VI SA/Wa 462/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. i A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o nałożenie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez koncesji p o s t a n a w i a: odmówić przyznania J. L. i A. L. prawa pomocy w żądanym zakresie. J. L. i A. L. (dalej też jako skarżący) złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o nałożenie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez koncesji. W uzasadnieniu wniosków podnieśli, iż są właścicielami gospodarstwa rolnego o pow. 2,5 ha, z którego uzyskują miesięcznie łączny dochód w kwocie 2 000 zł. J. L. jest właścicielką samochodu osobowego [...] rocznik 2008. Wraz ze skarżącymi we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje córka i wnuczka. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano ich do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a/ dokumentu potwierdzającego wielkość posiadanej przez nich nieruchomości rolnej (np.: zaświadczenia właściwego Urzędu Gminy lub decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego), b/ złożenie oświadczenia, czy skarżący otrzymali dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to w jakiej wysokości, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, d/ wykazu koniecznych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżących wraz z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane. W odpowiedzi skarżący przedłożyli wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, iż są właścicielami działki o pow. 0, 64 ha. oraz wyciąg z rachunku J. L. Oświadczyli przy tym, iż nie otrzymali dopłaty bezpośredniej do gruntów, a A. L. nie posiada rachunku bankowego. Skarżący wyjaśnili przy tym, iż pozostają na utrzymaniu syna i to środki należące do syna znajdują się na rachunku bankowym J. L.. Saldo na tym rachunku oscylowało od kwoty 78 zł do kwoty 12 408 zł. W związku z wyjaśnieniami skarżących, w dniu 3 lipca zarządzeniem referendarza sądowego wezwani zostali do przedłożenia następujących dokumentów: a) odpisów zeznań podatkowych skarżących i ich córki A. L. za rok 2008, ewentualnie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych przez nich w tym okresie (np. zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego), b) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego A. L. statusu osoby bezrobotnej (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania przez niego zasiłku dla bezrobotnych), c) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez córkę skarżących – A. L. statusu osoby bezrobotnej (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych), d) wyciągów i wykazów z posiadanych przez córkę skarżących – A. L. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) wskazania wartości samochodu[...], o którym mowa w rubryce 7.2.2. formularza wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy. Ponadto w związku z informacją (zawartą w piśmie z dnia [...] maja 2009 r.), iż skarżący pozostają na utrzymaniu syna D. L., wezwani zostali do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów: a) odpisu zeznania podatkowego syna skarżących – D. L. za rok 2008, ewentualnie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów uzyskanych przez niego w tym okresie (np. zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego), b) zaświadczenia pracodawcy syna skarżących – D. L. o wysokości miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy), ewentualnie innych dokumentów wykazujących źródła jego dochodów i ich wysokość brutto w skali miesiąca, c) wyciągów i wykazów z posiadanych przez syna skarżących – D. L. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, d) dokumentów potwierdzających ponoszenie przez syna skarżących – D. L. miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. czynsz; opłaty za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon). Skarżący odebrali wezwanie w dniu 7 lipca 2009 r. i do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawili, nie udzielając również żadnych dodatkowych wyjaśnień. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący zostali wezwani do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynili. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłali na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących ich sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełniają przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.