VI SA/Wa 436/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-14
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Jakub Linkowski, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych może zostać wydana, jeśli odbiorniki zostały zarejestrowane po kontroli, ale przed wszczęciem postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rejestracja odbiorników po kontroli, ale przed wszczęciem postępowania administracyjnego, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Kluczowe jest stwierdzenie używania niezarejestrowanych odbiorników w momencie kontroli, co uzasadnia wszczęcie postępowania i ustalenie opłaty, nawet jeśli późniejsza rejestracja eliminuje potrzebę nakazania tej rejestracji.Stan faktyczny
Spółka R. Sp. j. została objęta kontrolą Poczty Polskiej S.A. w zakresie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych. Kontrola wykazała używanie 145 niezarejestrowanych odbiorników. Po kontroli spółka zarejestrowała odbiorniki i uiściła opłatę abonamentową za poprzedni rok, jednak organ I instancji wydał decyzję ustalającą opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych oraz nieuwzględnienie okoliczności, że w momencie wszczęcia postępowania odbiorniki były już zarejestrowane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za użytkowanie odbiorników radiofonicznych oddala skargę
Minister Infrastruktury i Budownictwa (zwany dalej organem/Ministrem) decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania R. spółka jawna z siedzibą w M. (zwaną dalej skarżącą/spółką) od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (zwanego dalej organem I instancji ) z [...] października 2017 r., nr [...], ustalającą opłatę za używanie 145 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 30 450 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Ustalono, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) Poczta Polska S.A., pełniąc funkcję operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) przeprowadziła kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul ...w M. zajmowanym przez skarżącą.
Kontrola została przeprowadzona w obecności G. R. - wspólnika spółki. W trakcie kontroli ujawniono: "Firma użytkuje pięć odbiorników radiowych oraz sto czterdzieści jeden aut wyposażonych w radia. Auta znajdują się poza terenem firmy w kraju i w Europie - wg. załączonego oświadczenia, odbiorniki radiowe użytkowane w pomieszczeniach firmy - załączono oświadczenie". Stwierdzono, że 146 odbiorników radiofonicznych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używana odbiorników w tym lokalu wynosi: "jeden rok - wg. oświadczenia, w autach - najstarsze auto 2001 rok, najmłodsze auto – 6 maja 2016 r. - wg. załącznika nr 1". W protokole odnotowano, iż: "wg. zapisu w załączonym oświadczeniu pięć odbiorników radiowych, które użytkowane są w pomieszczeniach firmy są sprawne Okres użytkowania tych odbiorników został zapisany w załączonym oświadczeniu. Okres użytkowania aut - wg. załącznika Nr 1, Str. 1-3. Zostawiono wniosek rejestracyjny". Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez G. R.. Do protokołu załączono wykaz samochodów.
Organ I instancji poinformował spółkę o prawie przewidzianym art. 10 § 1 k.p.a do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Spółka poinformowała organ I instancji o uiszczeniu opłaty abonamentowej za 2017 r. w dniu [...] maja 2017 r. przepraszając za wynikające z przeoczenia opóźnienie, w związku z czym uznała przedmiotowe postępowanie za bezzasadne i wniosła o umorzenie postępowania.
Strona wskazała, iż zarejestrowała przedmiotowe odbiorniki pod numerem identyfikacyjnym [...] i w lipcu 2016 r. uiściła opłatę abonamentową za 2016 r. natomiast zapomniała dokonać opłaty abonamentu za 2017 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ I instancji wyjaśnił spółce jakie ustalenia zostały poczynione podczas przeprowadzonej kontroli oraz wskazał, iż rejestracja odbiorników po kontroli nie stanowi podstawy do anulowania opłaty tytułem używania niezarejestrowanych odbiorników.
W dniu [...] października 2017 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...] ustalającą opłatę za używanie 145 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w ww. kwocie. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z przeprowadzonej kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników.
Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji i zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez: wszczęcie postępowania i wydanie decyzji nieprzewidzianej prawem bowiem ustawa zezwala organowi na wydanie decyzji nakazującej rejestrację odbiorników i ustalającej opłatę zaś organ wydał decyzję wyłącznie ustalającą; wszczęcie postępowania po ponad roku od ustania stanu naruszenia prawa, tj. zarejestrowaniu odbiorników; poprzez pominięcie zasady, iż decyzja wyłącznie może być wobec podmiotów, które w dacie wszczęcia postępowania miały niezarejestrowane odbiorniki, która to sytuacja nie występuje. Nadto zarzuciła naruszenie art. 189f § 1 k.p.a. w zw. z art, 189a § 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 2 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 189c k.p.a. poprzez nich nieuzasadnione niezastosowanie w sytuacji, gdy spełnione były warunki do odstąpienia od wymierzenia kary. Wskazała, iż zgodnie z art. 189c k.p.a. zastosowanie w sprawie mają przepisy działu IV k.p.a. w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 1 czerwca 2017 r., pomimo, że dacie naruszenia obowiązywały inne, mniej korzystne dla spółki przepisy. Wskazała, że dopiero w dacie kontroli uzyskała wiedzę o obowiązku rejestracji odbiorników wykorzystywanych do pracy poza granicami kraju. Po uzyskaniu tej wiedzy odbiorniki zostały zarejestrowane.
Przeprowadzając ponownie postępowanie organ powołując się na przepisy ustawy o opłatach abonamentowych oraz telewizyjnych stwierdził, że za używanie odbiorników radiofonicznych pobiera się opłaty abonamentowe. Jego zdaniem zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Uznał, że w świetle uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez wszczęcie postępowania i wydanie decyzji nieprzewidzianej prawem wskazał, iż użyty w art. 7 ust. 6 łącznik "oraz" nie wskazuje na konieczność zawierania obu wskazanych elementów w sentencji wydanej decyzji. W tej kwestii powołał się na orzecznictwo NSA, WSA i stanowisko doktryny. Wskazał, że najczęściej rzecz zależy od kontekstu i adekwatności używanych zwrotów. Podkreślił, że w redagowaniu tekstów prawnych spójniki "i" i jego odpowiedniki znaczeniowe "oraz" itp. mogą występować także w znaczeniu tzw. enumeracyjnym, czyli wyliczającym. Jego zdaniem spójnik "oraz" we wskazanym przepisie pełni funkcję wyliczającą co zostało podzielone przez WSA w Warszawie w wyroku z 25 lipca 2013 r., VI SA/Wa 998/13, w którym wskazano, że skoro organ administracji publicznej wydając decyzję musi brać pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji, to nakazanie w sentencji decyzji zarejestrowania odbiorników nie było konieczne. W sytuacji gdy odbiorniki zostały już zarejestrowane nakładanie nakazu ich rejestracji jest nie tylko bezzasadne, ale także nielogiczne, ponieważ nie da się zarejestrować tych samych odbiorników jeszcze raz.
Wskazał, że opieszałe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje wadliwości decyzji administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Jego zdaniem upływ terminu nie pozbawia organu kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji a podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników są ustalenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników. Wobec tego wskazał, że zarzut naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez wszczęcie postępowania po ponad roku od ustania stanu naruszenia prawa jest niezasadny.
Uznał, za bezzasadny zarzutu naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez pominięcie zasady, iż decyzja wyłącznie może być wobec podmiotów, które w dacie wszczęcia postępowania miały niezarejestrowane odbiorniki, która to sytuacja nie występuje. Jego zdaniem w myśl postanowień art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Uznał, że zarejestrowanie ujawnionych odbiorników po przeprowadzonej kontroli nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Jego zdanie organ I instancji słusznie odstąpił od nakazania rejestracji ujawnionych odbiorników (już zarejestrowanych przez spółkę) ustalając jedynie opłatę za ich używanie. Okoliczność ta zdaniem organu pozostaje bez wpływu na ustaloną opłatę tytułem stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych.
Organ nie zgodził się twierdzeniem spółki, iż zgodnie z art. 189c k.p.a. zastosowanie w sprawie mają przepisy działu IV k.p.a. w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 1 czerwca 2017 r., pomimo, że w ocenie skarżącej, w dacie naruszenia obowiązywały inne, mniej korzystne dla spółki przepisy. Jego zdaniem musiałoby dojść do zmiany ustawy tzw. materialnoprawnej czyli ustawy o opłatach abonamentowych. W przedmiotowej sprawie, przepis ten nie mógł znaleźć zastosowanie, bowiem ustawa o opłatach abonamentowych w art. 7 ust. 6 ustawy nie uległa zmianom, wobec czego nie istnieje możliwość porównania z ustawą względniejszą.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych sprawy organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych, podczas gdy:
• brzmienie przepisu odmiennie określa treść decyzji;
• elementy decyzji określonej w art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach
abonamentowych przesądzają, że decyzja taka może być wydana wyłącznie w sytuacji trwania naruszenia
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu w decyzji wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, tj. faktu, że od momentu kontroli do wszczęcia postępowania administracyjnego minął rok oraz, że w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego spółka nie używał niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych; art. 8 § 1 k.p.a, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w zaistniałej sytuacji faktycznej sankcja pieniężna nałożona na spółkę jest proporcjonalna do przewinienia, podczas gdy nałożona na sankcja pieniężna jest rażąco nieproporcjonalna do jego zawinienia i całokształtu okoliczności faktycznych sprawy;
W uzasadnieniu skargi wskazała, że kontrola Poczty Polskiej S.A. została przeprowadzona w dniu [...] maja 2016 r. W wykonaniu zaleceń, skarżąca dokonała bezzwłocznej rejestracji odbiorników, ze skutkiem od dnia 1 czerwca 2016 r. W dniu [...] maja 2017 r. (tj. po upływie roku po kontroli tj. upływie prawie roku od ustania stanu naruszenia) Skarżąca została poinformowana o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. W okresie od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2017 r. skarżąca nie była informowana o tym, że toczy się jakiekolwiek postępowanie w wyniku którego może dojść do wszczęcia postępowania. Jej zdaniem we wskazanej dacie nie istniały już żadne podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż skarżąca w dacie wszczęcia postępowania nie posiadała niezarejestrowanych radioodbiorników.
Jej zdaniem zarówno decyzja organu I instancji, jak również skarżona decyzja są bezpodstawne i nie znajdują oparcia w przepisach, a sposób procedowania organu uzasadnia wniesienie niniejszej skargi. Wskazała na brak podstaw faktycznych do wydania decyzji wskazanej w art. 7 ust. 6 ustawy. Uznała, że wykładnia dokonana przez organ nie znajduje zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, a przywołane w decyzji orzeczenia nie uzasadniają niewłaściwego działania organu. Uznała, że wyrok WSA w Warszawie z 25 lipca 2013 r., VI SA/Wa 998/13, na który powołuje się organ i w którym Sąd uznał, że w rozstrzyganej przez niego sprawie możliwe było wydanie przez organ jedynie decyzji ustalającej wysokość opłaty, z pominięciem decyzji wzywającej do rejestracji odbiornika jest orzeczeniem wewnętrznie sprzecznym oraz sprzecznym z ustawą.
Wskazała, że podstawą wszczęcia postępowania było stwierdzenie używania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Wobec tak sformułowanej podstawy wszczęcia postępowania, organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie powinien stwierdzić, że skarżąca nie używa niezarejestrowanych odbiorników i umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Jej zdaniem organ wydał decyzję, która nie odpowiadała podstawie wszczęcia postępowania oraz treści ustawy.
Uznała, że ustawa nie daje uprawniania organowi do wydania decyzji jednoskładnikowej, tj. ustalającej wysokości opłaty. Treść art. 7 ust. 6 ustawy determinuje cel regulacji w sytuacji stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika organ winien nakazać jego rejestrację oraz ustalić opłatę za używanie tego odbiornika.
Wskazała, że jeżeli wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust 6 ustawy w zakresie nakazania rejestracji odbiorników nie odzwierciedlało stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji, to tym bardziej w dniu wszczęcia postępowania, tj. w dniu [...] maja 2017 r. nie było podstaw do stwierdzenia używania przez skarżącą niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego, a tym samym nie było podstaw do ustalenia opłaty. Opieszałość w prowadzeniu sprawy jest okolicznością, którą należało wziąć pod uwagę przy prowadzeniu postępowania, mając na uwadze ogół okoliczności sprawy oraz cele postępowania. Wskazała, że organ naruszył przepisy postępowania i nie wziął pod uwagę okoliczności, że w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego, w dniu [...] maja 2017 r., skarżąca nie używała niezarejestrowanych odbiorników radiowych oraz, że skarżąca nie została wezwana do rejestracji odbiorników zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych.
W związku z powyższym uznała, że organ zaniechał zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej i ochronie słusznego interesu skarżącego. W zaskarżonej decyzji organ podtrzymał nałożoną na skarżącą sankcję w postaci opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych, która jej zdaniem, w okolicznościach sprawy jest rażąco nieproporcjonalna do zawinienia skarżącej oraz jej postawy podczas całego postępowania.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] października 2017 r., mocą której ustalono opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych.
Ustosunkowując się za zarzutów skargi, na wstępie należy zauważyć, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o abonamencie powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o abonamencie jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o abonamencie zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. 7 ust. 6 cyt. ustawy - decyzji administracyjnej, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 tego aktu, opłatę za jego używanie.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o abonamencie, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Należy zauważyć, iż posiadanie, w rozumieniu ustawy o abonamencie, zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. aktu wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r., jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. W myśl § 4 tego rozporządzenia, Kierownik Centrum Obsługi Finansowej upoważnia pracownika tej jednostki do wykonywania czynności kontrolnych na rok z możliwością przedłużenia na kolejne lata i wydaje druk upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych. W przedmiotowej sprawie wskazać należy, iż kontrolerzy niewątpliwie posiadali upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego. Stanowi ona natomiast podstawę dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników, które to postępowanie mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Oznacza to, iż protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a.
W toku kontroli ustaleniu podlegają trzy okoliczności: posiadanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych przez kontrolowany podmiot, niedopełnienie obowiązku ich rejestracji oraz uiszczania opłat, a także okres używania odbiorników, od którego zależy wysokość uiszczenia bieżącej opłaty abonamentowej, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o abonamencie. Brak rejestracji i opłat organ może ustalić samodzielnie, natomiast posiadanie odbiorników i okres ich używania może być stwierdzone w toku kontroli na miejscu w pomieszczeniach kontrolowanego podmiotu.
W sprawie ustalono, że w trakcie kontroli ujawniono: "Firma użytkuje pięć odbiorników radiowych oraz sto czterdzieści jeden aut wyposażonych w radia. Auta znajdują się poza terenem firmy w kraju i w Europie - wg. załączonego oświadczenia, odbiorniki radiowe użytkowane w pomieszczeniach firmy – załączono oświadczenie. Stwierdzono, że 146 odbiorników radiofonicznych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Do protokołu załączono oświadczenie G. R. - wspólnika, opatrzone datą [...] maja 2016 r., z którego wynika, iż 146 odbiorników radiofonicznych używanych przez spółkę w lokalu i samochodach służbowych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
W ocenie Sądu organ prawidłowo odniósł się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Zasadnie powołano się na wskazane w decyzji orzeczenie WSA. Organ odwołał się do faktu niekonsekwentnego przestrzegania przez ustawodawcę zalecenia prof. Z Ziembińskiego (Logika praktyczna, Poznań 1956, s. 46), by jako koniunkcyjny w tekstach aktów prawnych przyjmować spójnik "i", a jako enumeratywny spójnik "oraz". Słusznie wskazano, że najczęściej rzecz zależy od kontekstu i adekwatności używanych zwrotów. W tym wypadku pomimo wątpliwości podnoszonych przez skarżącą prawidłowe jest takie zastosowanie przepisu. Ratio legis tego przepisu wskazuje, że rejestracja odbiorników RTV ma charakter obowiązkowy i stanem pożądanym jest ich powszechna rejestracja i powiązane z nią powszechne opłacanie abonamentu. Sposobem na osiągnięcie takiego stanu jest również kontrola wykonywania tego obowiązku powiązana z sankcja administracyjną w przypadku jego niedopełnienia. Jednak to nie nałożenie opłaty jest celem - celem jest, aby odbiorniki były rejestrowane i aby płacono za nie regularnie abonament. W przypadku więc stwierdzenia, że używany odbiornik nie jest zarejestrowany nakładana jest opłata i obowiązek jego zarejestrowania, aby usunąć stan niezgodny z prawem. Rejestracja ma charakter jednorazowy i powoduje skutek ciągły - odbiornik już raz zarejestrowany pozostaje zarejestrowany aż do chwili jego wyrejestrowania.
Sąd uznaje, że argument podnoszony przez skarżącą w przedmiotowej sprawie (konieczność obligatoryjnego zawarcia w decyzji dwóch elementów - nałożenia opłaty i nałożenia obowiązku rejestracji) nie może być akceptowany. Przedstawiona interpretacja prowadziłaby do wniosku, że po ujawnieniu w trakcie kontroli niezarejestrowanych odbiorników wystarczyłoby ich dobrowolne zarejestrowanie przez kontrolowanego aby pozbawiać organ możliwości wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy, bo nieaktualny staje się obowiązek rejestracji odbiorników.
Sąd podziela stanowisko organu odnoszącego się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez wszczęcie postępowania po ponad roku od ustania stanu naruszenia prawa, tj. zarejestrowaniu odbiorników. Opieszałe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje wadliwości decyzji administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie (por. wyrok NSA z dnia 29 października 1985 r., III SA 696/85). Upływ terminu nie pozbawia organu kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji.
Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników były ustalenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników. Poczynione w trakcie kontroli ustalenia stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego a w konsekwencji do wydania decyzji. W myśl postanowień art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Tym samym organ I instancji, dysponując ustaleniami kontroli nie miał możliwości odstąpienia od wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W myśl postanowień art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Momentem kluczowym jest wiec dzień kontroli i stan faktyczny w jej trakcie ujawniony. Całe dalsze postępowanie jest konsekwencją ustaleń tej kontroli w tym konkretnym dniu. Organ słusznie prowadził postępowanie gdyż zarejestrowanie ujawnionych odbiorników po przeprowadzonej kontroli nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji.
Fakt zarejestrowania odbiorników nie był kwestionowany w dokumentacji Poczty Polskiej. Skarżąca potwierdziła ilość odbiorników i ich zdolność do odbioru programów radiowych oraz brak uiszczenia abonamentu z tytułu użytkowania tych odbiorników.
Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Dowody zebrane przez organ stanowiły kompletny i spójny materiał dowodowy wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych istotnych w sprawie.
W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca, co odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
W zawiązku z zarzutami dotyczącym braku zastosowania art. 189c k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu, że aby zastosować te przepisy musiałoby dojść do zmiany ustawy tzw. materialnoprawnej czyli ustawy o opłatach abonamentowych. W przedmiotowej sprawie, przepis ten nie mógł znaleźć zastosowanie, bowiem ustawa o opłatach abonamentowych w art. 7 ust. 6 ustawy nie uległa zmianie, wobec czego nie istnieje możliwość porównania z ustawą względniejszą.
Wysokość naliczonej opłaty została ustalona stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych i rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 19 maja 2015 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2016 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 750) i wynosi 7,00 zł za jeden miesiąc. Tak więc należna opłata z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników w niniejszej sprawie wynosi 30 450,00 zł (30 x 7,00 zł x 145). W takiej też wysokości opłata została ustalona przez organ I instancji. Wysokość kary nie może być uznana za nieproporcjonalną ponieważ jest wynikiem tylko działania rachunkowego, nie zawiera żadnego elementu uznaniowości, a na jej wysokość wpływ miała znaczna liczba odbiorników używanych przez skarżącą.
Przepisy ustawy nie dają organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło