VI SA/Wa 470/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu R. W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych R. W. (dalej też jako skarżący) złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i dwójką córek, w tym jedną pełnoletnią. Skarżąca oświadczył, że prowadzi działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód w wysokości 1200 zł netto miesięcznie, natomiast żona skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości 1400 zł netto miesięcznie. Ponadto zaciągnął kredyt w wysokości 10.000 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 14 maja 2018 r., skarżący pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznania podatkowego za rok 2017 skarżącego i żony skarżącego, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego oraz żonę skarżącego w roku 2018 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i żonę skarżącego oraz córek skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli skarżący ani żona skarżącego oraz córki skarżącego nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), d) udokumentowania sytuacji finansowej córek skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienia zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia lub zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej, natomiast w przypadku pobierania nauki - przedstawienia odpowiedniego zaświadczenia szkoły/uczelni, e) dokumentów potwierdzających wskazane w rubryce 11 urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązania kredytowe skarżącego, Wezwanie Sądu, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 12 czerwca i 20 czerwca 2018 r. z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 28 czerwca 2018 r. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Dodatkowo podnieść należy, że wezwanie z dnia 8 czerwca 2018 r. do nadesłania przez skarżącego dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 12 czerwca i 20 czerwca 2018 r. z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 28 czerwca 2018 r do Sądu. W myśl art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w wyżej wskazanym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (§ 3 ww. przepisu). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. czternastodniowego okresu (§ 4 ww. przepisu). W niniejszej sprawie spełniono wymóg dwukrotnego awizowana. Tym samym termin do nadesłania ww. dokumentów biegł od dnia 26 czerwca 2018 r. i upłynął w dniu 10 lipca 2018 r. Należy również podkreślić, iż dla skuteczności doręczenia w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a. niezbędne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia (tak Bogusław Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 188, powołując się na wyrok SN z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 861/00, niepubl). Na gruncie niniejszej sprawy, jak wynika z adnotacji poczynionej przez osobę doręczającą przesyłkę na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru, zawiadomienie dla adresata zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Tym samym uznać należy, iż doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. wezwania z dnia 8 czerwca 2018 r. nastąpiło z zachowaniem kryteriów, od których spełnienia uzależniona jest jego prawidłowość Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.