VI SA/Wa 472/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skarg K. z siedzibą w S. oraz R. w B. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy zatwierdzenia prezesa zarządu w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie organizacji społecznej S. w B. w postępowaniu sądowadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania postanawia: odmówić dopuszczenia organizacji społecznej S. w B. do udziału w postępowaniu sądowadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2015 r. odmawiającą wyrażenia zgody na zatwierdzenie J. N. na stanowisku Prezesa Zarządu S. w B. Na powyższą decyzję R. w B. oraz K. z siedzibą w S. wniosły skargi do Sądu. W odpowiedziach na skargę organ wniósł o ich oddalenie. Skargi te zostały zarejestrowane pod sygnaturami VI SA/Wa 472/17 i VI SA/Wa 598/17. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1369 ze zm.) połączyć sprawy o sygnaturach VI SA/Wa 472/17 oraz VI SA/Wa 598/17 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 472/17. Pełnomocnik R. w B. wniósł o dopuszczenie kandydata na Prezesa Zarządu jako uczestnika postępowania. Pełnomocnik K. z siedzibą w S. poparł złożony wniosek. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku. Postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia J. N. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. II GZ 896/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień 9 maja 2018 r. Pismem z dnia 8 maja 2018 r. (przesłanym do Sądu faksem tego samego dnia) S. w B. (dalej S.) złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową na rzecz swoich członków polegającą m.in. na pomocy w zdobywaniu wiedzy i kwalifikacji ułatwiających ludziom pełnienie funkcji społecznych i zawodowych w społeczeństwie, wsparcia i rozwój społeczności lokalnych, jak również instytucji, w tym instytucji finansowych w rozwoju działalności, organizacja Form wsparcia dla spółdzielczych instytucji finansowych, jak również ich reprezentowanie przed organami władzy publicznej oraz sprawowanie społecznego nadzoru nad ich działalnością oraz nad działalnością organów władzy. Powyższe cele S. realizuje m.in. poprzez występowanie względem organów państwa, w interesie członków S., jak również podmiotów, w których członkowie uczestniczą, a szczególnie w interesie spółdzielni prowadzących działalność z zakresu instytucji finansowych. S. działa wśród członków Kasy, a członkiem S. jest J. N.Ponadto jako organizacja społeczna, chciałaby przedstawić swoje stanowisko, co do jego przedmiotu, jak również uczestniczyć w jego toku, jako strona społeczna odpowiedzialna za monitorowanie prawidłowości przebiegu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 9 i art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej w skrócie "p.p.s.a.", organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Z przywołanego art. 33 § 2 p.p.s.a. wynika, że warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu przed sądem w charakterze uczestnika w sprawie dotyczącej innej osoby jest, aby sprawa sądowoadministracyjna dotyczyła zakresu statutowej działalności tej organizacji. Trzeba jednak podkreślić, że nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej. Organizacja bowiem nie ma zapewnionego z mocy prawa udziału w postępowaniu przed sądem dotyczącym innej osoby, w przeciwieństwie np. do prokuratora, ale może brać udział w postępowaniu, oczywiście w zakresie swojej działalności statutowej w przypadkach określonych w ustawie – tak przepis art. 9 p.p.s.a. Z kolei art. 184 Konstytucji przesądza, że jest to kontrola oparta na obiektywnym kryterium zgodności z przepisami prawa. Taka konstytucyjna koncepcja wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne nakazuje uwzględnienie jej w wykładni przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takiej wykładni wymaga także art. 33 § 2 p.p.s.a. Organizacja społeczna może zatem zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jeżeli jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. Zatem tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym (vide: postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28.09.2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., nr 2, poz. 23 oraz B. Adamiak. Glosa do ww. postanowienia NSA, opubl. OSP z 2011r., z 11, poz. 108). Nadto zaznaczyć należy, że przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego, zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi. Ze Statutu S. wynika, że celami S. jest: 1. Inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań w celu krzewienia edukacji finansowej wśród członków S.; 2. Działalność wspomagająca rozwój przedsiębiorczości; 3. Integracja członków S.; 4. Rozwijanie kultury i oświaty w Polsce; 5. Ochrona środowiska w Polsce; 6. Prowadzenie działalności charytatywnej; 7. Pomoc w organizacji różnych form wsparcia na rzecz organizacji związkowych, społecznych, kościelnych, placówek oświatowych i klubów sportowych; 8. Rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społecznościami. Jak stanowi zaś § 4 tego Statutu, S. realizuje swoje cele poprzez: 1. Organizowanie spotkań, sympozjów, konferencji, prelekcji mających na celu promocję oraz rozpowszechnianie idei edukacji finansowej. 2. Współpracę z lokalnymi placówkami oświaty, klubami sportowymi oraz organizacjami społecznymi, związkowymi i kościelnymi. 3. Dofinansowywanie działań związanych z celami S., podejmowanych przez inne organizacje, w szczególności kościelne i sportowe. 4. Aktywność kulturalną, rekreacyjną i towarzyską na rzecz członków S. 5. Inne działania sprzyjające rozwojowi celów statutowych Stowarzyszenia. Powyższe cele Stowarzyszenia i sposób ich realizacji został ujęty w sposób bardzo szeroki i ogólny, jednak nie wynika z nich by cele S. były realizowane poprzez reprezentowanie interesów swoich członków w postępowaniach sądowych. Jak już zaznaczono organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli jej udział ma na celu ochronę porządku prawnego. Zatem tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika w prowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie kandydat na Prezesa Zarządu nie był stroną postępowania administracyjnego, a postępowanie administracyjne prowadzone było na wniosek S. w B. Podstawą materialnoprawną do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. – o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1450 z późn. zm.) i ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 614). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 maja 2017 r. sygn. II GSK 927/17 wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, o zatwierdzenie - na wniosek Kasy prezesa zarządu dotyczy wyłącznie relacji pomiędzy Kasą a organem, zaś osoba zainteresowana dalszym sprawowaniem funkcji prezesa zarządu Kasy, nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Można więc wywnioskować, że skoro kandydat na Prezesa Zarządu, który z osobistych względów jest zainteresowany udziałem w tym postępowaniu, nie ma legitymacji do udziału w nim, to tym bardziej organizacja której kandydat na Prezesa Zarządu jest członkiem, tylko z tego tytułu, że zrzesza pewną grupę osób, tej legitymacji mieć nie może. Reasumując okoliczność rozpatrywania przez organ kandydatury na stanowisko Prezesa Zarządu nie stanowi wykazania interesu prawnego w znaczeniu art. 28 k.p.a. i art. 33 § 2 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie nie dotyczy wprost praw i obowiązków takiego podmiotu, ani celów statutowych organizacji w której jest zrzeszony. Złożony wniosek opiera się jedynie na interesie faktycznym i przekonaniu, że organ prowadząc postępowanie działał niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. odmówił S.dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.