VI SA/Wa 483/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska -Karczewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. na rzecz skarżącej J. J. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] – Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. (dalej jako: "Komisja II stopnia), na podstawie art. 78h ust.1, ust.9, ust. 10 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982r – Prawo o adwokaturze (jt. Dz.U. z 2009r., Nr 146, poz. 1188 ze zm. - dalej jako: u.p.a) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U. z 2013r. poz. 267 – dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J.J. – utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w T. (dalej także jako: "Komisja"), w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. Z akt sprawy wynika, że z przeprowadzonego w dniach 19-22 marca 2013 r. egzaminu radcowskiego, J.J. uzyskała ocenę: dostateczną z pierwszej części egzaminu (test), dostateczną z drugiej części egzaminu (prawo karne), niedostateczną z trzeciej części egzaminu (prawo cywilne), dostateczną z czwartej części egzaminu (prawo gospodarcze) dostateczną z piątej części egzaminu (prawo administracyjne). Powołując się na treść przepisu art. 78f ust. 1 u.p.a. – Komisja w dniu [...] kwietnia 2013 r. podjęła uchwałę nr [...], w której stwierdziła, że w związku z otrzymaniem oceny niedostatecznej z trzeciej części egzaminu – zdająca J.J. uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Odwołanie do uchwały z dnia [...] kwietnia 2013 r. pismem z dnia [...] maja 2013r. do Komisji II stopnia wniosła J.J. zarzucając, że w/w uchwała została podjęta : - w oparciu o błędne merytorycznie oceny cząstkowe wystawione na skutek oparcia się przez egzaminatorów nie na kryteriach ustawowych określonych w u.p.a. a także naruszenie przepisów art. 78 ust. 6 i 9 u.p.a., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego przez oparcie oceny sporządzonej przez odwołującą apelacji nie na ustawowych kryteriach, ale opisie wyłącznie istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa cywilnego i ustalenie jej na poziomie niedostatecznym ze względu na niespełnienie przez zdającą przesłanek, którymi kierowali się oceniający, a także brak obiektywizmu i rzetelności w ocenie rozwiązania zadania z prawa cywilnego, opracowanego przez odwołującą, poprzez przyjęcie, że apelacja spełniająca wymogi formalne, prawidłowo wskazująca przepisy prawa procesowego i materialnego, zabezpieczająca interesy klientki nie zasługuje na ocenę pozytywną, gdyż nie odpowiada założeniom "klucza", według którego wyłącznie należało ją oceniać; - naruszenie przepisu art. 78d ust.1 u.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż odwołująca nie posiada odpowiedniego przygotowania prawniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, iż nie zgadza się z oceną cząstkową egzaminatorów wystawioną z trzeciej części egzaminu - prawa cywilnego, gdyż wydrukowana praca, podlegająca ocenie egzaminatorów, która została zapisana na zewnętrznym nośniku pamięci pendrive jest niekompletna, gdyż brakuje znacznego fragmentu, poprzez co straciła ona sens pod względem merytorycznym. Skarżąca wskazała, że po wydrukowaniu przekazała Komisji pracę 6 stronicową o czym świadczy pokwitowanie, które otrzymała od Komisji. Nadto na stronie 3 wyraźnie tekst się urywa a poniżej rozpoczyna się już nowa myśl, bezpośrednio niezwiązana z wcześniejszym wywodem, czyniąc go niejasnym. W dalszej części odwołania skarżąca odnosząc się do poszczególnych uwag podniesionych przez egzaminatorów w stosunku do pracy egzaminacyjnej z trzeciej części wskazała, że jej zdaniem praca została oceniona nie na podstawie kryteriów ustawowych lecz w sposób dowolny i bez zachowania jakichkolwiek kryteriów oceniania. Skarżąca podniosłą także, iż miała problemy techniczne z wypożyczonym sprzętem. Komisja II stopnia po rozpatrzeniu sprawy uchwałą z dnia [...] listopada 2013r. znak: [...] utrzymała skarżoną uchwałę w mocy. W uzasadnieniu uchwały Komisja II stopnia wskazała na przepisy prawa regulujące postępowanie przed tą Komisją oraz wywiodła, że jest ono postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu, a Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę. Odniosła się do kryteriów ocen zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego oraz podkreśliła, że ustawodawca, mając na uwadze cel i charakter egzaminu zawodowego, przy ocenie prac z części od drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dopuszcza możliwość różnego, acz prawidłowego rozwiązania tych samych zadań, dlatego w art. 78e ust.2 zd. 1 u.p.a. jedynie wyszczególnił najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z tych części egzaminu. Ponadto stwierdziła, że określone w przytoczonym przepisie kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Jednocześnie Komisja II stopnia dodała, że dokonując oceny prac z poszczególnych części od drugiej do piątej należy kierować się wskazówkami w tym przepisie zawartymi, odnosząc je indywidualnie do każdej pracy. Stwierdziła także, że opis istotnych zagadnień nie stanowi żadnego kryterium ocen, skoro określony w ustawie zakres upoważnienia dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia nie uprawniał do uregulowania w akcie wykonawczym kryteriów ocen zadań pisemnych części drugiej do piątej. Podkreśliła, że nie można pominąć, iż opis istotnych zagadnień, stanowiący instrument pomocniczy o charakterze wewnętrznym zawiera schemat poprawnego, standardowego rozwiązania, jakie powinien zaproponować profesjonalny pełnomocnik, co ułatwia z kolei wypracowanie przez egzaminatorów i komisje porównywalnych zasad oceny pracy egzaminacyjnej. Komisja II stopnia podkreśliła, że w niniejszej sprawie zdający kwestionuje ocenę uzyskaną z pracy z zakresu prawa cywilnego. Wskazała, że pracę zdającego z trzeciej części egzaminu adwokackiego sprawdzali dwaj egzaminatorzy, tj. sędzia W.J. i adwokat G.H., którzy jednomyślnie ocenili ją na ocenę niedostateczną. Przytoczyła uzasadnienia ocen pracy skarżącej dokonane przez poszczególnych egzaminatorów. Następnie Komisja II stopnia opisała istotę zadania z prawa cywilnego. Wskazała, że zadanie z prawa cywilnego polegało na sporządzeniu apelacji bądź opinii prawnej o braku podstaw do wywiedzenia apelacji, co jednak w sprawie będącej przedmiotem egzaminu nie było zasadne. Istota pracy egzaminacyjnej sprowadzała się do dostrzeżenia szeregu uchybień popełnionych przez sąd pierwszej instancji w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (wadliwej oceny dowodów - zeznań powódki i świadka Adama Smitha oraz pozwanego, wpisu w dzienniku budowy), poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (częściowo wadliwie ocenionym), a mianowicie odnośnie do tego kto dokonał zakupu niewłaściwego drewna na więźbę dachową, czy pozwany zgłaszał zastrzeżenia o jego nieprzydatności do wykonania dachu zgodnie z projektem, czy zgłaszał zastrzeżenia do projektu technicznego, czy kierownik budowy zaakceptował sposób wykonania dachu przez pozwanego. Wadliwe ustalenia doprowadziły sąd do nieprawidłowej subsumcji i uznania, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, naprawienia której dochodziła powódka w zakresie źle, sprzecznie z projektem i sztuką budowlaną, wykonanym dachem, choć przy prawidłowo ustalonej podstawie faktycznej, winien przyjąć tę odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c., oceniając wykonanie umowy w kontekście obowiązków wynikających z art. 647 k.c. w zw. z art. 651 k.c. (bądź art. 634 k.c. w zw. z art. 656 k.c.). Komisja wskazała także, że zdający powinien był dostrzec, że sąd nieprawidłowo określił początkową datę odsetek za opóźnienie (winien ustalić ją na datę wynikającą z wezwania do zapłaty, otrzymanego dnia 10 stycznia 2011 r., a nie od dnia wniesienia pozwu). Zaskarżeniu podlegać winno także rozstrzygniecie o kosztach w zakresie nieuwzględnionego wniosku o zasadzenie wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości podwójnej stawki minimalnej. Komisja ponownie analizując sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego w szczególności w kontekście złożonego odwołania wskazała, że zarzuty egzaminatorów dotyczące strony formalnej apelacji nie były zbyt daleko idące, nie podważały bowiem formalnej poprawności tego środka zaskarżenia. Zdaniem Komisji II stopnia egzaminatorzy byli zbyt mało kategoryczni, gdyż sporządzona przez zdającą apelacja ma istotne wady i braki formalne w zakresie określenia: - wartości przedmiotu zaskarżenia -gdyż pomija odsetki ustawowe, które na tym etapie procesu oddzielają się od zasądzonego roszczenia głównego i we wnioskach nie zawarto żądania zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty z pkt 1 wyroku ( co jest brakiem formalnym apelacji) - zarzutów – gdyż Egzaminatorzy słusznie krytykowali sposób opisania zarzutów apelacji. W tym przypadku można wręcz mówić o naruszeniu obowiązku zwięzłego przedstawienia zarzutów, gdyż część zarzutów zawartych w apelacji nie pozwala na odczytanie istoty zarzucanych uchybień, co powinno być absolutnym minimum. Komisja wskazała w tym zakresie, że zarzut pierwszy sugeruje, że art. 65 k.c. jest jakimś wzorcem ustawowym do oceny bliżej niesprecyzowanego prawa materialnego. Zarzuty dotyczące sposobu zastosowania procedury cywilnej są nie tylko ogólnikowe, ale i częściowo nielogiczne – bowiem, czy rzeczywiście błędem sądu mogła być swobodna ocena dowodów? - wniosków – które zdaniem Komisji zostały napisane w sposób nieprofesjonalny i niechlujny, bowiem mimo że Komisja dała wiarę skarżącej w kwestii zapisu dot. żądania odsetek od kosztów procesu uznając, iż była to pomyłka, która nie została wychwycona przez zdającą przez brak czasu. To jednak wniosek nie precyzuje jakich odsetek oczekuje Skarżąca i od jakiej daty liczonych Wskazane mankamenty proceduralne ocenianej pracy zdaniem Komisji świadczą o występowaniu bardzo istotnych braków w wiedzy zdającej z zakresu procedury cywilnej i w warsztacie zawodowego pełnomocnika procesowego. Stwierdzone niedostatki pracy egzaminacyjnej, zdaniem Komisji dowodzą, że apelacja od strony formalnej została sporządzona zdecydowanie poniżej minimalnego poziomu wymaganego od profesjonalnego pełnomocnika. Komisja wskazała również, że analiza merytorycznej strony sporządzonej apelacji wskazuje, że egzaminatorzy słusznie przypisali wady świadczące o braku zrozumienia istoty problemu, który wystąpił w zadaniu egzaminacyjnym. Zdający powinni bowiem wykazać się umiejętnością dostrzeżenia uchybień sądu pierwszej instancji w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. W tym zakresie sąd popełnił szereg błędów dokonując ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym (głównie zeznaniami pozwanego oraz opinią biegłego) oraz wadliwie oceniając inne dowody (przede wszystkim zeznania powódki i jej męża). Tymczasem apelacja skarżącej tylko wspomina o uchybieniach w zakresie oceny materiału dowodowego, które popełnił sąd pierwszej instancji, ale ani w zarzutach, ani w uzasadnieniu nie podaje żadnych konkretów. W rozważaniach pojawia się kwestia zgłaszania wad w trakcie budowy i niewłaściwej oceny opinii biegłego. Nie można uznać, że w ten sposób skarżąca podważyła podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwiał sądowi odwoławczemu korektę stanu faktycznego, a bez tego nie można było liczyć na uwzględnienie apelacji. Zdaniem Komisji skarżąca nie zauważyła, iż w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji popełnił istotne błędy, które w rezultacie doprowadziły do naruszenia prawa materialnego przez błędną subsumcję, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że skarżąca nie zrozumiałą zadania egzaminacyjnego. Komisja wskazała, że słusznie w obydwu ocenach egzaminatorów wytknięto zdającej oczywistą bezzasadność zarzutu naruszenia 636 § 1 k.c., pogląd skarżącej w tym zakresie był oczywiście błędny, oderwany od realiów sprawy. Skarżąca nie zauważyła bowiem, że z bezspornych ustaleń faktycznych sądu wynika, że spór o jakość wykonanych robót, rodzący roszczenia związane z nienależytym wykonaniem zobowiązania, zaczął się dopiero po zakończeniu prac i zapłacie wykonawcy całego umówionego wynagrodzenia, co wskazuje, że doszło do wykonania zobowiązania, ale było to wykonanie nienależyte. Tymczasem z uprawnień przewidzianych w art. 636 § 1 k.c. zamawiający nie może skorzystać po odebraniu dzieła (tak, słusznie wyrok SN z dnia 3 listopada 2000 r., IV CKN 152/00, OSN 2001, Nr 4, poz. 63), a zatem wskazany przepis ma zastosowanie w razie nieprawidłowego wykonywania dzieła. Rozciąganie tego uregulowania na odmienne sytuacje powstałe w wyniku stwierdzenia wady po odebraniu dzieła jest nieuzasadnione. Po odebraniu dzieła ochrona zamawiającego realizuje się na podstawie przepisów o rękojmi za wady i przewidujących odpowiedzialność odszkodowawczą. Istotą wydania błędnego rozstrzygnięcia przez Sąd było błędne ustalenia podstawy faktycznej. Dopiero wskazując, jakie istotne elementy stanu faktycznego, które mają znaczenie dla spełnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej zostały ustalone wadliwie, można było podnieść zarzut naruszenia art. 471 k.c. Skoro skarżąca nie tylko nie wychwyciła znaczących błędów w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia, ale i nie dostrzegła, że odpowiedzialność odszkodowawcza pozwanego wynika z art. 471 k.c., to uzasadniony był zarzut niezrozumienia istoty problemu. Poza tym zdająca, choć formalnie objęła zakresem zaskarżenia, to jednak nie zauważyła istotnego błędu sądu, który określił nieprawidłową datę wymagalności odsetek ustawowych za opóźnienie. W konsekwencji nie można przyjąć, że zdająca zaproponowała właściwy sposób rozstrzygnięcia zagadnień pracy egzaminacyjnej. Uwagi wskazane w uzasadnieniu skarżonej uchwały doprowadziły Komisję II stopnia do wniosku, że praca egzaminacyjna zdającej została sporządzona poniżej poziomu dostatecznego na każdej z trzech płaszczyzn oceny, które zostały określone w art. 78e ust. 2 u.p.a. Dlatego skarżąca nie mogła liczyć na ocenę pozytywną. Komisja zgodziła się również z egzaminatorami, że apelacja przygotowana przez skarżącą nie zawiera prawidłowej i pełnej argumentacji a także że styl ocenianej pracy i poziom języka prawniczego pozostawia wiele do życzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Komisji II stopnia złożyła J.J. dalej jako: "skarżąca", zarzucając zaskarżonej uchwale: naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie obrazę art. 7, 75§ 1, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 78h ust. 9 i art. 78d ust. 1 i 10 u.p.a., polegające na zaniechaniu przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich podlegających ponownej ocenie elementów pracy egzaminacyjnej w zakresie zadania z prawa cywilnego, a przede wszystkim nie uwzględnienia faktu, iż znaczna część pracy egzaminowanej zaginęła. Zawierała ona istotne elementy, które miały wpływ na całokształt oceny, o czym świadczy pokwitowanie otrzymane przez skarżącą, które również zostało w ocenie komisji II stopnia całkowicie pominięte. Skutkowało to nieuzasadnionym utrzymaniem w mocy uchwały Komisji I stopnia, podczas gdy obiektywna i wszechstronna ocena pracy powinna skutkować uchyleniem tej uchwały i orzeczeniem co do istoty poprzez wystawienie ocen pozytywnych z tego zadania, naruszenie prawa materialnego przez nieprawidłowe zastosowanie art. 78f ust. 1 u.p.a., wskutek podtrzymania ustalenia negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, podczas gdy prawidłowa ponowna ocena pracy w zakresie zadania z prawa cywilnego uwzględniająca zaginiony fragment pracy powinno przyczynić się do ustaleniem, iż skarżąca powinna była otrzymać wynik pozytywny z całego egzaminu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o: - uchylenie skarżonej uchwały w całości oraz poprzedzającej ją uchwały organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2013r. i orzeczenie w tym zakresie co do istoty, czyli zmianę oceny z egzaminu z części III na ocenę dostateczną (pozytywną) oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. - przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze. W uzasadnieniu skarżąca w szczególności podniosła, że w jej ocenie organ nie dokonał czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W szczególności organ zaniechał wyjaśnienia kwestii utraty części pracy nie dokonując nawet zweryfikowania zapisu z nośnika danych. Nie poczynienie zatem istotnych ustaleń a zwłaszcza w kwestii utraty znacznego fragmentu pracy skarżącej, której brak w rezultacie wpłynął na całokształt oceny zdającej dokonanej przez komisję, a także zaniechanie skorzystania ze środków dowodowych – stanowi naruszenie przepisów postępowania w oparciu, o które działał organ rozpoznający odwołanie. Skarżąca opisała również przebieg wydruku i oddawania pracy Komisji a także wskazała na problemy, które były podczas tych czynności. Skarżąca wskazała również, iż brak znacznej części pracy odkryła dopiero gdy udostępniono jej do wglądu pracę egzaminacyjną wraz z oceną w dniu [...] maja 2013r. Chcąc wyjaśnić tę kwestię skontaktowała się z firmą wypożyczającą jej sprzęt komputerowy ale niestety okazało się że dyski twarde zostały już wyczyszczone i nie ma możliwości odzyskania danych, które się tam znajdowały. W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o oddalenie skargi oraz podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów, postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik tego postępowania. Na wstępie należy podkreślić rolę sądu administracyjnego, który nie jest trzecią komisją egzaminacyjną, lecz jedynie bada czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Sąd analizując niniejszą sprawę na wstępie pragnie wskazać, na przepis art. 78h ust. 12 u.p.a. który stanowi, że do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Powyższe oznacza, że posłużenie się przez ustawodawcę w tym przepisie terminem "odpowiednio", wyłącza stosowanie k.p.a. wprost w sytuacji, gdy kwestie związane z postępowaniem zostały uregulowane w przepisach u.p.a. W pozostałym zakresie, przepisy k.p.a. znajdują zatem zastosowanie, z uwzględnieniem specyfiki postępowania przed Komisją II stopnia, uregulowanej w rozporządzeniu wykonawczym, tj. rozporządzeniu ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. z 2009 r. Nr 164, poz. 1315 ze zm.). Należy zatem podnieść, że zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej winny "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń, co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom, bowiem nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. Podnieść bowiem wypada, że Skarżąca już w odwołaniu od uchwały Komisji egzaminacyjnej I stopnia, a zatem po zapoznaniu się z własną pracą i jej oceną, wyraźnie wskazywała na dokonanie oceny przez komisję niepełnej pracy egzaminacyjnej z trzeciej części (prawo cywilne). Wskazywała na problemy z komputerem w tym również podczas drukowania w/w pracy przed oddaniem jej komisji egzaminacyjnej. A także podnosiła, że oddana praca jak wynika z pokwitowania miała 6 stron, tymczasem tekst sporządzonej pracy kończy się na str. 4, strona piąta jest pusta a na stronie 6 są zapisy końcowe (podsumowujące- dot. czasu rozpoczęcia i zakończenia egzaminu). Nadto wskazywała na niespójność pracy (na stronie 3 urywa się jedna myśl i rozpoczyna inna wyraźnie niezwiązana z wcześniejszym wywodem- co czyni go niezrozumiałym), co jej zdaniem może wskazywać iż w tym miejscu brakuje pewnej partii tekstu. Wskazane przez skarżącą okoliczności nie zostały jednak przez organ w żaden sposób wyjaśnione i zbadane mimo, że faktycznie między stroną końcową- 6, gdzie znajdują się zapisy podsumowujące a ostatnią stroną na której zapisany został tekst pracy egzaminacyjnej jest jedna strona, strona 5, która nie zawiera żadnego tekstu (pusta strona) i mimo że na pokwitowaniu wystawionym przez komisję brak jest jakiejkolwiek adnotacji wskazującej, że jedna ze stron oddanej pracy jest pusta. Powyższe zdaniem Sądu wskazuje na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy (naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. a tym samym również art.8 k.p.a. i przez to art. 107 § 3 k.p.a.), bowiem istnieje uzasadniona wątpliwość, która nie została wyjaśniona przed podjęciem uchwały, a która może mieć wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Organ nie wyjaśnił bowiem, czy wydrukowana przez skarżącą praca oddana następnie komisji została jedynie, na skutek problemów przy wydruku, błędnie wydrukowana i na zewnętrznym nośniku pamięci (tzw. pendrive) znajduje się pełna wersja pracy, czy też przekazana w formie wydruku komisji praca jest identyczna z zarejestrowaną na zewnętrznym nośniku pamięci. Nie sprawdzenie w/w nośnika pamięci na którym została zarejestrowana praca skarżącej z prawa cywilnego oraz nie sporządzenie z tej czynności stosownego protokołu (art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a.) a także nie dokonanie wydruku z pendrive pracy - który umożliwiałby porównanie zawartości pendrive ze znajdującą się w aktach sprawy pracą egzaminacyjną z prawa cywilnego, wskazuje na niewyjaśnienie kluczowego elementu. Jeśli bowiem faktycznie na nośniku pamięci znajduje się odmienny tekst pracy i na skutek problemów technicznych, nie cała praca została wydrukowana, to będzie to oznaczało, że zarówno komisji I jak i II stopnia dokonywała oceny nie pełnej pracy. Sąd pragnie w tym miejscu zaznaczyć, iż niewątpliwie rację ma organ wskazując, że to zdający odpowiada za sprzęt, którym posługuje się podczas egzaminu, nie mniej jednak skoro zdająca twierdzi, iż jej praca była obszerniejsza i wskazuje, że miała dodatkowe kłopoty przy wydruku pracy, to obowiązkiem organu było wyjaśnienie i ustalenie oraz porównanie pracy wydrukowanej z pracą zapisaną na nośniku pamięci przed dokonaniem oceny tej pracy przy ewentualnym rozważeniu konieczności sporządzenia opinii w tym zakresie przez biegłego z zakresu informatyki. Skoro zarzuty skargi w zakresie uchybień proceduralnych okazały się skuteczne Sąd nie rozważał zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, uznając go za przedwczesny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest w tym miejscu jedynie na marginesie wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 18 listopada 2014r. wnioski dowodowe skarżącej, sformułowane w treści skargi oraz na rozprawie, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzasadniając powyższą decyzję o odmowie uwzględniania wniosku dowodowego strony skarżącej, należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 257 i powołany tam m.in. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00). Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt.Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm), orzekł jak w wyroku.