VI SA/Wa 443/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 roku wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca pismem z dnia 19 listopada 2015 r. złożyła zażalenie od powyższego postanowienia, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. odrzucono zażalenie strony skarżącej na ww. postanowienie z dnia 29 października 2015 r. W dniu 30 maja 2016 r. wpłynął do Sądu sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dotychczas przesłane przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni: a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 roku oraz koniec maja 2016 r., c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 18 czerwca 2016 r. i nie zostało ono wykonane. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2016 roku odmówiono przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że w niniejszej sprawie nienadesłanie przez stronę skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła sprzeciw, zwracając się zarazem z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (odrzuconym postanowieniem z dnia 20 września 2016 roku). W sprzeciwie skarżąca podkreśliła swoją trudną sytuację finansową spowodowaną koniecznością zakupu kas fiskalnych. Nie załączyła przy tym do sprzeciwu żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (w na gruncie przedmiotowej sprawy przepis ten znajdzie zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym w zw. z art. 2 cyt. ustawy nowelizującej). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W niniejszej sprawie nienadesłanie przez stronę skarżącą zarówno na wezwanie Sądu, jak i na etapie złożenia sprzeciwu, dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 1 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że skarżąca wykazała, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.