc o wznowienie postępowania miał nadzieję, że zostaną sprawdzone wszelkie okoliczności tej sprawy i czy wydana decyzja została podjęta zgodnie z przekazanym pracownikowi oświadczeniem, czy też pracownik biorący udział w sporządzaniu formularza, sporządzający wspólnie ze mną wniosek, postępował zgodnie z zasadami. W przekonaniu skarżącego, organ prowadzący jakiekolwiek postępowanie, udzielając pomocy nie może wprowadzać w błąd strony, niezależnie od profesjonalizmu bądź braku profesjonalizmu .
Podnosząc powyższe skarżący ponadto wskazał, że istotne argumenty przemawiają za koniecznością przywrócenia mu statusu przedsiębiorcy .
Decyzję o zawieszeniu działalności skarżący podjął z trzech powodów. Główny, to brak przychodów ze sprzedaży artykułów motoryzacyjnych. W związku z tym skarżący nie był w stanie uiszczać opłat do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto ma problemy zdrowotne. Cierpi na [...]i przy tym na [...]. Nie wolno mu nic dźwigać. Grozi mu operacja. Niskie utargi nie pozwoliły mu na zatrudnienie pracownika do pomocy. Od kilku lat leczy się też w P.. Zła sytuacja finansowa sklepu wywołała u niego [...]. W tym właśnie czasie postanowił zawiesić działalność. Prawdopodobnie niedyspozycja psychiczna sprawiła, że źle zakreślił okienko formularza - zamiast "zawieszenie", zaznaczył "zaprzestanie". Urzędnik Wydziału Rozwoju Miasta i Pozyskiwania Środków Finansowych wiedział w jakim celu skarżący przyszedł, bo mówił, że chce działalność zawiesić. Gdyby przyszedł skarżącemu z pomocą i sprawdził formularz, pomyłka zostałaby wykluczona. Do Urzędu, jak dotąd, skarżący miał pełne zaufanie. Wcześniej wnioski o zaprzestanie lub zawieszenie działalności były bardziej czytelne i zrozumiałe. Słowo zawieszenie i zaprzestanie to praktycznie synonimy i dla osoby w danym momencie w stanie niedyspozycji psychicznej, jakim był skarżący, są trudne do rozróżnienia.
Zaprzestanie działalności skutkuje dla skarżącego poważnymi konsekwencjami, przede wszystkim skarbowymi. Ponadto zostanie z towarem, który będzie musiał spisać na straty, a skarżący chce nadal prowadzić działalność, gdy będzie w lepszym stanie zdrowia. Liczy, że wreszcie znajdzie się instytucja, która nie będzie kierowała się tylko bezduszną literą prawa i przychyli się do jego prośby. Inaczej będzie musiał wystąpić o zasiłek dla bezrobotnych, a tego chciałby uniknąć. G. jest małym miastem, trudno o pracę.
Skarżący uważa, że osoby mające przejściowo kłopoty związane z prowadzeniem działalności powinny mieć wsparcie. skarżący nie prosi o zapomogę pieniężną od Państwa, jedynie o cofnięcie decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a motywy i przesłanki jakimi kierował się skład orzekający wydając zaskarżoną decyzję podane zostały w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję SKO w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] października 2011 r., wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta G. przez Naczelnika Wydziału Rozwoju Miasta i Pozyskiwania Środków Finansowych w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
W ocenie skarżącego i organu stan faktyczny sprawy jest różny.
Według skarżącego, dążył on do zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, a nie do jej zakończenia – i tym samym wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Wykreślenie to nastąpiło w wyniku błędnego pouczenia przy wypełnianiu stosownego formularza (EDG-1) przez pracownika Urzędu, mającego pomóc stronie, którego strona obwinia o niewłaściwe wykonanie tej czynności. W związku z tym skarżący podnosi, że w rozpatrywanej sprawie miał miejsce błąd oświadczenia woli strony.
Natomiast w ocenie organu w rozpatrywanej sprawie z całą pewnością nie miał miejsca błąd oświadczenia woli podnoszony przez wnioskodawcę, ponieważ formularz zawiera wiele rubryk, których wypełnienie wymaga dokładnego potwierdzenia przez przedsiębiorcę, jaką czynność prawną wykonać: wpis, zawieszenie, wznowienie czy wykreślenie działalności. Pracownik Urzędu, wskazany i obwiniony przez stronę o wprowadzenie go w błąd, nie ponosi odpowiedzialności za sposób wypełnienia wniosku. Ponadto strona została prawidłowo poinformowany o możliwości wniesienia odwołania od wydanej decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji i z możliwości tej nie skorzystała.
Nadto w aktach sprawy znajduje się wyjaśnienie pomówionego pracownika Urzędu, w którym informuje on, że nie udzielał żadnych wskazówek lub sugestii dotyczących kontynuowania lub wykreślenia przez skarżącego działalności z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta G.. Nie wpływał też na jego oświadczenie woli, ani też na sposób wypełnienia złożonego przez niego wniosku.
Trzeba też podkreślić, że w samej skardze skarżący podniósł, że leczy się na szereg dolegliwości, w tym również na [...], gdyż zła sytuacja finansowa prowadzonego przezeń sklepu wywołała u niego [...]. Przyznał wprost. że w tym właśnie czasie postanowił zawiesić działalność. Prawdopodobnie niedyspozycja psychiczna sprawiła, że źle zakreślił okienko formularza - zamiast "zawieszenie", zaznaczył "zaprzestanie". W związku z tym obwinia pracownika Urzędu, który wiedział w jakim celu skarżący przyszedł (zawieszenie postępowania), o brak stosownej pomocy, bo gdyby ten sprawdził formularz, to pomyłka zostałaby wykluczona. "Do Urzędu, jak dotąd, skarżący miał pełne zaufanie. Wcześniej wnioski o zaprzestanie lub zawieszenie działalności były bardziej czytelne i zrozumiałe. Słowo zawieszenie i zaprzestanie to praktycznie synonimy i dla osoby w danym momencie w stanie niedyspozycji psychicznej, jakim był skarżący, są trudne do rozróżnienia."
Jeszcze wcześniej, we wniosku z dnia [...] września 2011 r. o uchylenie i zmianę decyzji o wykreśleniu wpisu do ewidencji gospodarczej skarżący stwierdził, że "Wypełniając stosowny formularz, wbrew własnej woli, pomimo zamiaru zawieszenia, pod wpływem błędu zakreśliłem pola dotyczące zaprzestania działalności i byłem przekonany, że działalność gospodarcza została zawieszona."
Reasumując, Sąd uważa, że w rozpatrywanej sprawie organ miał wystarczające podstawy do uznania, że został związany przez skarżącego wnioskiem EDG – 1, tj. wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (ściśle biorąc: zawiadomieniem o zaprzestaniu działalności gospodarczej, datowanym na dzień [...] czerwca 2011 r.). W związku z tym Burmistrz Miasta G. wydał w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzję o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, adresowaną do strony, powiadamiając o tym Urząd Statystyczny, Urząd Skarbowy oraz ZUS.
W chwili złożenia przez stroną, tj. od dnia [..] września 2011 r., wniosku o uchylenie i zmianę decyzji o wykreśleniu wpisu do ewidencji gospodarczej, decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r. wiązała już organ, który ją wydał (art. 110 K.p.a.), a wobec braku odwołania, stała się przed datą złożenia powyższego wniosku prawomocna.
Decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r. została wydana na podstawie art. 7e ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej. Przepis ten stanowi, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Od dnia 31 grudnia 2011 r., tj. od daty uchylenia powyższego przepisu przez ustawę - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Od tejże daty mają więc w tego rodzaju sprawach zastosowanie przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.).
Organ orzekający w sprawie ma rację stwierdzając bezwzględnie wiążące brzmienie tego przepisu: w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej organ administracji (ewidencyjny) jest po prostu zobowiązany do wykreślenia stosownego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ma zatem rację organ stwierdzając, że decyzje w tym przedmiocie mają charakter związany, nie pozostawiający organowi orzekającemu żadnego "luzu decyzyjnego". Samo więc złożenie zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej rodzi po stronie zawiadamianego organu obowiązek wykreślenia wpisu.
W tej sytuacji Sąd podziela również argumentację organu co do braku podstaw do zastosowania w rozpatrywanej sprawie nadzwyczajnych trybów zmiany decyzji na podstawie art. 154 lub 155 K.p.a. Pomijając różnice między tymi trybami należy zauważyć, że odnoszą się one do decyzji o charakterze uznaniowym, nie zaś do decyzji związanych. Niezależnie od tego Sąd podziela ocenę SKO, że ocena decyzji administracyjnych w tych trybach nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzenie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem ostatecznym, lecz sprawdzeniu, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem społecznym albo interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej.
Sąd podziela ocenę SKO w P., że w rozpatrywanej sprawie brak przesłanek do zastosowania trybów określonych w art. 154 i 155 K.p.a.
Niezależnie od tego Sąd podziela również opinię organu odwoławczego, że w zarysowanej sytuacji strona może złożyć wniosek o nowy wpis do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Trudno bowiem dzisiaj określić na ile wniosek strony wynikał m.in. z braku rozeznania co do księgowych, finansowych i ekonomicznych następstw zaprzestania działalności gospodarczej.
Nadto Sąd nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 61 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło