VI SA/Wa 440/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a : odmówić przyznania W. S. prawa pomocy w żądanym zakresie. W. S. (dalej też jako skarżąca) złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Z przesłanego przez skarżącą formularza wynika, że posiada ona spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu o powierzchni [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem, przy czym od dnia [...] 2000 r. pozostaje z mężem w rozdzielności majątkowej. Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 1128,80 złotych brutto. Dochód męża skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego wynosi z kolei 1255,30 złotych brutto miesięcznie. Skarżąca określiła swoje wydatki na poziomie 761,70 złotych, w co wliczają się opłaty za media, zajęcie komornicze w wysokości 282,20 złotych oraz wydatki na lekarstwa w wysokości 43 złotych. Wydatki męża skarżąca oszacowała na poziomie 790,57 złotych miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie w terminie 14 dni: a) zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za rok 2011, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów) przez skarżącą z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, c) kopii aktu notarialnego potwierdzającego istnienie pomiędzy skarżącą a jej mężem rozdzielności majątkowej d) wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżąca, ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia), e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Skarżąca w odpowiedzi przesłała kopię aktu notarialnego majątkowej rozdzielności małżeńskiej, kopię PIT-36 z lat 2009-2011 oraz kopię księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do kwietnia 2012 prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej. Złożyła także oświadczenie, w nawiązaniu do żądania przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego, iż jest posiadaczem rachunku, na który to rachunek Zakład Ubezpieczeń Społecznych przesyła emeryturę. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącej była niepełna. Skarżąca oświadczyła, iż posiada rachunek bankowy, na który wpływa otrzymywana przez nią emerytura. Nie przedstawiła jednakże w ogóle wyciągów z tego rachunku bankowego. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, ani jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanego rachunku bankowego i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.