VI SA/Wa 463/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-27
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż niewielkiej ilości towarów oznaczonych znakiem towarowym, w tym wprowadzenie ich do obrotu w ramach działań promocyjnych lub negocjacji handlowych, może być uznana za usprawiedliwione nieużywanie znaku towarowego w rozumieniu przepisów ustawy o znakach towarowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż jedynie 199 sztuk towarów opatrzonych spornym znakiem towarowym nie może być uznana za używanie znaku ani za czynność przygotowawczą do jego używania. Usprawiedliwione powody nieużywania znaku mogą obejmować jedynie poważne przeszkody natury faktycznej lub prawnej, niezależne od woli uprawnionego, lub sytuacje, w których brak używania znaku nie nosi znamion winy. Obowiązek wykazania takich okoliczności spoczywa na uprawnionym do znaku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy PARADIES z powodu jego nieużywania. Urząd Patentowy RP pierwotnie oddalił wniosek, uznając, że znak był używany. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, Urząd ponownie rozpoznał sprawę i stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego od dnia [...] sierpnia 1998 r., uznając, że sprzedaż 199 sztuk towarów opatrzonych znakiem nie stanowiła używania ani usprawiedliwionego nieużywania znaku. Skarżący (uprawniony do znaku) zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, twierdząc, że wykazał usprawiedliwione powody nieużywania znaku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w N., N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy PARADIES [...] oddala skargę
Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2004 r. w sprawie sygn. akt: 6 II SA 1650/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2003 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. oddalił wniosek E. N. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. "A." o uznanie za wygasłe prawo z rejestracji znaku towarowego "PARADIES".
W uzasadnieniu podano, że E. N. P. "A." wnioskiem złożonym w dniu [...] sierpnia 1998 r. domagała się uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego PARADIES nr [...], a zarejestrowanego na rzecz P., N. (zwanej dalej uprawnioną), z powodu nieużywania.
Urząd pismem z dnia [...] stycznia 2000 r. wezwał wnioskodawcę do nadesłania dwóch egzemplarzy prawidłowego wniosku (k. [...]) w terminie do dnia [...] kwietnia 2000 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wnioskodawca w dniu [...] kwietnia 2000 r. złożył żądane przez UP dokumenty. W dniu [...] maja 2000 r. złożył uzupełnienie wniosku wraz z dowodami mającymi świadczyć, iż w Polsce znak uprawnionej nie jest używany.
Uprawniona ustosunkowując się do wniosku żądała jego oddalenia i w celu wykazania używania znaku nadesłała faktury, cenniki, korespondencję handlową, oświadczenia eksportera (wszystkie materiały w j. niemieckim k. [...]) oraz materiały reklamowe (w aktach nieponumerowane, znajdujące się między k. [...] a [...]) Materiały te wskazywały, że uprawniona używała znak w okresie 3 lat poprzedzających wniosek z [...] kwietnia 2000 r.
Wnioskodawca zakwestionował wiarygodność materiałów przedłożonych przez uprawnioną oraz podniósł, że wniosek o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku uprawnionej został złożony przy piśmie z dnia [...] sierpnia 1998 r. (do Urzędu wpłynęło [...] sierpnia 1998 r.).
Uprawniona zakwestionowała interes prawny wnioskodawcy do żądania uznania za wygasłe prawa rejestracji jej znaku, bowiem jej zdaniem działał on w złej wierze.
Wnioskodawca interes prawny wywodził z nieprawomocnej decyzji Urzędu odmawiającej rejestracji na rzecz wnioskodawcy znaku towarowego PARADISE, nr zgłoszenia [...], oraz z wezwania uprawnionej do zaprzestania naruszania prawa z rejestracji jej znaku przez wnioskodawcę.
Urząd Patentowy RP nie uznał wniosku złożonego w UP przez E. N. w dniu [...] sierpnia 1998 r. (data wniosku [...] sierpnia 1998 r.) jako prawidłowo złożonego i nie nadał mu biegu.
Zdaniem Urzędu postępowanie o wygaśnięcie prawa do znaku PARADISE zostało dopiero wszczęte wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2000 r. Oceniając złożone przez uprawnioną dowody organ uznał, iż w okresie 3 lat poprzedzających wniosek z dnia [...] kwietnia 2000 r. wykazane zostało używanie znaku w Polsce.
W ocenie organu, nieużywanie znaku jest usprawiedliwione okolicznościami, a uprawniona dokłada należytej staranności w celu poszerzenia kręgu odbiorców.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca domagała się uchylenia jej w całości i zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniosła przede wszystkim naruszenie przez organ przepisów o postępowaniu i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca podniosła, iż wniosek o wygaśnięcie prawa do znaku towarowego PARADISE złożyła, nie jak uznał organ w kwietniu 2000 r., a w dniu [...] sierpnia 1998 r. Wniosek był bowiem złożony prawidłowo i zawierał wszystkie wymagane prawem elementy. Skarżąca dopiero pismem UP z dnia [...] stycznia 2000 r. została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie do [...] kwietnia 2000 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Skarżąca uzupełniła wniosek zgodnie z żądaniem organu we wskazanym w piśmie z [...] stycznia 2000 r. i dokonała tego w zakreślonym przez organ terminie.
W ocenie skarżącej Urząd Patentowy nie uwzględniając powyższego naruszył przepisy proceduralne, przyjmując inną datę zgłoszenia wniosku, jak również Konstytucję RP, w tym zawartą w niej w art. 32 zasadę równości obywateli wobec prawa - albowiem inni wnioskodawcy, jeżeli dokonują uzupełnienia wniosków, nie wpływa to na zmianę daty ich złożenia.
Skarżąca podniosła również, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na sprzecznych ustaleniach, albowiem przyjął, iż uprawniona używała w latach 1998-2000 r. znak i wykazała to złożonymi dokumentami, z których wynika, iż pewne niewielkie ilości towarów, do których znak był używany, były wprowadzone na rynek w Polsce.
Jednocześnie w decyzji przyjął, że nieużywanie znaku jest usprawiedliwione okolicznościami a uprawniona dokłada wszelkiej staranności w celu poszerzenia kręgu odbiorców.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, a odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia daty [...] sierpnia 1998 r. jako daty złożenia wniosku wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie - pełnomocnik urzędu wyjaśnił, iż urząd przyjął, że wniosek z dnia [...] sierpnia 1998 r. pozostawiony został bez nadania mu biegu. Wniosek złożony w dniu [...] kwietnia 2000 r. i dołączenie do niego przez wnioskodawcę jako dowodu listu ostrzegawczego należało uznać za prawidłowo złożony wniosek w tej dacie.
Uprawniona do znaku wniosła o oddalenie wniosku jako niezasadnego a dodatkowo podniosła, iż skarżąca nie miała interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia prawa do znaku.
Odnosząc się do zarzutu niewykazania używania znaku w latach 1995-1998 wyjaśniła, iż w jej ocenie strona nie wniosła skutecznie wniosku z dnia [...] sierpnia 1998 r. o wygaśnięcie prawa, a więc nie musiała wykazywać używania tego znaku w okresie poprzedzającym tę datę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę uznał, iż błędne przyjęcie przez organ daty złożenia wniosku rzutowało na całość postępowania w sprawie w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślił, iż skoro Urząd Patentowy pismem z dnia [...] stycznia 2000 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku o wygaśnięcie prawa z dnia [...] sierpnia 1998 r. – zakreślając stronie termin do [...] kwietnia 2000 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a strona uzupełniła braki w zakreślonym terminie, to wniosek z [...] sierpnia 1998 r. wymagał w tej sytuacji rozpoznania.
Sąd wskazał, iż organ oparł rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych z okresu: 1998 r. – 2000 r. a nie – jak należało uczynić – z okresu 1995 r. – 1998 r., czyli 3 lat poprzedzających wniosek. Data ta, jak wskazał WSA w omawianym wyroku, obliguje uprawnionego do udowodnienia używania znaku w okresie kolejnych 3 lat poprzedzających złożenie wniosku.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy PARADIES [...] z dniem [...] sierpnia 1998 r. Decyzję tę poprzedziło postępowanie, w trakcie którego podczas przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2005 r. rozprawy pełnomocnik uprawnionego przedłożył materiały świadczące, jego zdaniem, o usprawiedliwionym nieużywaniu spornego znaku towarowego PARADIES [...].
W dniu [...] czerwca 2006 roku uprawniony ze spornego prawa z rejestracji przedstawił stanowisko w sprawie. Podniósł, że uprawnione przedsiębiorstwo dochowało wszelkiej staranności w celu podjęcia sprzedaży swoich produktów w Polsce, o czym świadczą faktury, cenniki, korespondencja handlowa, oświadczenia eksportera oraz materiały reklamowe. W szczególności uprawnione przedsiębiorstwo powołało się na dowody dotyczące rozmów i negocjacji podjętych przez niemieckie przedsiębiorstwo celem, którego była sprzedaż towarów opatrzonych znakiem PARADIES. Chodzi o oświadczenie p. E. L. z dnia [...] grudnia 2000 r., w którym potwierdziła ona, iż od [...] sierpnia 1998 r. podejmowała szereg czynności (korespondencja handlowa, spotkania, wizyty na targach) w związku z eksportem pościeli na teren całej Polski. Następnie wskazała na potwierdzone wizyty na targach osób reprezentujących uprawnione przedsiębiorstwo, mające miejsce w dniach [...]-[...] września 1998 r., spotkanie z p. W. P., którego celem było omówienie zasad współpracy ze spółką P. w Polsce, a także odwiedziny w [...], [...] domu handlowym. Zdaniem uprawnionego przedsiębiorstwa, o podejmowanych działaniach świadczy także liczna korespondencja i kontakty handlowe z Zakładem S. z G. k. C., jakie zostały podjęte w latach 1999-2001, w celu prowadzenia produkcji licencyjnej przez ww. Zakład na rzecz uprawnionego przedsiębiorstwa. Uprawniony podkreślił również fakt zawarcia umowy kooperacyjnej pomiędzy uprawnioną spółką P. i przedsiębiorstwem E. Sp. z o.o. z K. dotyczącej w szczególności rozwoju i promocji znaku towarowego PARADIES w Polsce - data zawarcia umowy współpracy: [...] grudnia 2003 r. Uprawnione przedsiębiorstwo powołało się na treść opinii prawnej prof. R. S. (z dn. [...] marca 2005 r.) załączonej do akt sprawy, w której przedstawiono okoliczności – potwierdzające usprawiedliwione nieużywanie znaku towarowego PARADIES.
Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sposób szczegółowy ustosunkował się do stanowiska uprawnionego przedsiębiorstwa zawartego w piśmie z [...] listopada 2005 r. Analizując stanowisko uprawnionego przedsiębiorstwa wnioskodawca stwierdził, że powoływana korespondencja z p. W. P. ogranicza się w rzeczywistości do dwóch pism z [...] i [...] czerwca 1998 r., z których to wynika, że to p. P. zwróciła się do uprawnionego przedsiębiorstwa z ofertą podjęcia współpracy. Brak zaś poważnego zainteresowania w nawiązaniu tejże współpracy ze strony przedsiębiorstwa P. jest potwierdzony w treści korespondencji pochodzącej z okresu późniejszego niż data wniosku (z dnia [...] listopada 1998 r.), również przedłożone w sprawie faktury (na dostawę próbek wyrobów uprawnionego przedsiębiorstwa) pochodzą z okresu późniejszego niż data wniosku. W odniesieniu do faktur pochodzących z czerwca 1998 r., które dotyczą nabycia przez firmę R. towarów (kołder), wnioskodawca stwierdził, że przedsiębiorstwo R. było jedynie eksporterem, który następnie sprzedał kołdry P. E. Z dokumentów tych zdaniem wnioskodawcy nie wynika jednak jakiej marki były to kołdry i czy były oznaczane znakiem PARADIES [...]. Zakwestionował wartość dowodową dokumentów firmy przewozowej P. B., świadczących, że w latach 1997-1998 przesłano do firmy P. E. partię kołder bez wskazania, czy kołdry te były opatrzone spornym znakiem. Ponadto stwierdził, że pomimo wad w materiale dowodowym uprawnionego to fakt sprowadzenia do Polski 199 sztuk kołder, których wartość wnioskodawca oszacował na około 85 zł za sztukę nie może świadczyć o barierze popytu spowodowanej ceną tych produktów, nie jest także poważnym używaniem spornego znaku towarowego przy uwzględnieniu potencjału uprawnionego przedsiębiorstwa i dlatego nie może także świadczyć o poważnych zamiarach usprawiedliwiających nieużywanie tego znaku. Wnioskodawca dokonał zestawienia obowiązujących wg katalogu cen artykułów pościelowych (kołdry i poduszki) pochodzących od innych producentów wobec artykułów pościelowych oferowanych przez uprawnione przedsiębiorstwo i stwierdził, że ceny tych produktów są porównywalne, a nawet nieco niższe od wyrobów oferowanych przez innych producentów. Zdaniem wnioskodawcy, w sprawie nie może stanowić materiału dowodowego sprawozdanie z podróży pracowników uprawnionego przedsiębiorstwa odbytej przez pomiędzy [...]-[...] września 1998 r. oraz [...]-[...] listopada 1998 r. do Polski, ponieważ podróże te miały miejsce później, niż data wniosku. Ten sam zarzut dotyczy także dowodów w postaci korespondencji handlowej o możliwości podjęcia współpracy z firmą S. Analiza tych dokumentów zdaniem wnioskodawcy prowadzi do stwierdzenia, iż nie dotyczą one spornego okresu a dodatkowo żaden z tych dokumentów nie stanowi dowodu na usprawiedliwione nieużywanie znaku spornego. Wnioskodawca przeanalizował również wnioski zawarte w opinii prof. R. S. przedłożonej przez uprawnione ze spornego prawa przedsiębiorstwo, stwierdzając, że wskazane okoliczności nie potwierdzają argumentacji w zakresie wykazania usprawiedliwionych okoliczności na nieużywanie znaku towarowego PARADIES [...]. Przedstawiono także dodatkową argumentację wnioskodawcy, opartą o stanowisko orzecznictwa i doktryny. Wnioskodawca przedstawił także swoje stanowisko dotyczące kwestii okoliczności usprawiedliwiających nieużywanie znaku towarowego w szczególności odnoszące się do aspektów: związanych z istnieniem przedsiębiorstwa i prowadzeniem przez niego działalności, reklamy, kwestii bariery popytu na oferowane towary oraz kwestii dotyczącej zamiaru używania i czynności przygotowawczych.
Na ostatniej rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2008 r. zarówno wnioskodawca jak i uprawniony podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Wnioskodawca wnioskował o wzięcie pod uwagę wyłącznie tych materiałów dowodowych, które dotyczą okresu od [...] sierpnia 1995 do [...] sierpnia 1998 r. Powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego "Naomi". Nie zgodził się z argumentacją uprawnionego przedsiębiorstwa w sprawie usprawiedliwionego nieużywania spornego znaku z powodu istnienia bariery popytu na towary oznaczane spornym znakiem. Zdaniem wnioskodawcy wprowadzone do obrotu wyroby były w zbyt małej ilości, a przedłożone dowody nie potwierdzają okoliczności usprawiedliwionego nieużywania spornego znaku. Powołał się także na najnowsze stanowisko orzecznictwa (ETS-u z 14 czerwca 2007 r., C-246/05 w sprawie Haupl v. Lidl, wyrok WSA z 13 grudnia 2007 r., VI SA/Wa 1515/07 w sprawie znaku Eucerin oraz pracę M. Trzebiatowskiego pt. "Obowiązek używania znaku towarowego studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym" Wyd. C.H. Beck, W-wa 2007 r.). Uprawniony ze spornego prawa na znak towarowy PARADIES R-73 392 stwierdził, że przedłożone w sprawie materiały dowodowe są wystarczające do uznania usprawiedliwionych okoliczności nieużywania tego znaku. Powołał wyrok wydany w przedmiotowej sprawie przez WSA z 10 sierpnia 2004 r., sygn. akt 6 II SA 1650/03 oraz wyroki: WSA z 4 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA 1616/06 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 149/07 oba wyroki wydane w sprawie znaku towarowego PARADIES [...], do którego uprawnionym jest uczestnik tego postępowania. Wyrok NSA podtrzymał decyzję Urzędu Patentowego o oddaleniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa na znak towarowy PARADIES [...]. Powołanie się na ww. wyroki NSA i WSA w sprawie znaku towarowego [...] jest zdaniem wnioskodawcy nieuprawnione, ponieważ sprawy te dotyczą innego znaku towarowego oraz innego okresu, w którym wymagane jest wykazanie używanie lub wykazanie okoliczności usprawiedliwiających jego nieużywanie. Z tym stanowiskiem wnioskodawcy nie zgodził się uprawniony stwierdzając, że ww. wyroki powinny być wzięte pod uwagę w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie podniósł, że materiały z kolejnych lat stanowią materiał pomocniczy do oceny przedmiotowej sprawy.
UP podkreślił, iż przy wydawaniu powyższego rozstrzygnięcia kierował się wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z 10 sierpnia 2004 r., zgodnie z którymi badaniu podlega stan faktyczny z okresu trzech kolejnych lat poprzedzających złożenie wniosku w dniu 31 sierpnia 1998 r. (od 31 sierpnia 1995 r.).
W pierwszej kolejności organ stwierdził, iż po stronie wnioskodawcy występuje interes prawny w rozumieniu art. 30 u.z.t., przejawiający się w tym, że prowadzi on konkurencyjną względem uprawnionego działalność gospodarczą, a uprawniony wystąpił z wnioskiem o zaniechanie używania oznaczenia podobnego, zgłoszonego przez wnioskodawcę celem uzyskania prawa ochronnego.
Ponieważ wniosek z dnia 31 sierpnia 1998 r. został złożony pod rządami ustawy o znakach towarowych i właśnie te przepisy mają w tej sprawie zastosowanie.
Art. 28 ust. 1 u.z.t. stanowi podstawę stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego przez okres 3 lat poprzedzających złożenie wniosku.
UP wskazał, że wobec stanowiska uprawnionego zawartego w piśmie z [...] czerwca 2006 r. ocenie podlegał wyłącznie aspekt usprawiedliwionych przyczyn nieużywania spornego oznaczenia PARADIES [...] w wyżej oznaczonym okresie. Organ podkreślił, że poważna część materiału zgromadzonego w sprawie tego okresu nie dotyczy. W ocenionym okresie doszło do sprzedaży jedynie niewielkiej ilości (199 sztuk) kołder opatrzonej spornym oznaczeniem przez uprawnionego. Wynika to z dwóch faktur: z [...] czerwca i [...] lipca 1997 r. Organ ocenił, że sprzedaż takiej ilości towaru może jedynie świadczyć o celach reklamowo-promocyjnych związanych z zamiarem wprowadzenia na rynek towaru. Nie stanowi jednak czynności przygotowawczej do przyszłego używania znaku, w rozumieniu art. 28 u.z.t. Zdaniem organu potwierdzeniem podjęcia tego rodzaju czynności nie jest oświadczenie przedstawiciela spółki – E. L. z [...] grudnia 2000 r., gdyż z jego treści wynika jedynie, że przedstawiciel przeprowadziła szereg rozmów na temat exportu z Niemiec materiałów pościelowych do Polski. Potwierdzeniem tego faktu miały być relacje uprawnionego z W. P. Zdaniem organu uprawnione przedsiębiorstwo nie wykazało żadnej aktywności związanej w wejściem na polski rynek, zaś W. P. sama zwróciła się z ofertą dokonania określonych badań rynku oraz założenia przedstawicielstwa. Organ wskazał na brak inicjatywy uprawnionego w powyższym zakresie jak również na brak efektu rozmów w postaci np. zawarcia umowy współpracy w badanym okresie czasu.
Uprawniony – G. K. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 Konstytucji RP, art. 28 ust. 3 u.z.t. z 31 stycznia 1985 r.
Skarżący podniósł, iż art. 32 Konstytucji RP został naruszony poprzez nieuwzględnienie faktu, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w innym terminie w odniesieniu do skarżącego, aniżeli do wnioskodawcy. I tak – w odniesieniu do skarżącego postępowanie zostało wszczęte w dniu 20 lipca 2000 r. (data pisma UP wzywającego do wykazania używania znaku towarowego). Wówczas skarżący dowiedział się o fakcie wszczęcia postępowania w 1998 r.
Nadto skarżący podkreślił, iż UP całkowicie dowolnie i wbrew treści materiałów przedłożonych w sprawie dokonał interpretacji usprawiedliwionego nieużywania spornego znaku towarowego, czym naruszył art. 28 ust. 3 u.z.t. Skarżący wykazał, że działania podjęte przez niego w celu wprowadzenia towarów ze spornym znakiem na polski rynek nie miały znamion winy oraz przedstawił swoje stanowisko poparte doktryną (opinia prof. R. S.) potwierdzające usprawiedliwiony charakter nieużywania znaku. Dochował wszelkiej staranności w celu ustanowienia sprzedaży swoich produktów w Polsce.
Urząd Patentowy w ocenie skarżącego powierzchownie rozpatrzył materiał dowodowy dotyczący usprawiedliwionego nieużywania znaku; dokonał porównania materiału dowodowego strony przeciwnej z innego okresu, niż materiał dowodowy uprawnionego; nie uznał opinii prawnej prof. R. S. i nie odniósł się do tej opinii, nie rozpatrzył złożonych przez skarżącego dokumentów potwierdzających usprawiedliwianie nieużywania przedmiotowego znaku w Polsce; bezpodstawnie pominął część materiału dowodowego, twierdząc, że nie odnosi się on do spornego okresu, pomimo, że materiał ten potwierdza aktywną postawę skarżącego, nadto – bezpodstawnie stwierdził wygaśnięcie prawa z rejestracji pomimo, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazywał na działania skarżącego uchylające zarzut jego nagannego postępowania, a tym samym usprawiedliwione nieużywanie znaku zostało udowodnione. Powyższe, zdaniem skarżącego, uzasadnia naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Nadto skarżący podniósł, iż wbrew dyspozycji zawartej w art. 107 k.p.a. Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał szeregu faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W szczególności Urząd nie wskazał dowodów, na których oparł twierdzenie, że zachowanie skarżącego było naganne i w związku z tym ochrona znaku towarowego PARADIES powinna być wygaszona.
Urząd Patentowy nie wyjaśnił m.in. także:
1. na czym opiera przyjęte przez siebie naganne zachowanie skarżącego;
2. na jakiej podstawie kwestionuje przedłożoną do akt sprawy opinię prawną prof. R. S., w której potwierdzono usprawiedliwione nieużywanie w Polsce znaku towarowego PARADIES na podstawie wnikliwej analizy całego materiału dowodowego przedłożonego do akt sprawy;
3. na jakiej podstawie przyjmuje, że jego stanowisko ma charakter miarodajny i powszechny jeśli powołując się na doktrynę w zakresie usprawiedliwionego nieużywania, przywołuje właśnie m.in. stanowisko prof. R. S.;
4. na czym opiera swoje twierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca usprawiedliwione nieużywanie znaku towarowego PARADIES;
5. na jakiej podstawie uznał, że materiał dowodowy przedłożony przez stronę przeciwną ma większe znaczenie dla wykazania, że znak towarowy PARADIES nie był używany w Polsce, niż materiał dowodowy przedłożony przez skarżącego dla wykazania, że nieużywanie znaku PARADIES można uznać za usprawiedliwione i brak jest znamion winy po stronie skarżącego.
Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Podkreślił fakt związania organu wskazaniami zawartymi w wyroku WSA z 10 sierpnia 2004 r., co wynika z dyspozycji art. 153 p.p.s.a. Urząd rozpoznając sprawę ponownie był zobligowany do zbadania stanu faktycznego sprawy w okresie sierpień 1995 – sierpień 1998 r. Zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP na podstawie braku wiedzy uprawnionego o toczącym się postępowaniu jest w tej sytuacji nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 u.z.t. Urząd podkreślił, iż jest on niezasadny. Nie jest też uzasadniony zarzut obrazy przepisów postępowania gdyż postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a decyzja wraz z uzasadnieniem została wydana w oparciu o materiały zawarte w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 -dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że decyzja ta została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2003 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zarówno Sąd jak i organ administracji zobowiązani byli w niniejszej sprawie zastosować się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2004 r. sygn. 6 II SA 1650/03. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania (v. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r. IV SA 527/97, LEX nr 47275).
W wyroku z dnia 10 sierpnia 2004 r. WSA stwierdził, że Urząd Patentowy błędnie ustalił okres, jaki podlega badaniu w niniejszej sprawie w kontekście spełnienia przesłanek z art. 28 u.z.t. W sposób jednoznaczny wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien być wzięty pod uwagę trzyletni okres poprzedzający datę złożenia wniosku, tj. od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, Urząd Patentowy RP przy ponownym wydaniu decyzji zastosował się w sposób precyzyjny do powyższego wskazania WSA.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP (równość obywateli wobec prawa) należy podkreślić, iż nie mogło dojść do naruszenia tego przepisu w sposób wskazany przez skarżącego. Bieg terminu, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.z.t. jest zdeterminowany przez złożenie stosownego wniosku przez podmiot posiadający interes prawny, przy czym dzień złożenia wniosku stanowi datę, z którą następuje skutek w postaci wygaśnięcia prawa w razie spełnienia przesłanek ustawowych.
Ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisu art. 28 ust. 3 u.z.t. wymaga w pierwszej kolejności zbadania zasadności zarzutu naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organ nie naruszył wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Prawidłowo ustalił stan faktyczny, dokonał całościowej oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z wymogami zawartymi w art. 80 k.p.a. oraz w sposób wyczerpujący, stosownie do wymagań stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.z.t. prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa, jeżeli uprawniony nie używał tego znaku w Polsce w okresie kolejnych trzech lat. W myśl art. 28 ust. 3 powołanego przepisu prawo z rejestracji znaku towarowego nie wygasa, jeżeli uprawniony wykaże, że z usprawiedliwionych powodów nie mógł używać znaku towarowego. Przepis art. 30 ust. 1 u.z.t. stanowi, że z wnioskiem o uznanie prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny.
Stanowisko uprawnionego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy na skutek wyżej omówionego wyroku WSA sprowadzało się do wykazywania spełnienia przesłanki, o której mowa w ust. 3 art. 28 u.z.t. Mianowicie - podnosił on okoliczność, że po jego stronie występowały okoliczności usprawiedliwiające niewykonywanie obowiązku używania znaku towarowego PARADIES o numerze [...].
Należy zwrócić uwagę na fakt, iż okoliczności usprawiedliwiające niewykonywanie obowiązku używania znaku towarowego nie były bliżej scharakteryzowane w ustawie o znakach towarowych. W piśmiennictwie wysunięto tezę, że należą do nich w pierwszym rzędzie takie, które nosiły cechy siły wyższej (zdarzenia nadzwyczajne, zewnętrzne, niemożliwe do zapobieżenia - vis cui humana infirmitas resistere non potest). Natomiast w pozostałych przypadkach uzależnia się zaliczenie danej okoliczności do usprawiedliwionych powodów niewykonywania obowiązku używania znaku od możliwości postawienia uprawnionemu zarzutu nagannego postępowania uprawnionego z rejestracji. Dlatego uwzględnia się subiektywne okoliczności mające wpływ na sytuację przedsiębiorcy (por. E. Wojcieszko- Głuszko, Ustanie prawa ochronnego na znak towarowy (w:) Zagadnienia prawa własności intelektualnej, ZNUJ PWiOWI 200, z.80), R. Skubisz, Prawo znaków towarowych- komentarz). Bierze się również pod uwagę okoliczności obiektywnie oddziałujące na tę sytuację. W art. 5 lit. C ust. 1 Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej jest mowa o samej możliwości usprawiedliwienia powodów nieużywania znaku. Usprawiedliwienie nieużywania znaku ma być uzasadnione analogicznymi przyczynami, jak usprawiedliwienie nieużywania patentu, określone w art. 5 lit. A ust. 4 Konwencji. Zalicza się do nich wszelkie szczególne, nie dające się przewidzieć okoliczności rynkowe, choć tylko te, które miały charakter ogólny, a nie indywidualny. Przepisy porozumienia w sprawie handlowych spółek praw własności intelektualnej - TRIPS stanowią doprecyzowanie nie w pełni jasnej regulacji konwencyjnej. Należy zauważyć, że do "ważnych przyczyn związanych z istnieniem przeszkód w używaniu znaku" z art. 19 TRIPS zalicza się głównie (podobnie jak do podstaw usprawiedliwienia z art. 5 lit. C ust. 1 Konwencji) te wszystkie okoliczności, które leżą poza sferą wpływu właściciela znaku. Różnicy pojęciowej, występującej między omawianymi przepisami nie należy jednak traktować jako zwykłego niuansu. "Usprawiedliwione podstawy" z art. 5 Konwencji muszą mieć swoje źródło w okolicznościach obiektywnych i w konsekwencji odpowiadać kryterium obiektywnemu, natomiast "ważne przyczyny" z art. 19 TRIPS mogą mieć swoją podstawę w okolicznościach leżących także w subiektywnej sferze działania uprawnionego do znaku. Zdaniem Sądu, sformułowania zawarte w art. 19 TRIPS "przeszkody dla używania znaku", w tym "restrykcje importowe", a zwłaszcza "wymogi rządowe", mają przekonywać o tym, że do ważnych przyczyn należy zaliczyć również te okoliczności, które dotyczą (gospodarczego) ryzyka działalności uprawnionego z rejestracji (szerzej o obowiązku używania znaku towarowego według konwencji i TRIPS patrz: Marcin Trzebiatowski (w;) Obowiązek używania znaku towarowego w prawie polskim i międzynarodowym, Prace z Wynalazczości i ochrony własności intelektualnej, rok 2004, z.86, str. 138-140).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie prawidłowe jest stanowisko Urzędu Patentowego RP, który uznał, że uprawniona do spornego znaku niemiecka spółka nie wykazała, iż w rozpatrywanym przypadku - w odniesieniu do relewantnego dla oceny stanu faktycznego okresu - nie wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające niewykonywanie przez nią obowiązku używania znaku towarowego PARADIES o numerze R.72392. Sąd podziela przy tym poglądy prezentowane w doktrynie (M. Trzebiatowski, R. Skubisz, U. Promińska), że zbiór powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku obejmuje oprócz przeszkód natury faktycznej i prawnej, niezależnych od woli uprawnionego z rejestracji również te, jakkolwiek były skutkiem zachowania się uprawnionego to nie miały znamion winy (w tym też niedbalstwa).
Zdaniem Sądu, ocena działań uprawnionej dokonana przez Urząd Patentowy jest prawidłowa. W szczególności za prawidłowe uznać należy zakwalifikowanie do okoliczności usprawiedliwiających niewykonywanie obowiązku używania spornego znaku towarowego działań skarżącej dotyczących rozmów o podjęciu współpracy z p. Wandą Przygoda. Z zarzutów skargi wynika, iż skarżąca dokonała odmiennej (niż Urząd Patentowy) oceny dowodów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą odnośnie m.in. działań prowadzonych przez uprawnioną w celu podjęcia współpracy z p. W. P. Urząd w ocenie Sądu prawidłowo ocenił kopię pism z [...] i [...] czerwca 1998 r. oraz oświadczenia przedstawiciela skarżącej – E. L. z [...] grudnia 2000 r. jako dokumentów potwierdzających istnienie relacji gospodarczej pomiędzy uprawnioną a p. Wandą Przygoda, jednak wskazująca na aktywność jedynie W. P., przy pasywnej postawie uprawnionej. Sprzedaż 199 sztuk kołder opatrzonych spornym znakiem również nie może być ocenione jako używanie znaku, ani tez jako czynność przygotowawcza, do których istnienia niezbędne jest wykazanie w ocenie Sądu -bądź późniejsze wprowadzenie towaru do obrotu, bądź istnienie konkretnej przeszkody, która ten skutek uniemożliwiła.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż usprawiedliwionymi powodami nieużywania znaku mogą być jedynie "poważne przyczyny", czyli poważne przeszkody natury faktycznej lub prawnej, niezależne od woli uprawnionego. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, że tylko użycie znaku towarowego w związku (fizycznym lub pojęciowym) z towarem lub usługą czyni zadość obowiązkowi określonemu w art. 28 u.z.t. Konieczne jest zatem nakładanie zarejestrowanego oznaczenia na towar i jego wprowadzenie do obrotu. Korespondencja jako forma użycia znaku towarowego ma znaczenie, jeżeli towarzyszy rzeczywistemu wprowadzeniu towarów ze znakami do obrotu lub świadczeniu usług. Działania takie są brane pod uwagę jako element stanu faktycznego, który jest podstawą oceny, czy uprawniony w poważnym zakresie używa zarejestrowanego znaku towarowego (R. S.).
Trafnie Urząd ocenił, że istnienia tego rodzaju przeszkód w relewantnym okresie czasu uprawniona w niniejszej sprawie nie wykazała. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż obowiązek wykazania okoliczności usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionych. Wynika to z konstrukcji art. 28 ust. 3 u.z.t. przenoszącym na stroną uprawnioną ciężar dowodzenia w przedmiotowym zakresie. Nie jest w tej sytuacji trafny zarzut skarżącej, iż organ nie wyjaśnił, na czym polega naganne zachowanie skarżącej, gdyż to do strony uprawnionej należy wykazanie okoliczności, na których opiera skutek prawny w postaci żądania oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia jej prawa. Obowiązkiem wnioskodawcy było natomiast wykazanie nieużywania znaku w relewantnym okresie czasu przez uprawnioną. Stało się to jednak niepotrzebne z uwagi na bezsporny charakter tej okoliczności.
Sąd stwierdził, iż materiał został w niniejszej sprawie prawidłowo zgromadzony i poddany ocenie zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Nie stwierdził przy tym w szczególności naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80 ani 107 § 3 k.p.a., jak również naruszenia prawa materialnego w postaci obrazy art. 28 u.z.t. lub art. 32 Konstytucji RP.
Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło